Gelişmekte olan piyasalarda panik: Borsalar ayı piyasasına giriyor, 2020'den bu yana en büyük satış dalgası
Gelişmekte olan ülke borsaları ayı piyasasının eşiğinde. Tayvan'da 1991'den beri en sert haftalık düşüş yaşanırken dolar yükseliyor.
20 Kasım 2026

Küresel piyasalarda yapay zekâ (YZ) hisselerinden başlayan satış dalgası gelişmekte olan ülkelere yayıldı. MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Hisse Endeksi, yedinci işlem gününde de gerileyerek haziran ayındaki zirvesinden yüzde 20'nin üzerinde değer kaybetti. Endeksin mevcut seviyelerden kapanması halinde teknik olarak ayı piyasasına girmesi bekleniyor. Tayvan borsası 1991'den bu yana en kötü haftasını yaşarken Brezilya, döviz piyasasına müdahale etmek zorunda kaldı. Doların güçlenmesi ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikasına ilişkin endişeler, gelişmekte olan ülke varlıkları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Gelişmekte olan ülke borsaları ayı piyasasının eşiğinde
Küresel finans piyasalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde başlayan satış dalgası, gelişmekte olan ülke borsalarında sert kayıplara yol açıyor.
Bloomberg'in haberine göre MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Hisse Endeksi, cuma günü üst üste yedinci işlem gününde de geriledi.
Endeks, New York'ta sabah işlemlerinde yüzde 3 değer kaybetti.
Böylece haziran ayında ulaştığı zirveye göre düşüş yüzde 20'yi aştı.
Endeksin günü mevcut seviyelerden tamamlaması halinde, finans piyasalarında zirveden yüzde 20 veya daha fazla düşüş olarak tanımlanan teknik ayı piyasasına girmesi bekleniyor.
Gelişmekte olan ülke hisseleri ayrıca Mart 2020'den bu yana en kötü haftalık performanslarına ilerliyor.
Satışların merkezinde, YZ sektöründeki yüksek değerlemelere ve devasa yatırım harcamalarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişeler bulunuyor.
Anthropic'in halka arzının ardından hisselerinde yaşanan sert düşüş, yatırımcıların teknoloji sektörüne yönelik beklentilerini yeniden değerlendirmesine neden oldu.
Tayvan borsasında 1991'den bu yana en büyük haftalık çöküş
Satış dalgasından en ağır etkilenen bölge, teknoloji ve yarı iletken üretiminin yoğunlaştığı Asya oldu.
MSCI Asya Pasifik Hisse Endeksi de üst üste yedinci işlem gününde geriledi.
Özellikle YZ sektörünün küresel tedarik zincirinde önemli rol oynayan Tayvan ve Güney Kore borsalarında kayıplar dikkat çekti.
Cuma günü:
Tayvan Taiex Endeksi: Yüzde 6'nın üzerinde düştü.
Tayvan borsasının haftalık kaybı: Yüzde 18'e ulaştı.
Güney Kore Kospi Endeksi: Yüzde 5'in üzerinde geriledi.
MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi: Gün içinde yüzde 3 değer kaybetti.
Tayvan borsasındaki haftalık yüzde 18'lik düşüş, 1991 yılından bu yana kaydedilen en kötü haftalık performans oldu.
Tayvan ve Güney Kore'nin küresel yarı iletken üretimindeki ağırlığı, bu ülkelerin borsalarını YZ yatırımlarına ilişkin beklentilere karşı özellikle duyarlı hale getiriyor.
YZ sektöründe büyümenin yavaşlayabileceği endişesi, çip üreticileri ve teknoloji tedarik zincirindeki şirketlerin hisselerinde sert satışlara yol açıyor.
Anthropic halka arzı küresel satış dalgasını durduramadı
Piyasalarda büyük beklenti yaratan Anthropic halka arzı, teknoloji hisselerine yönelik güveni yeniden tesis etmekte yetersiz kaldı.
Şirketin Nasdaq'taki ilk işlem gününde yaşanan yükselişin ardından hisseler ikinci işlem gününde yaklaşık yüzde 10 değer kaybetti.
Anthropic'teki düşüş, YZ sektörünün geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Yatırımcılar, teknoloji şirketlerinin veri merkezleri, işlemciler ve enerji altyapısına yönelik büyük harcamalarının ne ölçüde gelir ve kâra dönüşeceğini sorguluyor.
Bloomberg'e göre YZ hisselerindeki satışlar, küresel piyasalarda riskten kaçış eğilimini güçlendirdi.
