Özlem Derici Şengül: TCMB likidite sıkışıklığa çare arıyor

TCMB dün 4.9 milyar dolarlık swap işlemi gerçekleştirdi. Swap işlemlerinin başlatılması oluşan TL likiditesi sıkışıklığına karşı bankalara geçici bir rahatlama imkanı sunarken rezervlerde de geçici bir artışa neden olacak.

Net döviz pozisyonu Şubat'tan bu yana 60 milyar dolar erimiş durumda. Mart sonu itibarıyla 9.6 milyar dolara geriledi. 19 Mart 2025 türbülansında oluşan 7.8 milyar dolarlık destek seviyesine az bir mesafedeyiz.

Erime üç kanaldan geliyor: → Yabancı portföy çıkışları (ABD-İran gerginliği, EM de-risking) → Türk şirketlerinin Hürmüz riski kaynaklı döviz hedge talebi → TCMB'nin enerji ithalat finansmanı için dolaylı rezerv kullanımı TCMB Mart 2024 seçim öncesinde -70 milyar dolarlık net pozisyondan +80 milyar dolara çıktıktan sonra negatif alana geçmeye izin vereceğini düşünmüyoruz ancak 300+ CDS + düşük net döviz pozisyonu TCMB'yi daha sıkı bir para politikasına itebilir. Bu anlamda 22 Nisan PPK daha da önemli hale geliyor.

İki senaryo: 🟢 ABD-İran de-eskalasyonu → Hürmüz primi kalkar, kanama durur 🔴 Gerilim devam eder → TCMB daha fazla araca başvurur (örn: munzam karşılıklar, yurtdışı swap veya sert sıkılaştırma) Grafik: TCMB net döviz pozisyonu — her gün erime devam ediyor, günlük volatilite artıyor.

TCMB dün döviz karşılığı TL swap ihalesine başladı. 1 ay ve 1 hafta vadeli ihalelerle 4.9 milyar dolarlık swap gerçekleşti. TL likiditesi sıkışıklığı bankacıları faiz artırmaya itiyor. Bankacılar ticari kredi faizlerinin %52.0’ye, mevduat faizlerinin %45.0’e yaklaştığını belirtiyor. TCMB’nin swap adımı bir parça rahatlama getirebilir ancak savaşın uzaması rahatlamayı da geciktirecektir. TCMB rezervlerinde erime devam ediyor. Banka’nın net döviz pozisyonu 9.6 milyar dolara geriledi. (detaylı açıklama aşağıda). 2 yıllık gösterge tahvilde bir haftada ilk düşüş.

23 Mart’tan beri %40,0’üzerinde seyreden ve 30 Mart’ta %42,77’ye kadar yükselen 2Y gösterge tahvilin faizi dün %42,06’ya geriledi. Şubat’ta 9 milyar dolar dış ticaret açığı, 12 aylık toplam açık 93 milyar dolardan 94.2 milyar dolara geriledi. İşsizlik oranı %8.5 olurken atıl işgücü oranı %29.8’den %29.9’a yükseldi. Hazine Nisan’da 480,1 milyar TL iç borçlanma yapacak, 505,4 milyar TL geri ödeyecek. Nisan’da borç çevirme oranı %95, Mayıs’ta %108’e çıkacak.