Robot kıyametine karşı yatırımcı ne yapmalı? Piyasaların YZ tehdidine şaşırtıcı cevabı

Teknoloji dünyasının önde gelen isimleri gelişmiş YZ modellerinin insanlık için ciddi riskler yaratabileceği konusunda giderek daha sert uyarılar yapıyor. Buna rağmen Wall Street’in tepkisi neredeyse yok. Hisseler güçlü, altında panik alımı görülmüyor, tahvil yatırımcıları ise “robot kıyametinden” çok bütçe açıklarından korkuyor. Peki yatırımcı gerçekten YZ kaynaklı varoluşsal bir riske karşı portföyünü nasıl koruyabilir?

Fon yöneticileriyle yapılan sohbetlerin konusu hızla değişiyor.

Yıllarca faiz farkları, nakit oranları ve portföy dağılımları konuşuldu. Şimdi ise yatırım dünyasında çok daha tuhaf sorular gündeme geliyor.

Ve bunlardan biri giderek daha ciddi biçimde soruluyor:

“Portföyünüzü robot kıyametine karşı nasıl konumlandırıyorsunuz?”

İlk bakışta saçma görünüyor.

Ancak büyük teknoloji şirketlerinin önde gelen isimlerinin son dönemde yaptığı açıklamalar düşünüldüğünde soru tamamen şaka da değil.

Gelişmiş YZ sistemlerinin kontrolden çıkabileceği, siber sistemlere izinsiz erişebileceği ve ileride insanlar açısından fiziksel tehdit oluşturabilecek kapasitelere ulaşabileceği yönündeki uyarılar teknoloji dünyasının içinden geliyor.

Böyle bir risk insanlık açısından kötü haber.

Ama aynı zamanda finans piyasaları açısından da teorik olarak son derece kötü haber olması gerekiyor.

Sonuçta ekonomik büyümenin, şirket kârlarının ve tüketici harcamalarının en temel varsayımlarından biri insanların yaşamaya devam etmesi.

Garip olan şu:

Piyasalar pek umursamıyor.

Wall Street’in tepkisi: Omuz silkmek

YZ risklerine ilişkin sert açıklamaların ardından haftanın başında teknoloji hisselerinde kısa süreli bir dalgalanma yaşandı.

YZ temasının güçlü olduğu Güney Kore borsası %3’ten fazla geriledi.

Ancak ABD piyasalarına bakıldığında dramatik bir tepki görmek zor.

S&P 500 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq’ın grafiklerinde, dünyanın en zengin ve etkili teknoloji yöneticilerinden bazılarının geliştirdikleri sistemlerin gelecekte ciddi tehlikeler yaratabileceği konusunda uyarıda bulunduğu anı bulmak neredeyse imkânsız.

Bu durum özellikle dikkat çekici.

Çünkü ABD hisse piyasası son yıllarda teknoloji ve YZ şirketlerinde giderek daha fazla yoğunlaştı.

Eğer YZ sektörünün kendi liderleri teknolojinin kontrolden çıkabileceği konusunda gerçekten ciddi ise, teorik olarak en sert tepkinin YZ şirketlerinde görülmesi gerekirdi.

Olmadı.

Tahvil de altın da korkmuyor

Daha ilginç olan ise güvenli limanlarda da belirgin bir panik görülmemesi.

Normal şartlarda büyük bir küresel risk ortaya çıktığında yatırımcıların ABD devlet tahvillerine yönelmesi beklenir.

Ancak tahvil fiyatlarında böyle bir hareket yaşanmadı.

ABD tahvilleri onlarca yılın en zayıf seviyeleri civarında kalmaya devam ediyor.

Başka bir ifadeyle:

Yatırımcılar şu anda şeytani robotlardan çok bütçe açıklarından korkuyor.

Altında da yeni bir korku rallisi görülmedi.

