Petrol rallisi durmuyor: Brent 108 dolara dayandı, Goldman Sachs 120 dolar riskine dikkat çekti

ABD-İran savaşında çatışmaların yeniden şiddetlenmesi petrol piyasasında yükselişi hızlandırdı. WTI yüzde 6,7 artışla 102,48 dolara, Brent ise yüzde 6,3 yükselişle 107,63 dolara çıktı. Petrol fiyatları yalnızca Eylül ayında yüzde 18’den fazla yükselirken Goldman Sachs, saldırıların enerji altyapısı ve deniz taşımacılığına yayılması halinde 120 doların üzerinin gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.

Ortadoğu savaşının uzayabileceği ve petrol arzındaki kesintilerin kalıcı hale gelebileceği endişesi enerji piyasalarında yeni bir fiyatlama dönemini başlatıyor.

ABD ham petrolü WTI Perşembe günü yüzde 6,7 yükselerek varil başına 102,48 dolardan kapandı. Bu, 19 Mayıs’tan bu yana görülen en yüksek kapanış oldu.

Uluslararası gösterge Brent petrol ise yüzde 6,3 değer kazanarak 107,63 dolara çıktı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş artık kısa vadeli bir jeopolitik risk primi olmaktan çıkıyor. Fiyatlar Eylül ayı başından bu yana yüzde 18’den fazla yükseldi.

Savaşın uzun sürebileceği korkusu fiyatlanıyor

Petrol piyasasındaki son yükselişin arkasında ABD ile İran arasındaki savaşın beklenenden çok daha uzun sürebileceğine ilişkin endişeler bulunuyor.

Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, Beyaz Saray’ın üst düzey danışmanları Başkan Donald Trump ile savaşın Ocak 2029’daki başkanlık devir teslim gününün ötesine kadar sürebileceği ihtimalini dahi görüştü.

Bu değerlendirme, Trump’ın savaşın ara seçimlerden hemen sonra sona ereceğine ilişkin açıklamalarıyla çelişiyor.

Trump aylardır çatışmaların sona yaklaşmakta olduğunu savunmasına rağmen, son günlerde sahadaki gelişmeler tam tersine savaşın yeniden genişlediğine işaret ediyor.

ABD ve İran arasında çatışmalar yeniden şiddetlendi

Ağustos ayındaki göreceli sakinliğin ardından ABD ile İran arasındaki askeri çatışmalar Eylül ayında yeniden hız kazandı.

İran’ın birkaç kez ABD savaş gemilerini hedef almaya çalıştığı belirtilirken, Amerikan ordusu cumartesi gününden bu yana misilleme operasyonlarında en az sekiz İran tankerini imha etti.

Deniz taşımacılığının doğrudan çatışmanın parçası haline gelmesi, petrol piyasası açısından en önemli risklerden biri olarak görülüyor.

Çünkü piyasadaki sorun yalnızca İran’ın üretim kapasitesi değil. Tankerlere yönelik saldırıların artması, bölgedeki petrolün uluslararası piyasalara taşınmasını da giderek zorlaştırıyor.

Yemen cephesi savaşı genişletiyor

Petrol fiyatlarını yukarı taşıyan bir diğer gelişme ise Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları oldu.

Husiler bu hafta Suudi Arabistan’daki çeşitli enerji tesisleri ve diğer hedeflere saldırırken, 70’ten fazla sivilin yaralandığı bildirildi.

Saldırılar, ABD-İran savaşının İran ve Amerikan güçleri arasındaki doğrudan çatışmanın ötesine geçerek bölgesel bir savaşa dönüşebileceği endişesini artırıyor.

Özellikle Suudi enerji altyapısının hedef alınması, küresel petrol arzı açısından risk primini yükseltiyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunlarına Yemen ve Kızıldeniz kaynaklı risklerin eklenmesi, piyasanın alternatif petrol güzergâhlarına ilişkin güvenini de zayıflatıyor.

Goldman Sachs: Petrol 120 doların üzerine çıkabilir

Goldman Sachs Küresel Emtia Araştırmaları Eş Başkanı Daan Struyven, ABD-İran çatışmasındaki tırmanmanın petrol fiyatlarının varil başına 120 doların üzerine çıkma riskini artırdığını söyledi.

