Karadeniz’de Güvenlik Alarmı: Saldırılar Hürmüz Boğazı’nı Geçti, İstanbul Boğazı’nda Trafik Yüzde 41 Düştü

İSTANBUL – Rusya-Ukrayna savaşının deniz ticaretine yansıması 2026 yılında kritik bir eşiğe ulaştı.İnsansız hava ve deniz araçlarıyla ticari gemilere düzenlenen saldırıların yoğunlaşmasıyla Karadeniz,denizci kayıpları açısından Orta Doğu ve Hürmüz Boğazı'nı geride bırakarak dünyanın en tehlikeli deniz yolu haline geldi. Yaşanan güvenlik krizi Türkiye'nin su yollarına da doğrudan yansıdı; ekim ayında İstanbul Boğazı’ndan Karadeniz'e giriş yapan gemi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41 azaldı.

Can Kaybında Hürmüz Boğazı Geride Kaldı

The Wall Street Journal’ın (WSJ) deniz güvenliği kuruluşu Ambrey, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Türk Armatörler Birliği ve MarineTraffic verilerine dayandırdığı raporuna göre, 2026 başından bu yana Karadeniz’de ticari gemilere yönelik 300’ü aşkın saldırı kayda geçti.Bu saldırılarda 30'dan fazla denizci hayatını kaybederken, 20'den fazla mürettebattan ise haber alınamıyor.

ABD ile İran arasındaki çatışmaların başladığı şubat ayı sonundan bu yana Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu sularında yaklaşık 130 saldırı yaşanmış ve 25 denizci yaşamını yitirmişti. Son verilerle birlikte Karadeniz,küresel deniz ticaretindeki en ölümcül rota olarak öne çıktı.

İstanbul Boğazı’nda Geçişler Sert Geriledi

Bölgedeki çatışma ortamı, küresel ticaretin kilit noktalarından İstanbul Boğazı’ndaki trafiği de vurdu. Global Fishing Watch verilerine göre, ekim ayında Boğaz üzerinden Karadeniz'e yönelen gemi trafiğinde bir önceki yılın ekim ayına kıyasla yüzde 41’lik bir düşüş yaşandı. Aynı dönemde çift yönlü toplam gemi geçişleri ise yüzde 38 oranında daraldı.

Tehdit NATO Sınırlarına Dayandı

Ukrayna ve Rusya kıyılarından batıya doğru kayan saldırılar, ekim ayında NATO üyeleri Romanya ve Bulgaristan açıklarına kadar ulaştı. İki ülkenin kıyılarına yakın sularda yaklaşık 12 ticari gemi hedef alınırken, bu olayların yarısında mürettebat arasında ölü, yaralı veya kayıpların olduğu bildirildi. Batılı liderler saldırılardan Moskova'yı sorumlu tutarken, Rusya suçlamaları reddediyor.

AB ve NATO’dan 50 Milyon Euroluk Önlem Paketi

Küresel gıda, enerji ve ham madde tedarik zincirini tehdit eden krize karşı Avrupa Birliği ve NATO harekete geçti:

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Romanya ve Bulgaristan ortaklığında kurulacak Karadeniz Deniz Güvenliği Merkezi projesinin hızlandırılması için 50 milyon euro kaynak ayrıldığını duyurdu. NATO müttefikleri bölgede devriye uçakları, radar ağları ve insansız sistemlerle deniz gözetimini sıkılaştırma kararı aldı.

Avrupa Komisyonu, boğazların kontrolünü elinde bulunduran ve bölgenin kilit aktörü konumundaki Türkiye’nin Romanya ve Bulgaristan ile yürüttüğü deniz güvenliği iş birliğinden duyulan memnuniyeti vurguladı.

Daha önce görece güvenli kabul edilen batı Karadeniz rotalarının da hedef haline gelmesiyle birlikte,uluslararası denizcilik şirketlerinin bölgedeki sevkiyat planlarını ve güzergâhlarını yeniden şekillendirdiği belirtiliyor.