ABD'de S&P 500 endeksi gün içinde yükseliş ve düşüş arasında dalgalanırken Nasdaq 100 geriledi.
Teknoloji hisselerindeki kayıplar yalnızca ABD borsalarıyla sınırlı kalmadı.
YZ sektörüne yüksek düzeyde bağımlı olan gelişmekte olan Asya piyasaları da satış baskısının merkezine yerleşti.
Deltec: Gelişmekte olan ülkeler iki taraftan da kaybediyor
Deltec Asset Management portföy yöneticisi Greg Lesko, gelişmekte olan piyasaların karşı karşıya bulunduğu baskının iki farklı kaynaktan beslendiğini söyledi.
Lesko'ya göre bir tarafta YZ hisselerindeki düşüş, teknoloji ağırlıklı gelişmekte olan ülke endekslerini aşağı çekiyor.
Diğer tarafta ise Fed'in YZ yatırımlarının enflasyonu artırdığına ve faizlerin daha yüksek seviyelerde kalabileceğine ilişkin değerlendirmeleri, emtia fiyatları ve gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı yaratıyor.
Lesko, bu iki gelişmenin ilk bakışta çelişkili göründüğünü ancak gelişmekte olan piyasaların her iki kanaldan da zarar gördüğünü belirtti.
YZ hisselerinin düşmesi, özellikle teknoloji ihracatçısı Asya ekonomilerinin borsalarını olumsuz etkiliyor.
Buna karşılık ABD'de faizlerin yükselmesi ihtimali, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını zayıflatabiliyor.
Lesko, veri merkezi inşaatlarının hızını yavaşlatmaya yönelik siyasi baskıların ise orta vadede farklı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
Veri merkezi yatırımlarının daha uzun bir döneme yayılması, maliyet baskılarını azaltarak enflasyon görünümüne katkıda bulunabilir.
Bu gelişmenin zaman içinde gelişmekte olan piyasalar açısından olumlu sonuçlar yaratabileceğini ifade etti.
Baird Strategas: Küresel ölçekte eş zamanlı riskten kaçış yaşanıyor
Baird Strategas Baş ETF Stratejisti Todd Sohn, mevcut satış dalgasını küresel piyasalar arasında yüksek korelasyon gösteren bir riskten kaçış hareketi olarak tanımladı.
Sohn'a göre gelişmekte olan ülkeler, teknoloji ve YZ bağlantılı sektörlere yoğun biçimde maruz kaldıkları için satışlardan daha fazla etkileniyor.
Bu değerlendirme, gelişmekte olan ülke piyasalarındaki düşüşün yalnızca yerel ekonomik sorunlardan kaynaklanmadığına işaret ediyor.
Küresel yatırımcıların aynı anda riskli varlıklardaki pozisyonlarını azaltması, farklı bölgelerdeki hisse senedi ve döviz piyasalarının birlikte gerilemesine neden oluyor.
Teknoloji sektörüne yüksek ağırlık veren ülkelerde ise bu etki daha belirgin hale geliyor.
Dolar üst üste dördüncü haftayı yükselişle kapatmaya hazırlanıyor
Küresel piyasalardaki satış dalgası, yatırımcıların güvenli liman olarak gördükleri varlıklara yönelmesini hızlandırdı.
ABD Hazine tahvillerine talep artarken dolar da güçlenmeye devam etti.
Bloomberg'e göre dolar, üst üste dördüncü haftalık yükselişine ilerliyor.
Doların güçlenmesinde Fed yetkililerinden gelen ve daha sıkı para politikasına işaret eden açıklamalar da etkili oldu.
Bu gelişmeler, MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Para Birimleri Endeksi üzerinde baskı yarattı.
Doların yükselmesi, gelişmekte olan ülkeler açısından birkaç farklı risk oluşturuyor.
Dolar cinsi borcu bulunan şirketler ve ülkeler için finansman koşulları zorlaşabiliyor.
Ayrıca yatırımcıların daha güvenli dolar varlıklarına yönelmesi, gelişmekte olan ülkelere yönelik portföy akımlarını olumsuz etkileyebiliyor.
Küresel risk iştahındaki bozulma ile doların güçlenmesi aynı anda gerçekleştiğinde, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerindeki baskı daha da artabiliyor.
Latin Amerika para birimlerinde sert kayıplar
Gelişmekte olan ülke piyasalarındaki satış baskısı Latin Amerika'ya da yayıldı.
Bölge para birimleri cuma günü düşüşlerini geçici olarak durdursa da haftalık bazda en fazla değer kaybeden gelişmekte olan ülke para birimleri arasında yer aldı.
