Meclis'ten Geçti Ama Düğüm Çözülmedi: Parası Bloke Olan Yüz Binlerce Yatırımcı Ne Yapacak?

PARAANALİZ- Sermaye piyasalarında Eylül 2026'da patlak veren fon krizinde, yüz binlerce yatırımcıyı yakından ilgilendiren kritik bir hukuki gelişme yaşandı. Fonlarını satmak üzere talimat vermelerine rağmen işlemleri tamamlanmadığı için paraları bloke olan PBLK (bloke fon payı) sahipleri, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yeni önergeyle tasfiye sürecine dahil edildi. Ancak meclisten geçen düzenleme, bu yatırımcılara aradıkları öncelikli ödeme hakkını tanımadı.

Mesele Nedir? "PBLK" Neden Bloke Oldu?

Normal şartlarda bir yatırımcı fonunu satmak istediğinde talimat TEFAS'a iletilir; fiyatın oluşması ve takas sürecinin ardından ödeme gerçekleştirilir. Bu ara aşamada fon payları yatırımcı hesabında PBLK (TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı) adıyla görünür.

Ancak yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonda yaşanan kriz nedeniyle iki temel sorun ortaya çıktı:

1. Bazı fonlarda katılma payı fiyatı açıklanamadı.

2. Bazı fonlarda ise ödeme yükümlülükleri yerine getirilemedi (temerrüt).

Sonuç olarak, fonunu satıp çıktığını düşünen binlerce yatırımcının işlemi yarım kaldı ve paraları hesaplarında kilitli kaldı.

Meclis Ne Karar Verdi? Öne Çıkan Hukuki Ayrım

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin 3. maddesindeki değişiklik önergesiyle, 17 Eylül 2026 ve öncesinde satım talimatı verip işlemi yarım kalanlar tasfiye kapsamına alındı.

Düzenleme PBLK mağdurlarını dışarıda bırakmasa da "öncelikli alacaklı" statüsü de vermedi:

• SPK'nın Yaklaşımı: Sermaye Piyasası Kurulu, satım işlemi tamamlanmadığı için bu kişileri fon alacaklısı değil, hâlâ "katılma payı sahibi" olarak görüyor.

• Muhalefetin İtirazı: CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Sermaye Piyasası Kanunu'nun 79. maddesindeki "takas kesinliği" ilkesini hatırlatarak satım talimatı vermiş kişilerin alacaklarının tasfiye nakdinden derhal ve öncelikli ödenmesini teklif etti. Ancak CHP'nin bu önergesi reddedildi.

Hukuki Düğüm: Yatırımcılar satış talimatı verdikleri günkü tutarı mı talep edecek, yoksa tasfiye süreci sonunda fon varlıklarından geriye kalan miktarla mı yetinecek? Hukuki uyuşmazlığın merkezinde bu soru yatıyor.

Etkilenen Yatırımcı Sayısı ve Tablonun Büyüklüğü

Krizin toplam bilançosu ve PBLK durumundaki yatırımcılara ilişkin veriler şu şekilde şekilleniyor:

(Not: Bir yatırımcının birden fazla fonda hesabı bulunabildiğinden kayıt sayıları toplam tekil yatırımcı sayısından yüksek görünmektedir.)

Yatırımcıları Bundan Sonra Ne Bekliyor?

Meclis'teki düzenleme ile PBLK sahiplerinin hakları tasfiye sistemine bağlansa da süreçte üç temel belirsizlik sürüyor:

1. Ödeme Miktarı: Tasfiye fonundan elde edilecek nakit ve hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri kazanım oranına göre ödeme tutarları netleşecek. Yatırımcıların bekledikleri paranın tamamını alıp alamayacağı garanti değil.

2. Farklı İşlem Kademeleri: Blokajın Hangi aşamada gerçekleştiğine bağlı olarak (fiyat açıklanmaması vs. takas temerrüdü) hukuki durumların farklı değerlendirilip değerlendirilmeyeceği henüz belirsiz.

3. Yargı Yolu: Muhalefet ve hukukçular, takas kesinliği ilkesine dayanarak mağdur yatırımcıların yargı yoluna başvurabileceğini ve alacaklarını faiziyle talep edebileceklerini belirtiyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi ve uygulama esaslarının netleşmesiyle birlikte PBLK mağdurlarının hesaplarına ilişkin takvim şekillenecek.