SABAH Raporu: Çin'den gelen çip haberi teknoloji hisselerini sarstı, gözler ABD bilançolarında

Orta Doğu'da savaş Suudi Arabistan'a sıçradı

Orta Doğu'da savaşın Suudi Arabistan'a sıçramasıyla birlikte, başkent Riyad'da hayatın giderek zorlaştığını görüyoruz. Yemenli Husilerin Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 18'e, yaralı sayısı ise 300'ün üzerine yükselirken, havalimanının 17 Ekim'e kadar kapalı kalacağı açıklandı. Petrol tesisleri, havalimanları ve uluslararası uçuşların tehdit altında olması, Suudi Arabistan'ın güvenli bir yatırım ve iş merkezi olma hedefini de zorlarken, Riyad'da düzenlenen uluslararası enerji konferansına bazı büyük petrol şirketlerinin üst düzey yöneticilerinin katılmaması da dikkat çekti.

Trump'ın enerji ateşkesi sahada karşılık bulmadı

Trump'ın hafta sonu Rusya ile Ukrayna arasında enerji tesislerine yönelik saldırıların durdurulması konusunda anlaşmaya varıldığını açıklamasının üzerinden henüz iki gün geçmeden, Rusya'nın Ukrayna'daki enerji altyapısını vurmaya devam ettiğini görüyoruz. Ukrayna lideri Zelenskiy, aralarında doğal gaz tesisinin de bulunduğu en az altı enerji hedefinin vurulduğunu belirterek Moskova'nın ateşkese niyetli olmadığını söyledi. Kremlin ise görüşmelerin sürdüğünü ancak henüz bir anlaşma bulunmadığını belirtirken, Zelenskiy'nin 60 günlük genel ateşkes önerisini de reddetti. Trump'ın yükselen akaryakıt fiyatlarını dizginlemek amacıyla Rusya'dan dizel alımına yönelmesi ve Ukrayna'dan Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurmasını istemesi de Kiev ile Washington arasındaki gerilimi artırıyor. Trump'ın enerji fiyatlarını düşürmek için diplomasiye ağırlık verdiği bir dönemde, sahadaki gelişmeler henüz bir ateşkese işaret etmiyor.

Brent 107 doları test etti, Asya borsalarında sert satışlar yaşanıyor

Jeopolitik riskler gündemin ilk sırasında yer almaya devam ediyor. Diplomasi cephesinde somut bir ilerleme sağlanamazken, savaşın Suudi Arabistan'a da sıçramasıyla Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı dün gün içerisinde 107 doların üzerini test etti. Dün ABD'de Columbus Day nedeniyle hisse senedi piyasaları açık, tahvil piyasaları ise kapalı konumdaydı. Teknoloji hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq endeksinin geceyi %0,4 oranında düşüşle tamamlamasının ardından, bu sabah Nasdaq vadeli işlemlerinin de %0,8 oranında gerilediğini görüyoruz. Pasifik'in diğer ucunda ise satışların daha da derinleştiğinin altını çizmek gerekiyor. Güney Kore'nin KOSPI endeksi %7 gerilerken, devre kesicilerin çalıştığını okuyoruz. Gösterge endeks Nikkei %2'nin üzerinde gerilerken, satış dalgasının merkezinde ise yarı iletken sektörünün bulunduğunu söylememiz gerekiyor. Çinli çip üreticisi CXMT'nin bellek teknolojisinde hızla ilerleyerek küresel rakipleriyle arasındaki farkı kapattığına yönelik haberler, dün gece ABD'li Micron hisselerini (-%4) aşağı çekerken, bu sabah Samsung Electronics %7, SK Hynix ise yaklaşık %9 düşüş kaydetti.

Çin'in çip hamlesi teknoloji hisselerinde kâr marjı endişesi yarattı

Yapay zekâ yatırımları sayesinde son dönemde güçlü bir yükseliş yaşayan bellek çipi üreticileri için Çin'den gelen rekabet tehdidi yatırımcıları tedirgin etmiş görünüyor. Yabancı yatırımcıların yaklaşık 1,5 milyar dolarlık net satış yaptığı Güney Kore borsasında düşüş beşinci güne taşınırken, endeks Eylül 2024'ten bu yana en uzun kayıp serisine doğru adım adım ilerliyor: Son beş gündeki toplam kayıp %16. Jeopolitik risklerin gölgesinde karamsar havanın teknoloji cephesinden gelen haberlerle daha da bozulduğunu görüyoruz. ABD'de dün tatil nedeniyle kapalı olan tahvil piyasasında, bu sabah 10 yıllık gösterge tahvil getirisinin %5,19 seviyesine gerilediğini görüyoruz. Verim eğrisinin uzun tarafında ise 30 yıllık tahvilin getirisi son üç günde yaklaşık 20 baz puan gerileyerek %5,55 seviyesini test etti.

