Rusya’da veba alarmı: Araştırmacının ölümünün ardından 189 kişi gözetim altında

Rusya’nın doğu Sibirya bölgesindeki Irkutsk’ta bir veba araştırma enstitüsü çalışanının ölümünün ardından 189 kişi tıbbi gözetim altına alındı. Bölgesel yetkililer araştırmacının vebadan öldüğünü açıklarken, Rusya’nın halk sağlığı kurumu ölüm nedeninin henüz kesinleşmediğini bildirdi. Dünya Sağlık Örgütü ise mevcut bilgilere göre genel nüfus açısından riskin düşük göründüğünü açıkladı.

Rusya’nın Irkutsk bölgesinde bir veba araştırma enstitüsü çalışanının ölümünün ardından yaklaşık 200 kişinin tıbbi gözetim altına alınması endişeye yol açtı.

Yerel basında yer alan haberlere göre, Irkutsk’taki bir anti-veba araştırma enstitüsünde çalışan kişinin hastalanmasının ardından olası temas nedeniyle 189 kişi izlemeye alındı.

Komşu Buryatya Cumhuriyeti'nin lideri Alexei Tsydenov, hayatını kaybeden kadının türü belirtilmeyen bir veba enfeksiyonu nedeniyle öldüğünü söyledi.

Ancak Rusya'nın halk sağlığı kurumu Rospotrebnadzor, çalışana “nedeni bilinmeyen zatürre” teşhisi konulduğunu açıkladı.

Kurum, Irkutsk bölgesi ile Irkutsk ve Shelekhov kentlerindeki sıhhi ve epidemiyolojik durumun istikrarlı olduğunu bildirdi.

Laboratuvar bağlantısı henüz doğrulanmadı

Olayı daha dikkat çekici hale getiren unsur, hayatını kaybeden kişinin bir anti-veba araştırma enstitüsünde çalışması.

Rospotrebnadzor, genişletilmiş testlerde çalışanın mesleki faaliyetleriyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmaya rastlanmadığını açıkladı.

Yerel medyada daha önce yer alan haberlerde ise 27 yaşındaki çalışanın, Moğolistan sınırına yakın bölgelerde veba vakalarının bildirildiği Buryatya’ya yaptığı bir iş gezisinden döndükten sonra pnömonik veba şüphesiyle hastalandığı öne sürülmüştü.

Ancak Buryatya lideri Tsydenov, çalışanın bölgeye seyahat ettiği iddiasını reddetti.

Dolayısıyla araştırmacının hastalığa nerede ve nasıl yakalandığı henüz netlik kazanmış değil.

DSÖ: Temaslılarda şu ana kadar belirti görülmedi

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Irkutsk bölgesinde bir laboratuvar çalışanının cuma günü ağır zatürre nedeniyle hayatını kaybettiğine ilişkin haberlerden haberdar olduğunu ve Rusya’ya destek teklif ettiğini açıkladı.

DSÖ’ye göre ölüm nedeni henüz resmen doğrulanmadı ve laboratuvar testleri devam ediyor.

Örgüt, hastayla temas eden kişilerin belirlendiğini ve sağlık durumlarının takip edildiğini belirterek, şu ana kadar temaslıların hiçbirinde hastalık belirtisi görülmediğini bildirdi.

DSÖ, mevcut gayriresmî bilgilere dayanarak genel nüfus açısından halk sağlığı riskinin düşük göründüğünü de vurguladı.

Risk değerlendirmesinin yeni bilgiler geldikçe güncelleneceği belirtildi.

Beyaz Saray gelişmeleri izliyor

ABD yönetiminin de Rusya’daki gelişmeleri takip ettiği bildirildi.

Axios'un bir Trump yönetimi yetkilisine dayandırdığı habere göre Beyaz Saray, şüpheli vaka ve buna bağlı karantina önlemlerinden haberdar.

Yetkili, yönetimin gelişmeleri izlediğini ve olası seçenekleri değerlendirdiğini söyledi.

Rusya ve Moskova sağlık bakanlıkları ile ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin bilgi taleplerine hemen yanıt vermedi.

Pnömonik veba neden daha tehlikeli?

Veba, Yersinia pestis adlı bakterinin yol açtığı, nadir ancak tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen bir enfeksiyon hastalığı.

Bakteri genellikle küçük memelilerde ve bunların üzerindeki pirelerde bulunuyor.

Hastalığın en iyi bilinen türü, 14. yüzyıldaki Kara Ölüm salgınıyla ilişkilendirilen bubonik veba. Bu türde lenf bezlerinde ağrılı şişlikler oluşuyor ve hastalık genel olarak insandan insana bulaşmıyor.

Ancak bakteri kan dolaşımına veya akciğerlere ulaşırsa septisemik ya da pnömonik vebaya dönüşebiliyor.

Pnömonik vebada bakteri akciğerleri enfekte ediyor. Hastalık başka bir veba türünün ilerlemesiyle ortaya çıkabileceği gibi, enfekte parçacıkların solunması yoluyla da bulaşabiliyor.

Bu nedenle pnömonik veba, hastalık kontrolü açısından bubonik vebaya göre daha fazla önem taşıyor.

“Solunum yoluyla bulaşma potansiyeli var”

London School of Hygiene & Tropical Medicine'dan Prof. Brendan Wren, söz konusu vakanın laboratuvar kaynaklı bir pnömonik veba vakası olması durumunda hastalığın solunum yoluyla bulaşabileceğini belirtti.

Wren, Yersinia pestis'in bulaşıcı olduğunu ancak SARS-CoV-2/Covid kadar kolay yayılmadığını ifade etti.

Uzman ayrıca dünyada her yıl yaklaşık 2 bin veba vakası görüldüğünü ve hastalığın standart antibiyotiklerle tedavi edilebildiğini söyledi.

Bununla birlikte çoklu antibiyotik direnci geliştirmiş türlerin ortaya çıkmaya başladığına dikkat çeken Wren, araştırmacının böyle bir bakteri türü üzerinde çalışmış olması durumunda tedavi seçeneklerinin daha sınırlı olabileceğini kaydetti.

Ancak Rus makamları, hayatını kaybeden araştırmacının mesleki faaliyetleriyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmanın tespit edilmediğini özellikle vurguluyor.

Genel nüfus için risk şimdilik düşük

Vebaya neden olan Yersinia pestis bakterisinin özellikle kemirgenler arasında doğal rezervuarlarının bulunması, hastalığın tamamen ortadan kaldırılmasını oldukça güç hale getiriyor.

DSÖ’ye göre hayvanlarda veba Okyanusya hariç bütün kıtalarda bulunuyor. Ancak bu durum bakterinin bulunduğu her bölgede insan vakalarının görüldüğü anlamına gelmiyor.

Irkutsk’taki olayda ise en kritik sorular henüz yanıtlanmış değil: Araştırmacının gerçekten vebadan ölüp ölmediği, hastalığın hangi türünün söz konusu olduğu ve enfeksiyonun laboratuvarla bağlantılı olup olmadığı henüz kesinleşmedi.

Şimdilik olumlu gelişme, 189 temaslı arasında herhangi bir hastalık belirtisinin bildirilmemiş olması ve DSÖ'nün genel nüfus açısından riski düşük değerlendirmesi.

CNBC