Ortadoğu'daki Çatışmalar Jet Yakıtı Tedarikini Vurdu: Avrupa Gözünü Asya’ya Çevirdi

Ortadoğu'da süregelen çatışmalar ve tedarik hatlarındaki aksamalar, Avrupa’nın enerji krizine yeni bir boyut kazandırdı. Kıtanın kilit depolama merkezi ARA bölgesinde stoklar son yedi yılın en düşük seviyesine gerilerken, dördüncü çeyrekte devasa bir arz açığı bekleniyor.

Ortadoğu kaynaklı sevkiyatların bıçak gibi kesilmesi, Avrupa jet yakıtı piyasasında alarm zillerinin çalmasına neden oldu. İthalatının yaklaşık yarısını geleneksel yollardan sağlayan kıta, yılın son üç ayında günlük 510 bin varillik ciddi bir arz açığıyla karşı karşıya. Buna karşın aynı dönemde ABD’de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise 419 bin varil arz fazlası oluşacağı tahmin ediliyor.

Rota Uzak Doğu ve Atlantik'e Çevrildi

Kıta, derinleşen açığı kapatabilmek adına tedarik ağını sil baştan şekillendiriyor. Ortadoğu’daki riskler nedeniyle rotayı daha uzak limanlara kıran Avrupa; Nijerya, ABD ve Kanada’dan alımları artırırken ana kurtarıcı olarak Asya pazarına yöneldi.

Bu süreçte öne çıkan Güney Kore, Avrupa’nın en kritik tedarikçilerinden biri konumuna geldi.

• Sevkiyat Rekoru: Güney Kore'den Avrupa'ya yapılan jet yakıtı sevkiyatı eylül ayında günlük 129 bin varile ulaşarak Ekim 2022'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

• Üretim Artışı: Ülkede jet yakıtı üretimi temmuzda 13,89 milyon varille son 7 yılın zirvesine çıkarken, işlenen ham petrol miktarı da %16 artışla günlük 2,7 milyon varile yükseldi.

• Çin Faktörü: Asya-Pasifik’teki 419 bin varillik fazlalık ve Çin'in ağustos ayındaki rekor ihracatı, oluşan fiyat farkı sayesinde uzun mesafeli yakıt ticaretini ekonomik kılarak Avrupa için can simidi oldu.

ARA Depoları Boşaldı, Havayolları Bilet Fiyatı Baskısı Altında

Sıkışıklığın en net göstergesi, Avrupa'nın enerji kalbi sayılan Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) hattından geldi. 10 Eylül haftasında ARA bölgesindeki jet yakıtı stokları son 7 yılın en düşük seviyesine geriledi.

Uzmanlar, uzak coğrafyalardan getirilen yakıtın nakliye maliyetlerini artırdığına dikkat çekiyor. En büyük gider kalemi yakıt olan havayolu şirketleri, yükselen petrol fiyatları ve lojistik maliyetler nedeniyle ciddi bir operasyonel baskı altında.

Ortadoğu’daki sevkiyatlar normale dönmediği takdirde, dördüncü çeyrekteki 510 bin varillik dev açığın sadece Asya ve Atlantik taşımalarıyla kapatılması zor görünüyor. Bu durum, önümüzdeki aylarda uçak bileti fiyatlarına ve havacılık sektörünün kârlılığına doğrudan yansıyabilir.