Altın yatay, Bitcoin dalgalı seyrediyor

Yapay zekâ yatırımlarının geleceğinden ziyade, Çinli üreticilerin rekabeti artırmasıyla sektörün kâr marjlarının baskı altına girebileceği endişesi ön plana çıkıyor. Öte yandan, Orta Doğu'da savaşın genişlemesi ve Rusya-Ukrayna arasında açıklanan enerji ateşkesinin karşılık bulmamasıyla enerji fiyatlarının da yükselmesi piyasalardaki huzursuzluğu artırıyor. Olumsuz havaya rağmen, tahvil faizlerindeki sınırlı gerilemenin de yardımıyla kıymetli metallerin yatay bir seyir izlediğini görüyoruz. Altının ons fiyatı 4.180 dolar seviyesinde dalgalanırken, gümüş ise 60 doların üzerinde tutunmaya çalışıyor. Kripto para piyasasında ise teknoloji hisselerindeki satış baskısına paralel olarak Bitcoin'in de oldukça hareketli bir seyir izlediğini söylememiz gerekiyor. Dün sabah 84.250 dolar seviyesinde işlem gören Bitcoin, bu sabah 81 bin dolara kadar geriledikten sonra 83 bin dolar seviyesinde dengelendi.

ABD'de bilanço sezonu başlıyor: Gözler büyük bankalarda

Gözler bugün ABD'de büyük bankaların sonuçlarıyla başlayacak üçüncü çeyrek bilanço sezonuna çevrilmiş durumda. JPMorgan, Goldman Sachs, Citigroup ve Wells Fargo'nun açıklayacağı bilançolar, son dönemde hızla yükselen tahvil faizlerinin bankaların kredi faaliyetlerine, fonlama maliyetlerine ve kârlılıklarına nasıl yansıdığını görmek açısından önem taşıyor. Geçen hafta %5,36 ile 24 yılın zirvesini test eden ABD 10 yıllık tahvil faizi, yukarıda da değindiğimiz üzere bu sabah bir miktar gerilerken, döviz piyasalarında da doların soluklandığını görüyoruz. Doların önde gelen para birimlerine karşı değerini ölçen DXY endeksi dün 18 ayın zirvesini test etmesinin ardından bu sabah hafifçe geriledi. Doların son dönemdeki güçlü seyrinden olumsuz etkilenen EUR/USD paritesi ise altı haftadır devam eden düşüşünü 1,1160 seviyesine taşıyarak son 18 ayın en düşük seviyesini gördü.

IMF küresel büyüme tahminini yükseltti: YZ yatırımları ekonomiyi destekliyor

Bangkok'ta devam eden IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantılarında, küresel ekonomiye ilişkin büyüme tahminleri de açıklandı. IMF, Orta Doğu'daki savaş ve 100 doların üzerindeki petrol fiyatlarına rağmen, 2026 yılı küresel büyüme tahminini %3,0'ten %3,1'e yükseltti. Bu dayanıklılığın arkasındaki en önemli nedenin yapay zekâ yatırımları olduğunu görüyoruz. Özellikle ABD ve teknoloji üretiminde söz sahibi Asya ülkeleri bu yatırımlardan faydalanırken, büyümenin giderek daha az sayıda ülkeye yayıldığına dikkat çekiliyor. IMF'ye göre dünya ekonomisindeki büyümenin %95'i artık yalnızca 32 ülkeden geliyor. ABD'nin bu yıl %2,3, Çin'in %4,5, Hindistan'ın ise %7 büyümesi beklenirken, savaşın etkilerini doğrudan hisseden Suudi Arabistan ekonomisinin %3,3 daralacağı tahmin ediliyor.