Struyven’e göre özellikle deniz taşımacılığına yönelik saldırıların yoğunlaşması petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasını tetikleyebilir.

Petrol piyasasının fiziksel tarafında arzın daha da sıkılaşması halinde risk daha da büyüyecek.

TFP Software FZCO Ticari Direktörü ve ticaret danışmanı Andrei Constantin de transit petrol hacimlerinin daha fazla düşmesi, savaşın genişlemesi veya enerji altyapısına yönelik tehditlerin artmasının fiziksel piyasayı daha da sıkılaştırabileceğini belirtti.

Böyle bir senaryo mevcut fiyat yükselişinin devam etmesine yol açabilir.

Brent savaşın önceki zirvelerini de geride bırakıyor

Trade Nation Kıdemli Piyasa Analisti David Morrison, WTI’ın haziran başı ile temmuz arasındaki düşüşünü tamamen geri aldığını belirtiyor.

Brent petrol ise haziran başındaki seviyelerin artık belirgin biçimde üzerine çıkmış durumda.

Bu durum piyasanın yalnızca birkaç günlük askeri gerilimi değil, uzun süre devam edebilecek yapısal bir arz ve taşımacılık sorununu fiyatlamaya başladığına işaret ediyor.

ABD’de benzin ve motorin fiyatları siyasi soruna dönüşüyor

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ABD ekonomisine de doğrudan yansımaya başladı.

Akaryakıt fiyatları İşçi Bayramı döneminde tarihi yüksek seviyelere çıkarken, motorinin önümüzdeki günlerde ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıkması bekleniyor.

Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada petrol ve benzin fiyatlarının ara seçimlerden sonra gerileyeceğini savundu.

ABD Başkanı ayrıca İran’ın Amerikan seçimlerini etkilemeye çalıştığını öne sürdü.

Ancak enerji piyasasının mevcut fiyatlaması, yatırımcıların savaşın kısa sürede biteceği varsayımına giderek daha az güvendiğini gösteriyor.

Petrol şoku artık enflasyon şokuna dönüşüyor

Brent petrolün 108 dolara yaklaşması yalnızca enerji şirketleri veya petrol ithalatçısı ülkeler açısından önemli değil.

Petrol fiyatlarındaki kalıcı yükseliş küresel ekonomide ulaşım, üretim ve lojistik maliyetlerini artırarak enflasyonu yeniden yukarı itme potansiyeline sahip.

Bu nedenle petrol rallisi merkez bankalarının faiz politikaları açısından da giderek daha önemli hale geliyor.

Enerji fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması, Fed başta olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz indirimlerini ertelemesine veya enflasyonun yeniden hızlanması halinde faiz artırımlarını gündeme almasına neden olabilir.

Net enerji ithalatçısı gelişmekte olan ülkeler açısından ise risk daha büyük. Yüksek petrol fiyatları aynı anda enflasyonu yükseltirken cari işlemler dengesi ve yerel para birimleri üzerinde baskı yaratabilir.

Piyasanın yeni sorusu: 120 dolar mı?

Petrol piyasasının kısa vadeli yönünü artık yalnızca ABD ve İran arasındaki askeri çatışmalar belirlemiyor.

Hürmüz’den geçen tanker sayısı, İran tankerlerine yönelik Amerikan saldırıları, Husilerin Suudi Arabistan ve Kızıldeniz’deki operasyonları ve enerji altyapısının hedef haline gelip gelmeyeceği de fiyatlamanın merkezinde.

Brent’in 107,63 dolara ulaşmasıyla birlikte piyasa açısından psikolojik 100 dolar eşiği geride kaldı.

Bir sonraki büyük risk seviyesi ise Goldman Sachs’ın da dikkat çektiği 120 dolar bölgesi.

Savaşın genişlemesi ve petrol taşımacılığındaki kesintilerin derinleşmesi halinde bu senaryo artık piyasa açısından uzak bir kuyruk riski olmaktan çıkabilir.

CNBC, Bloomberg