Pew Araştırması: İslam 2035'te dünyanın en büyük dini olabilir
Pew araştırmasına göre Müslüman nüfus 2035'te Hristiyanları geçebilir. Avrupa'da Müslümanların oranının 2070'te yüzde 13'e çıkması bekleniyor.
20 Kasım 2026

Washington merkezli Pew Araştırma Merkezi'nin 201 ülkeden elde edilen verilerle hazırladığı kapsamlı çalışmaya göre, mevcut demografik eğilimlerin devam etmesi halinde Müslüman nüfus 2035 yılında Hristiyan nüfusu geride bırakabilir. Araştırmada, 2035'te Müslümanların sayısının 2,57 milyara, Hristiyanların ise 2,52 milyara ulaşacağı öngörülüyor. Avrupa'da Müslüman nüfusun payının 2070'e kadar iki katından fazla artması, Hristiyanların oranının ise gerilemesi bekleniyor.
Dünya nüfusunun dini dağılımı değişiyor
Dünyanın dini demografisinde önümüzdeki yarım yüzyılda önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor.
Washington merkezli Pew Araştırma Merkezi'nin çarşamba günü yayımladığı Dünya Dinlerinin Geleceği başlıklı çalışmaya göre İslam, nüfus bakımından dünyanın en büyük dini haline gelebilir.
Araştırmada, Müslüman nüfusun 2035 yılında 2,57 milyara ulaşacağı, Hristiyan nüfusun ise 2,52 milyar seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor.
Böylece mevcut eğilimlerin sürmesi halinde Müslümanların sayısının Hristiyanları ilk kez geride bırakması bekleniyor.
Çalışma, dünya genelinde hem Müslümanların hem de Hristiyanların sayısının artmaya devam edeceğini, ancak Müslüman nüfusun daha hızlı büyüyeceğini ortaya koyuyor.
2020 yılında dünyada yaklaşık 2 milyar Müslüman ve 2,3 milyar Hristiyan bulunuyordu.
2070 yılına ilişkin tahminlerde ise Müslüman nüfusun 3,6 milyara, Hristiyan nüfusun yaklaşık 3 milyara ulaşacağı öngörülüyor.
Müslüman nüfus 50 yılda yüzde 80 artabilir
Pew Araştırma Merkezi'nin projeksiyonlarına göre dünya nüfusunun 2020-2070 döneminde yaklaşık yüzde 29 büyümesi bekleniyor.
Ancak dini toplulukların nüfus artış hızları arasında önemli farklılıklar bulunuyor.
Araştırmada 50 yıllık döneme ilişkin öngörüler şöyle sıralanıyor:
Müslümanlar: Yüzde 80 artış
Hristiyanlar: Yüzde 30 artış
Yahudiler: Yüzde 20 artış
Hindular: Yüzde 17 artış
Diğer dinlerin mensupları: Yüzde 9 artış
Herhangi bir dine mensup olmayanlar: Yüzde 10 azalış
Budistler: Yüzde 23 azalış
Diğer dinler kategorisinde Bahailer, Sihler, Taoistler ve Caynistler gibi dini topluluklar da yer alıyor.
Bu tahminlere göre Müslüman nüfusun artış hızı, dünya nüfusunun genel büyüme hızının oldukça üzerinde gerçekleşecek.
Buna karşılık Budist nüfusun ve herhangi bir dine mensup olmayanların toplam sayısının gerilemesi bekleniyor.
Müslüman nüfus neden daha hızlı büyüyor?
Araştırmacılara göre dini topluluklar arasındaki nüfus artışı farklılıklarının başlıca nedeni demografik yapı.
Özellikle doğurganlık oranları ve nüfusun yaş dağılımı, uzun vadeli değişimlerde belirleyici rol oynuyor.
Pew'in verilerine göre 2020-2025 döneminde Müslüman kadın başına düşen ortalama çocuk sayısı 3,1 olarak hesaplandı.
Dünya nüfusunun geri kalanında ise bu oran 2,0 seviyesinde kaldı.
Bu fark, Müslüman nüfusun diğer dini topluluklara göre daha hızlı büyümesinin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Ayrıca Müslüman nüfusun görece genç yaş yapısı, gelecek yıllardaki doğum sayılarının yüksek kalmasına katkıda bulunuyor.
Araştırmacılar, nüfus projeksiyonlarında doğum ve ölüm oranlarının yanı sıra göç hareketlerini ve dini aidiyet değişimlerini de dikkate alıyor.
Bununla birlikte dini toplulukların gelecekteki büyüklüklerinin yalnızca doğurganlık oranlarıyla açıklanamayacağı belirtiliyor.
Hristiyanlığın ağırlık merkezi Afrika'ya kayıyor
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, Hristiyan nüfusun coğrafi dağılımındaki değişim.
2070 yılına gelindiğinde dünya Hristiyanlarının yaklaşık yarısının Sahra Altı Afrika'da yaşaması bekleniyor.
Bu gelişmenin arkasında Afrika ülkelerindeki yüksek nüfus artışı bulunuyor.
Pew'in tahminlerine göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti, ABD'yi geride bırakarak dünyanın en fazla Hristiyan nüfusuna sahip ülkesi haline gelebilir.
ABD'de ise Hristiyanlığın en büyük dini topluluk olmayı sürdürmesi, ancak Hristiyanların toplam nüfus içindeki payının yüzde 50'nin altına gerilemesi bekleniyor.