Normalde savaş, finansal kriz veya sistemik belirsizlik dönemlerinde güvenli liman talebinden yararlanan altın, YZ kaynaklı varoluşsal risk uyarılarına karşı sakin kaldı.

Bazen piyasaların ne yaptığı kadar ne yapmadığı da önemlidir.

Ve bu kez piyasanın tepkisizliği yatırımcıların YZ riskini nasıl fiyatladığı konusunda önemli ipuçları veriyor.

Birinci ihtimal: Kötü haber aslında YZ hisseleri için iyi olabilir

Piyasaların sakinliğinin ilk açıklaması biraz paradoksal.

YZ şirketlerinden gelen risk uyarıları teknoloji hisseleri açısından kötü değil, hatta belirli koşullarda iyi haber olabilir.

Dev teknoloji şirketleri YZ altyapısını geliştirmek için yüz milyarlarca dolarlık yatırım yarışına girmiş durumda.

Veri merkezleri, gelişmiş çipler ve enerji altyapısı için gereken finansmanın bir bölümü şirket tahvili piyasalarından sağlanıyor.

Eğer YZ güvenliği konusundaki endişeler yatırımların hızını bir miktar düşürürse, şirketlerin sermaye harcamaları ve finansman ihtiyaçları da daha yönetilebilir hale gelebilir.

Başka bir deyişle, YZ yarışının biraz yavaşlaması finansal piyasalar açısından mutlaka kötü olmayabilir.

Üstelik yeni bir sektör de doğabilir:

YZ’den korunma sektörü.

Zararlı veya kontrolden çıkan YZ ajanlarını tespit eden, sınırlayan ve durduran güvenlik teknolojileri yeni bir yatırım temasına dönüşebilir.

Kapitalizmin klasik refleksi burada da çalışabilir:

Bir teknoloji yeni bir problem yaratıyorsa, bir başkası o problemi çözmek için şirket kurar.

İkinci ihtimal: Yatırımcılar teknoloji patronlarına inanmıyor

Piyasaların sakinliğinin daha basit bir açıklaması da var.

Belki yatırımcılar bu uyarıları gerçekten ciddiye almıyor.

Fon yöneticilerinin bir bölümü, YZ şirketleri arasındaki “bizim modelimiz daha güçlü ve dolayısıyla daha tehlikeli” tartışmalarını tuhaf bir pazarlama savaşının parçası olarak görüyor olabilir.

OpenAI ve Anthropic gibi şirketlerin en gelişmiş modelleri üretme yarışında, sistemlerinin potansiyel tehlikesini vurgulamak aynı zamanda teknolojilerinin ne kadar güçlü olduğunu göstermenin dolaylı bir yolu olarak da algılanabilir.

Başka bir yorum ise şirketlerin güvenlik tartışmasını kullanarak YZ yatırımlarının hızını düşürmek ve iş modellerinin nasıl para kazanacağını çözmek için zaman kazanmaya çalıştığı yönünde.

Her iki yorum da teknoloji sektörü açısından rahatlatıcı sayılmaz.

Çünkü bugün özel şirket konumundaki büyük YZ laboratuvarları gelecekte halka açıldıklarında çok yüksek değerlemelere ulaşabilir.

Yatırımcıların karşısına o zaman ilginç bir soru çıkacak:

Kendi yöneticilerinin kontrol etmekte zorlandıklarını söylediği teknolojiyi geliştiren bir şirkete hangi değerleme verilmeli?

Üçüncü ihtimal: Bu riskten korunmanın yolu yok

Piyasaların tepkisizliğinin en karanlık fakat finansal açıdan en mantıklı açıklaması ise şu:

Belki risk gerçek.

Ama hedge edilemez.

Gerçekten kontrolden çıkan, kendi kendisini geliştiren ve insanlara büyük ölçekte zarar verebilecek bir YZ sistemi ortaya çıkarsa hangi yatırım aracı güvenli olacak?

Devlet tahvili mi?

Altın mı?

Dolar mı?

Nakit mi?