Özellikle Brezilya reali ve Kolombiya pesosundaki kayıplar dikkat çekti.
Bölge piyasalarındaki baskının arkasında hem yerel ekonomik ve siyasi gelişmeler hem de ABD'de yeni faiz artırımları ihtimali bulunuyor.
Yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşması, Latin Amerika para birimlerinde satışları hızlandırdı.
Meksika pesosu ve Şili pesosu da haftanın en zayıf performans gösteren para birimleri arasında yer aldı.
Brezilya Merkez Bankası döviz piyasasına müdahale etti
Brezilya'daki döviz piyasası baskısı, merkez bankasının müdahalesini gerektirecek düzeye ulaştı.
Bloomberg'in haberine göre Brezilya, perşembe günü döviz piyasasına müdahalede bulundu.
Müdahale, realdeki değer kaybının ve piyasa oynaklığının ulaştığı boyutu ortaya koydu.
Brezilya para birimindeki baskı, küresel riskten kaçışın yanı sıra ülkeye özgü endişelerle de bağlantılı.
Kolombiya, Meksika ve Şili para birimlerinde yaşanan kayıplar ise satışların bölgesel ölçekte yayıldığını gösteriyor.
Bununla birlikte Latin Amerika ülkelerindeki hareketlerin büyüklüğü ve nedenleri arasında farklılıklar bulunuyor.
Rus füzeleri Polonya piyasalarını da vurdu
Küresel satış dalgasına Avrupa'da yeni bir jeopolitik gelişme eşlik etti.
Polonyalı yetkililer, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı hava saldırısı sırasında Rus füzeleri ve bir insansız hava aracının Polonya topraklarına düştüğünü doğruladı.
Bu gelişmenin ardından Polonya'nın para birimi ve hisse senedi piyasasında satışlar hızlandı.
Varşova Borsası'nın WIG20 endeksi cuma günü yüzde 4,2'ye varan düşüş yaşadı.
Bu, endeksin mart ayından bu yana en sert günlük kaybı oldu.
Polonya piyasalarındaki hareket, küresel riskten kaçış ortamında jeopolitik gelişmelerin de yatırımcı davranışlarını etkilediğini gösteriyor.
Macro Hive: Gelişmekte olan ülke merkez bankaları harekete geçmeli
Londra merkezli Macro Hive'ın Strateji Başkanı Simon Quijano-Evans, gelişmekte olan ülke varlıklarındaki satışları sert ifadelerle değerlendirdi.
Quijano-Evans, piyasalarda adeta aşağı yönlü bir yarış yaşandığını belirtti.
Bu nedenle gelişmekte olan ülke merkez bankalarının daha aktif davranması gerektiğini savundu.
Quijano-Evans'a göre merkez bankalarının piyasalara, finansal istikrarı korumak için etkili araçlara sahip olduklarını göstermeleri önem taşıyor.
Analist, Hindistan Merkez Bankası'nı mevcut satış dalgası öncesinde proaktif adımlar atan kurumlara örnek gösterdi.
Hindistan Merkez Bankası'nın erken müdahalelerini olumlu değerlendiren Quijano-Evans, diğer gelişmekte olan ülke merkez bankalarının da piyasalardaki baskıyı hafifletmek için daha kararlı davranması gerektiğini ifade etti.
Gelişmekte olan ülkeler için kritik dönemeç
Küresel piyasalardaki son satış dalgası, gelişmekte olan ülkelerin aynı anda birden fazla riskle karşı karşıya kaldığını ortaya koyuyor.
YZ hisselerindeki sert düşüş, özellikle teknoloji sektörünün ağırlıklı olduğu Asya borsalarını etkiliyor.
Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentiler ve doların güçlenmesi, gelişmekte olan ülke para birimleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
Latin Amerika'da döviz piyasalarına müdahaleler gündeme gelirken Polonya'da jeopolitik riskler satışları derinleştiriyor.
MSCI Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi'nin haziran zirvesinden yüzde 20'nin üzerinde gerilemesi, küresel satış dalgasının boyutunu gösteriyor.
Endeksin mevcut seviyelerden kapanması halinde gelişmekte olan ülke hisseleri teknik olarak ayı piyasasına girmiş olacak.
Mart 2020'den bu yana en sert haftalık kayba ilerleyen gelişmekte olan piyasalarda, önümüzdeki dönemin seyrini küresel risk iştahı, Fed'in faiz politikası ve YZ sektörüne ilişkin beklentiler belirleyecek.
Bloomberg
Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?
Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com
Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.
Piyasalarda yalnız değilsiniz
Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.




