Makro Analiz: Jeopolitik Baskı Altında Dış Açık Hızla Büyüyor

Mart ayında Türkiye’nin dış ticaret dengesi, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle belirgin şekilde bozuldu. İhracattaki gerileme ve enerji ithalatındaki artış dış açığı son bir yılın zirvesine taşırken, önümüzdeki aylarda cari denge üzerindeki baskının artması bekleniyor.

Dış Açıkta Sert Bozulma

Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı geçici verilere göre: İhracat: %6,4 düşüşle 21,9 milyar dolar İthalat: %8,4 artışla 33,2 milyar dolar Dış ticaret açığı: 11,3 milyar dolar Bu seviye, Nisan 2025’ten bu yana en yüksek açık olarak kaydedildi.

12 aylık birikimli dış açık da: 94,2 milyar dolardan 98,3 milyar dolara yükseldi Yıllıklandırılmış Açık 110–116 Milyar Dolar Bandında Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre: İlk çeyrekte yıllıklandırılmış açık: ~110 milyar dolar Mart itibarıyla yıllıklandırılmış açık: ~116 milyar dolar Bu seviyeler, mevcut eğilimin ciddi bir bozulmaya işaret ettiğini gösteriyor.

Jeopolitik Etki: İhracat Zayıflıyor, Enerji Faturası Şişiyor

Dış dengedeki kötüleşmenin temel nedenleri: Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerilim Körfez pazarına ihracatta düşüş Enerji fiyatlarındaki sert artış Ticaret Bakanlığı’na göre yalnızca Körfez ülkelerine ihracatta: 👉 800 milyon dolarlık kayıp oluştu Çekirdek Dış Açıkta Tarihi Bozulma Altın ve enerji hariç bakıldığında tablo daha da olumsuz: Çekirdek açık 2017’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı İhracatın ithalatı karşılama oranı %87,9’dan %85,1’e geriledi Bu, sorunun sadece enerji değil, genel rekabet gücü ve talep zayıflığı olduğunu gösteriyor.

İhracat: Artış Var Ama Çok Sınırlı

Mevsimsel olarak ihracat Mart’ta %1,5 arttı ancak: Altın ihracatı ciddi düşüş gösterdi Enerji ihracatı fiyat artışıyla yükseldi Altın ve enerji hariç artış sadece %0,2 oldu Bölgesel görünüm: Orta Doğu’ya ihracat: %14 düşüş AB ve Kuzey Amerika: artış Sektörel görünüm: Ara malı ihracatı: artıyor Yatırım malları: düşüşte Tüketim malları: 4 aydır geriliyor İthalat: Enerji Etkisi Belirleyici Mart ayında ithalat %3,6 arttı.

Öne çıkan gelişmeler: Enerji ithalatı: %16,6 artış Altın ithalatı: düşüş (2,2 milyar $ → 1,7 milyar $) Tüketim ve yatırım mallarında yeniden artış Enerji fiyatlarındaki artış Brent’te %44’e ulaşırken, ithalat faturasında henüz tam yansımadığı ve önümüzdeki aylarda daha da artacağı öngörülüyor.

Nisan ve Sonrası Daha Riskli

Enerji fiyatlarının etkisinin gecikmeli yansıması nedeniyle: Nisan ayında dış açıkta daha sert bozulma bekleniyor Cari açık üzerindeki baskı artacak Bu da Türkiye ekonomisi için şu riskleri öne çıkarıyor: Döviz ihtiyacının artması Kur baskısının yükselmesi Enflasyonun yeniden hızlanması Genel Değerlendirme: Dış Denge Kırılganlaşıyor Ortaya çıkan tablo net: İhracat zayıf İthalat güçlü Enerji faturası hızla büyüyor Bu kombinasyon, dış dengeyi yeniden kırılgan hale getiriyor.

Önümüzdeki dönemde: 👉 Enerji fiyatlarının seyri 👉 Jeopolitik gelişmeler 👉 Avrupa talebi Türkiye’nin dış dengesi açısından belirleyici olacak.

Kaynak: Akbank Ekonomik Araştırmalar Yazar: WS37 News Desk

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com