İsrail, gözünü nadir minerallere dikti: Tel Aviv, Afrika’nın maden deviyle neden yakınlaşıyor?

Uluslararası alanda izolasyonla karşı karşıya olan İsrail’in Başbakanı Binyamin Netanyahu, yüz milyondan fazla nüfusu ve devasa doğal kaynaklarıyla Afrika’nın en büyük ülkelerinden biri olan Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin (DKC) Cumhurbaşkanı Félix Tshisekedi’yi "Bu harika bir dostluk" sözleriyle karşıladı.

Yeraltı kaynaklarıyla yeni küresel ekonominin adeta yakıtı konumunda bulunan DKC; küresel kobalt üretiminde liderliği elinde tutuyor, dünyanın en büyük bakır üreticileri arasında yer alıyor. Ülke ayrıca ileri teknoloji, savunma sanayisi, batarya ve elektrikli araç üretiminin vazgeçilmez unsurları olan lityum, koltan, altın ve nadir toprak elementlerinde de devasa rezervlere sahip.

Ziyaret kapsamında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile bir araya gelen Tshisekedi; güvenlik, savunma, tarım, enerji, altyapı, teknoloji ve yatırım alanlarında iş birliğini genişletme kararı aldı.

Ziyarette Hangi Kritik Dosyalar Masadaydı?

Kongolu liderin İsrailli yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmeler; güvenlik ve savunma, tarım, gıda güvenliği, su yönetimi, enerji, altyapı, teknoloji ve inovasyon başta olmak üzere vital sektörlerdeki ikili iş birliğini derinleştirmeye odaklandı. Görüşmelerde ayrıca bölgesel ve uluslararası gelişmeler ile güvenlik sınamaları ele alındı.

İki ülke arasındaki köklü ilişkileri daha da ileriye taşımak istediklerini belirten Tshisekedi, görüşmelerin somut sonuçlar doğuracak modern ve pratik bir ortaklık inşa etmeyi hedeflediğini ifade etti:

"Amacımız İsrail ile sadece imzalanan anlaşmalarla değil, sahada elde edilecek somut sonuçlar ve iki halkın çıkarlarına sunacağı katkılarla ölçülecek modern, pratik ve karşılıklı faydaya dayalı bir ortaklık kurmaktır."

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ise Tel Aviv’in Kinşasa ile ilişkilere büyük önem verdiğini vurgulayarak, insani ve kalkınma odaklı sınamalarda DKC’ye destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

Bu Ziyaret İsrail İçin Ne Anlama Geliyor?

Tshisekedi’nin ziyareti, son yıllarda ivme kazanan yakınlaşma sürecinin kritik bir adımı olmasının yanı sıra Tel Aviv’in siyasi ve ekonomik ağırlığı olan Afrika ülkeleri üzerinden kıtadaki varlığını güçlendirme arzusunu yansıtıyor.

Ziyaret, İsrail açısından zamanlama bakımından da büyük önem taşıyor. 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde sürdürdüğü soykırım savaşı nedeniyle uluslararası alanda giderek artan bir siyasi yalnızlaşma ve baskıyla karşılaşan İsrail, Birleşmiş Milletler ve uluslararası platformlarda diplomatik destek bulabilmek adına Afrika’daki ittifak ağını genişletmeyi hedefliyor.

Öte yandan, ileri teknoloji ve savunma sanayisindeki lider konumunu korumak isteyen İsrail için geleceğin teknolojilerine yön veren kritik madenlerin deposu konumundaki DKC, stratejik bir merkez olarak öne çıkıyor.

Kobalt Neden Stratejik Denklemin Merkezinde?

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) verilerine göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti, 2025 yılında yaklaşık 230 bin ton kobalt üreterek küresel üretimin %73’ünü tek başına karşıladı. Bu tablo, DKC’yi modern küresel ekonominin en kritik madenlerinden birinde açık ara baskın oyuncu konumuna getiriyor.

Kobaltın modern savunma sanayisindeki hayati rolü, İsrail’in Afrika deviyle stratejik ortaklık arayışını hızlandıran ana etkenlerden biri:

• Askeri Teknolojiler: İnsansız hava araçları (İHA), askeri iletişim sistemleri, uydular ve askeri elektrikli araçlarda kullanılan yüksek verimli lityum bataryaların temel bileşenidir.

• Havacılık ve Füze Sistemleri: Yüksek sıcaklık ve basınca dayanıklı süper alaşımların üretiminde kullanılır; savaş uçakları, helikopterler, savaş gemisi türbinleri ve füze sistemlerinin kritik parçalarında tercih edilir.

Ayrıca DKC’nin sahip olduğu zengin bakır rezervleri; elektrik şebekeleri, veri merkezleri, yenilenebilir enerji altyapısı ve elektrikli araç üretimi için kritik önem taşıyor.

Kongo İsrail’den Ne Bekliyor?

Özellikle ülkenin doğusunda yıllardır süregelen silahlı grupların varlığı ve çatışmalar nedeniyle güvenlik sorunlarıyla boğuşan Kongo yönetimi, İsrail’i savunma ve kalkınma önceliklerini destekleyecek bir partner olarak görüyor.

Kinşasa yönetimi; istihbarat kapasitesi, güvenlik teknolojileri, gözetleme sistemleri, İHA’lar, sınır güvenliği ve askeri eğitim programları başta olmak üzere İsrail’in savunma sanayisi tecrübesinden faydalanmayı amaçlıyor.

Bunun yanı sıra DKC; modern tarım, gıda güvenliği, su yönetimi, dijital ekonomi ve inovasyon gibi hayati alanlarda da İsrail ile teknoloji transferine dayalı projeleri hayata geçirmeyi hedefliyor.