Bu tablo, Hristiyanlığın nüfus bakımından geleneksel merkezleri olan Avrupa ve Kuzey Amerika'dan Afrika'ya doğru önemli bir ağırlık kayması yaşanabileceğine işaret ediyor.
En fazla Müslüman Pakistan'da yaşayacak
Araştırmada Müslüman nüfusun ülkeler arasındaki dağılımına ilişkin tahminler de yer alıyor.
2070 yılında dünyanın en fazla Müslüman nüfusuna sahip ülkesinin Pakistan olması bekleniyor.
Pakistan'ı sırasıyla Hindistan, Nijerya ve Endonezya'nın izleyeceği öngörülüyor.
Bu ülkelerin nüfus büyüklükleri ve demografik eğilimleri, küresel Müslüman nüfusun gelecekteki dağılımında belirleyici olacak.
Özellikle Afrika'daki nüfus artışının, Müslüman nüfusun coğrafi dağılımını da etkilemesi bekleniyor.
Avrupa'da Müslümanların oranı iki katından fazla artacak
Pew araştırmasına göre Avrupa, dini demografide önemli değişimlerin yaşanacağı bölgelerden biri olacak.
2020 yılında Avrupa nüfusunun yüzde 67'sini Hristiyanlar oluşturuyordu.
2070 yılına gelindiğinde bu oranın yüzde 52'ye gerilemesi bekleniyor.
Aynı dönemde Müslümanların ve herhangi bir dine mensup olmayanların nüfus içindeki payının artacağı tahmin ediliyor.
Avrupa'ya ilişkin 2020 verileri ve 2070 projeksiyonları şöyle:
Hristiyanlar: 2020'de yüzde 67 → 2070'te yüzde 52
Herhangi bir dine mensup olmayanlar: 2020'de yüzde 25 → 2070'te yüzde 33
Müslümanlar: 2020'de yüzde 6 → 2070'te yüzde 13
Bu tahminlere göre Avrupa'daki Müslümanların nüfus içindeki payı 50 yılda yüzde 6'dan yüzde 13'e yükselecek.
Hristiyanların oranında ise 15 puanlık gerileme yaşanacak.
Araştırmacılar, Avrupa'daki değişimin başlıca nedenleri arasında düşük doğurganlık oranlarını, nüfusun yaşlanmasını ve Hristiyanlıktan uzaklaşma eğilimini gösteriyor.
Göç hareketleri de Avrupa'nın gelecekteki dini demografisini etkileyebilecek unsurlar arasında bulunuyor.
Dine bağlı olmayanların sayısı birçok ülkede artacak
Araştırmada dikkat çeken bir başka sonuç, herhangi bir dine mensup olmadığını belirten kişilerin nüfusundaki değişim.
Pew'e göre bu grubun sayısının dünyanın neredeyse bütün ülkelerinde artması bekleniyor.
Ancak küresel toplamda farklı bir tablo ortaya çıkıyor.
Çin'deki nüfus azalmasının etkisiyle, herhangi bir dine bağlı olmayanların dünya genelindeki toplam sayısının yüzde 10 gerileyeceği tahmin ediliyor.
Bu nedenle birçok ülkede dinsel aidiyetin zayıflamasıyla birlikte küresel ölçekte dine bağlı olmayan nüfusun küçülmesi aynı anda gerçekleşebilir.
Araştırma, dini demografideki değişimlerin ülkelerin nüfus büyüklükleri ve yaş yapılarıyla yakından ilişkili olduğunu gösteriyor.
201 ülke ve 325 sayfalık kapsamlı çalışma
Pew Araştırma Merkezi'nin Dünya Dinlerinin Geleceği başlıklı araştırması, 201 ülkeden elde edilen verileri kapsıyor.
Toplam 325 sayfalık çalışmada 2020-2070 dönemindeki dini nüfus değişimleri inceleniyor.
Araştırma kapsamında yedi ana kategori ele alınıyor:
Hristiyanlar
Müslümanlar
Hindular
Budistler
Yahudiler
Diğer dinlerin mensupları
Herhangi bir dine mensup olmayanlar
Çalışmada nüfus artışı, doğurganlık, ölüm oranları, yaş dağılımı, göç ve dini aidiyet değişimleri gibi demografik göstergeler kullanılıyor.
Araştırmacılar, sonuçların kesin nüfus tahminleri değil, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde ortaya çıkabilecek senaryolar olduğunu vurguluyor.
Savaşlar, salgınlar ve göç hareketleri tahminleri değiştirebilir
Pew Araştırma Merkezi, uzun vadeli demografik projeksiyonların önemli belirsizlikler içerdiğine dikkat çekiyor.
Savaşlar, doğal afetler, salgın hastalıklar ve beklenmedik siyasi gelişmeler, ülkelerin nüfus yapısını ve göç hareketlerini değiştirebilir.
Benzer şekilde doğurganlık oranlarının beklenenden daha hızlı düşmesi veya dini aidiyet eğilimlerinin değişmesi de projeksiyonları etkileyebilir.
Bu nedenle İslam'ın 2035 yılında dünyanın en büyük dini haline geleceği yönündeki sonuç, kesinleşmiş bir gelişme değil, mevcut demografik varsayımlara dayanan bir öngörü niteliği taşıyor.
Araştırmanın temel bulgusu, önümüzdeki 50 yılda dünya nüfusunun yalnızca büyümekle kalmayacağı, dini ve coğrafi dağılımının da önemli ölçüde değişebileceği.
Pew Araştırma Merkezi
Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?
Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com
Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.
Piyasalarda yalnız değilsiniz
Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.