IMF'den petrol ve YZ balonu uyarısı

IMF'nin uyarıları ise büyüme rakamlarından daha dikkat çekici. Orta Doğu'daki savaşın uzaması, yüksek kamu borçları ve artan tahvil faizlerinin küresel ekonomiyi zorlayabileceği belirtiliyor. Petrol fiyatlarının 2027'nin ilk çeyreğine kadar 130 dolarda kalacağı olumsuz senaryoda, gelecek yıl küresel büyümenin 0,5 puan azalabileceği, enflasyonun ise %5,2'ye yükselebileceği hesaplanıyor. Öte yandan, yapay zekâ cephesinde milyarlarca dolarlık yatırımların beklenen verimlilik artışını sağlayamaması hâlinde, teknoloji hisselerinde sert satışlar yaşanabileceği ve bunun tüketim ile yatırımları olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. IMF, böyle bir senaryonun yükselen tahvil faizleri ile birleşmesi hâlinde, 2028'e kadar küresel ekonomik üretimi %1,1 azaltabileceği uyarısında bulunuyor.

2026 Nobel Ekonomi Ödülü Hall ve Woodford'a verildi

2026 Nobel Ekonomi Ödülü, ABD'li ekonomistler Robert Hall ve Michael Woodford'a verildi. İki ekonomistin çalışmalarının merkezinde, merkez bankalarının ekonomiyi nasıl daha istikrarlı yönetebileceği sorusu yer alıyor. Ekonomide alınan kararların yalnızca bugünkü koşullara değil, insanların geleceğe ilişkin beklentilerine de bağlı olduğunu ortaya koyan bu çalışmalar, modern para politikasının şekillenmesinde önemli rol oynadı. Örneğin, Merkez Bankası faiz artırdığında insanlar yalnızca bugünkü faiz oranına bakmıyor. Faizlerin önümüzdeki aylarda ne olacağını, fiyatların ne kadar artacağını ve gelirlerinin nasıl değişeceğini de hesaba katarak harcama ve tasarruf kararlarını veriyor. Hall ve Woodford'un çalışmaları da işte bu beklentilerin ekonominin gidişatını nasıl etkilediğini anlamamıza yardımcı oldu. Özellikle Woodford, merkez bankalarının yalnızca faizleri değiştirerek değil, gelecekte izleyecekleri politikaya ilişkin mesajlar vererek de ekonomiyi etkileyebileceğini gösterdi. Bugün Fed'den TCMB'ye kadar merkez bankalarının yalnızca faiz kararlarını değil, gelecek döneme ilişkin açıklamalarını da bu nedenle yakından takip ediyoruz.

Fed'de faiz beklentileri: Enflasyon verisi belirleyici olacak

Suudi Arabistan'daki havalimanı saldırıları ve Rusya-Ukrayna enerji ateşkesine yönelik belirsizlikler piyasaları tedirgin ederken, gözler yarın açıklanacak ABD enflasyon verisine çevrildi. Fed'in ekim toplantısında faizleri sabit tutma ihtimali %81 seviyesinde fiyatlanırken, aralık toplantısına yönelik 25 baz puan artırma ihtimali ise %85 seviyesinde fiyatlanıyor.

Türkiye piyasaları: Fon krizi, BİST30, tahvil faizleri ve CDS

Türkiye cephesinde ise yatırım fonlarında yaşanan kriz ve yansımaları yakından takip edilirken, tasfiye süreci kademeli bir şekilde devam ediyor. İlgili yasa çıkınca 1 milyon TL'ye kadar ödemelerin de yapılacağı belirtilirken, gerek tasfiye sürecine ilişkin yaşananlar gerekse var olan belirsizlikler finansal piyasalar üzerinde baskı kuruyor. Dün bu bağlamda en büyük 30 şirketin işlem gördüğü BİST30 endeksi günü %1 oranında kayıpla tamamladı. USD/TRY kuru kamunun da desteğiyle bebek adımlarıyla yükselerek 49,35 seviyesine gelirken, iki yıl vadeli gösterge tahvilin bileşik faizi, TCMB'den beklenen faiz indirimine paralel %39,50 seviyesine gerileyerek son altı ayın en düşük seviyesini test etti. Türkiye'nin risk algısını yansıtan 5 yıllık CDS primi ise 245 baz puanla geçen haftalarda yükseldiği 258 baz puan seviyesinden uzaklaştı. Türkiye cephesinde ağustos ayı ödemeler dengesi istatistikleri yakından takip edilecektir.

Emre Değirmencioğlu (@emredegirmenci5)
Grup Müdürü • Group Manager
Hazine Bölümü • Treasury Department, Kıbrıs İktisat Bankası