Goldman Sachs Raporu Açıklandı: Varil Başı Taşıma Maliyeti 20 Doları Aştı!

Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik aksaklıklar, küresel ham petrol taşımacılık maliyetlerini rekor seviyelere taşıdı. Dev yatırım bankası Goldman Sachs, yükselen navlun fiyatlarının petrol piyasaları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekti.

Orta Doğu’da derinleşen sıcak çatışmalar ve deniz ticaret rotalarındaki güvenlik riskleri, küresel enerji lojistiğini sarsmaya devam ediyor. ABD merkezli uluslararası yatırım bankası Goldman Sachs tarafından yayımlanan son analiz raporu, petrol taşımacılığı maliyetlerinin son bir yıllık süreçte neredeyse 7 kat arttığını ortaya koydu.

Yulia Zhestkova Grigsby’nin de aralarında bulunduğu Goldman Sachs analistlerinin hazırladığı değerlendirme notunda, ham petrolün ortalama varil başı taşımacılık maliyetinin 3 dolardan 20 doların üzerine fırladığı vurgulandı.

Varil Başına 20 Doları Aşan Maliyet Artışının Nedenleri

Rapora göre navlun fiyatlarındaki bu sert tırmanışta üç temel faktör öne çıkıyor:

• Hürmüz Boğazı Risk Primi: Bölgedeki savaş tehdidi ve güvenlik riskleri navlun maliyetlerine varil başına 7 dolar ek yük getirdi.

• Yakıt Giderleri: Yükselen operasyonel ve gemi yakıt maliyetleri taşıma fiyatlarını 4 dolar artırdı.

• Transfer Operasyonları: Sevkiyat güvenliği için uygulanan gemiden gemiye (ship-to-ship) aktarım süreçleri maliyetlere 4 dolarlık ek katkı sağladı.

Hürmüz Boğazı'nda Sevkiyat Modeli Değişti

ABD-İran hattındaki gerilim ve Basra Körfezi'ndeki tanker hedeflemeleri sonrasında deniz sevkiyatında belirgin aksamalar yaşandı. Hürmüz Boğazı’ndan doğrudan geçişlerin ilk etapta sert düşüş kaydettiği, ancak daha sonra gemilerin yüklerini açık denizde büyük tankerlere aktarmasıyla akışın kısmen sağlandığı bildirildi.

Goldman Sachs verilerine göre, Basra ve Umman Körfezi’nde yer alan tankerlerin yaklaşık 6’da biri her gün bu transfer operasyonlarında kullanılıyor.

Rafineriler Rota Değiştirebilir: Talepte Yavaşlama Sinyali

Taşımacılık maliyetlerindeki bu sıçramanın küresel petrol talebini baskılayabileceğine işaret eden analistler, şu uyarılarda bulundu:

"Teslim edilen ham petrolün maliyetindeki artış, rafinerilerin toplam ham petrol talebini geriletme potansiyeli taşıyor. Yüksek lojistik giderler nedeniyle rafinerilerin daha yakın coğrafyalardaki tedarikçilere yönelmesi, mevcut küresel ticaret rotalarında kalıcı eksen kaymalarına yol açabilir."

Brent Petrol İçin Yukarı Yönlü Riskler Var

Gemi saldırılarının sıklaşması, enerji altyapılarına yönelik olası hasarlar ve kalıcı jeopolitik risk priminin Brent petrol üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturduğu ifade edildi.

Buna karşın Goldman Sachs, çatışmaların mevcut seviyede kalması senaryosunda yıl sonu Brent petrol tahminini varil başına 90 dolar seviyesinde koruduğunu açıkladı. Ancak banka, Orta Doğu’daki mevcut durum sürdükçe lojistik maliyetleri şişiren etkenlerin varlığını koruyacağının altını çizdi.