Böyle bir senaryoda geleneksel “güvenli liman” kavramının anlamı büyük ölçüde ortadan kalkabilir.

Dolayısıyla yatırımcı açısından rasyonel davranış, hedge edilemeyen bir kıyamet senaryosu için bugünkü portföyünü tamamen değiştirmemek olabilir.

En basit ifadeyle:

Robotlar gerçekten insanlığı ortadan kaldırırsa, emeklilik hesabınızın performansı muhtemelen listenizdeki en büyük problem olmayacak.

Piyasalar neden her şoku satın alıyor?

Bu yaklaşımın arkasında son yıllarda giderek güçlenen başka bir piyasa davranışı var.

Pandemiden bu yana finans piyasaları olağanüstü sayıda şok yaşadı.

Jeopolitik ittifaklar sarsıldı.

Enerji üreten önemli ülkelerin dahil olduğu savaşlar yaşandı.

ABD bölgesel bankacılık kriziyle karşılaştı.

Enerji fiyatları yükseldi.

Ticaret savaşları geri döndü.

Buna rağmen hisse piyasaları şokların büyük bölümünden sonra toparlanmayı başardı.

Bunun altında güçlü bir varsayım yatıyor:

Riskli varlıklar gerçekten çökerse merkez bankaları ve hükümetler yeniden kurtarmaya gelecek.

2008 küresel finans krizinden bu yana yatırımcılar para ve maliye politikası otoritelerinin sistemik kriz dönemlerinde piyasalara müdahale ettiğini defalarca gördü.

Bu davranış yatırımcı psikolojisinin bir parçasına dönüşmüş durumda.

Ama merkez bankası robot kıyametini kurtarabilir mi?

Burada piyasanın alışılmış refleksinin sınırına geliyoruz.

Merkez bankaları bankacılık krizine likidite sağlayabilir.

Hükümetler şirketleri kurtarabilir.

Faizler indirilebilir.

Tahvil alınabilir.

Mali teşvik paketleri hazırlanabilir.

Ancak kontrolden çıkmış bir YZ sistemine karşı 50 baz puanlık faiz indiriminin ne kadar işe yarayacağı tartışmalı.

Bu yüzden mevcut piyasa davranışı biraz nihilist görünüyor.

Yatırımcıların yaklaşımı kabaca şöyle özetlenebilir:

YZ tehdidi abartılıysa hisselerden çıkmak hata olur.

Tehdit gerçek ama kontrol edilebilirse yeni teknolojiler ve yeni şirketler çözüm üretir.

Tehdit gerçek ve kontrol edilemezse zaten finansal portföyü korumanın anlamlı bir yolu yoktur.

Sonuç?

Hisselerde kal.

Robotlardan mı, bütçe açığından mı korkmalı?

Bir fon yöneticisi açısından en kötü sonuçlardan biri, gerçekleşmeyen bir felaket senaryosu nedeniyle piyasadan erken çıkmak.

YZ mühendislerinin hayal gücünün ürünü olabilecek bir robot kıyametinden korkarak hisse senetlerini satıp tahvillere geçmek, eğer tahviller yüksek bütçe açıkları ve artan kamu borcu nedeniyle değer kaybetmeye devam ederse iki kez yanlış karar anlamına gelebilir.

Bugünkü piyasaların davranışı tam olarak bu ikilemi yansıtıyor.

YZ'nin insanlık için uzun vadeli riskleri konusunda teknoloji dünyasında ciddi tartışmalar devam ediyor.

Ancak yatırımcı açısından daha yakın ve ölçülebilir riskler hâlâ faizler, kamu borcu, bütçe açıkları, enerji fiyatları ve şirket kârları.

Bu nedenle Wall Street şimdilik robot kıyametini fiyatlamıyor.

Piyasanın mesajı daha basit:

YZ tarafından üretilen müzik çalmaya devam ettiği sürece, yatırımcılar dans pistinden ayrılmak istemiyor.

Katie Martin, FT