Fon krizinde iki anketten çarpıcı sonuçlar: Halkın yüzde 66'sı ekonomi yönetimi ve denetim kurumlarını sorumlu tutuyor

Türkiye'de haftalardır gündemi belirleyen fon krizi, kamuoyunun ekonomi yönetimine ve finansal piyasalara duyduğu güveni de etkiliyor. Areda Survey'in araştırmasına göre katılımcıların yüzde 42'si krizden ekonomi yönetimini, yüzde 24'ü ise denetim görevini yeterince yerine getirmeyen kurumları sorumlu tutuyor. Yatırım fonlarına ve borsaya güvendiğini söyleyenlerin oranı yalnızca yüzde 5,1'de kalırken, Areda Survey ve ASAL Araştırma'nın ekim ayı seçim anketleri AKP'nin oylarında gerilemeye işaret ediyor.

Fon krizinde sorumluluk ekonomi yönetimine yükleniyor

Areda Survey'in Yeni Şafak'ın “Vatandaş Diyor Ki” programında açıklanan araştırması, fon krizine ilişkin kamuoyu değerlendirmelerini ortaya koydu.

Araştırmanın sonuçlarını paylaşan Areda Survey Genel Müdürü Yusuf Akın, katılımcıların yüzde 42'sinin krizden ekonomi yönetimini sorumlu tuttuğunu söyledi.

Denetim görevini yeterince yerine getirmeyen kurumları sorumlu gösterenlerin oranı ise yüzde 24 oldu.

Böylece katılımcıların toplam yüzde 66'sı, fon krizinde ekonomi yönetimi veya kamu denetim mekanizmalarının sorumluluğuna işaret etti.

Bu sonuç, fon skandalının yalnızca özel sektör kuruluşlarına yönelik bir güven sorunu olarak görülmediğini, kamu otoritelerinin gözetim ve denetim kapasitesinin de sorgulandığını gösteriyor.

Yatırım fonlarına ve borsaya güven yüzde 5,1'e geriledi

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, finansal piyasalara duyulan güvene ilişkin oldu.

“Türkiye'de faaliyet gösteren yatırım fonlarına ve borsaya güveninizi nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna verilen yanıtlarda, güven duyduğunu belirtenlerin oranı yalnızca yüzde 5,1 olarak ölçüldü.

Bu oran, araştırmaya katılanlar arasında yatırım fonları ve hisse senedi piyasasına yönelik güvenin son derece sınırlı olduğunu ortaya koyuyor.

Fon krizinin ardından yatırımcıların zararlarının karşılanması, sermaye piyasalarının denetimi ve finansal kuruluşların sorumlulukları kamuoyundaki tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Ancak araştırmada güvenin önceki dönemlerde hangi seviyede olduğuna ilişkin karşılaştırmalı veri paylaşılmadığından, düşüşün büyüklüğünü kesin olarak belirlemek mümkün değil.

Vatandaşın yüzde 67,5'i: Zararı fon yöneticileri ve kazanç sağlayanlar karşılasın

Areda Survey'in araştırmasında fon mağdurlarının zararlarının nasıl karşılanması gerektiği de soruldu.

Katılımcıların yüzde 67,5'i, mağduriyetlerin fon yöneticileri ile kriz öncesinde kazanç sağlayan kişiler tarafından giderilmesi gerektiğini savundu.

Bu sonuç, araştırmaya katılanların büyük bölümünün zararların doğrudan kamu kaynaklarıyla karşılanmasına sıcak bakmadığına işaret ediyor.

Fon krizinde kamu bankalarının ve kamu sermayeli finans kuruluşlarının rolünün tartışıldığı bir dönemde, zararın kim tarafından üstlenileceği sorusu önemini koruyor.

Areda Survey: AKP'nin oyları bir ayda yaklaşık 3 puan geriledi

Areda Survey'in siyasi parti tercihlerini ölçen araştırmasında AKP yüzde 31,9 ile ilk sırada yer aldı.

Yeni Parti'nin oy oranı yüzde 22,7, CHP'nin ise yüzde 6,9 olarak açıklandı.

Yusuf Akın, AKP'nin oylarının önceki aya göre yaklaşık 3 puan gerilediğini belirtti.

Araştırmada CHP'den Yeni Parti'ye yönelik seçmen geçişinin hızlandığı, İYİ Parti'nin ise yaklaşık dört aydır yükseliş eğilimini sürdürdüğü ifade edildi.

Akın, fon krizinin AKP açısından hem önemli bir siyasi risk hem de krizi çözme kapasitesini gösterme fırsatı oluşturduğunu savundu.

Ancak araştırma sonuçları, AKP'deki oy kaybının ne kadarının doğrudan fon krizinden kaynaklandığını ortaya koymuyor.

ASAL Araştırma: AKP yüzde 31,6, Yeni Parti yüzde 25,2

Fon soruşturmasının sürdüğü dönemde ASAL Araştırma'nın ekim ayı seçim anketi de yayımlandı.

“Bu pazar bir milletvekili genel seçimi olsa oyunuzu hangi siyasi partiye verirsiniz?” sorusuna verilen yanıtlar şöyle sıralandı:

Siyasi parti Oy oranı

AKP %31,6

Yeni Parti %25,2

DEM Parti %8,8

MHP %8,0

İYİ Parti %7,1

CHP %5,1

Zafer Partisi %3,4

Anahtar Parti %3,2

Yeniden Refah Partisi %2,9

Diğer %4,7

Araştırmada kararsızların, oy kullanmayacağını belirtenlerin ve yanıt vermeyenlerin oyları partilere orantısal olarak dağıtıldı.

ASAL'ın ölçümüne göre AKP'nin oy oranı, 2023 genel seçimlerinde elde ettiği yüzde 35,61'in 4,01 puan altında bulunuyor.

İki araştırmada AKP'nin oy oranının birbirine oldukça yakın ölçülmesi dikkat çekerken, Yeni Parti ve CHP için açıklanan oranlarda farklılıklar bulunuyor.

Erdoğan'ın söylemine destek, Özgür Özel'e yönelik olumsuz değerlendirme

Areda Survey araştırmasında siyasi liderlere ve iktidarın politikalarına ilişkin başka sorular da yer aldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın “Dünya beşten büyüktür” söylemini doğru bulanların oranı yüzde 65,5 olarak açıklandı.

Katılımcıların yaklaşık üçte ikisinin iktidarın adalet alanında attığı adımları olumlu değerlendirdiği belirtildi.

Özgür Özel'in Türkiye'yi cumhurbaşkanı olarak yönetip yönetemeyeceğine ilişkin soruda ise katılımcıların yüzde 64,9'u olumsuz yanıt verdi.

Bu bulgular, araştırmaya katılanların belirli politika ve liderlik başlıklarındaki değerlendirmelerini yansıtıyor.

Fon krizi siyasi gündemin önemli başlıklarından biri

Areda Survey ve ASAL Araştırma'nın sonuçları, fon krizine yönelik kamuoyu tepkisinin ve siyasi parti tercihlerinin aynı dönemde tartışıldığını gösteriyor.

Areda Survey'de katılımcıların yüzde 66'sının ekonomi yönetimi ve denetim kurumlarını sorumlu tutması, krizin kamu yönetimi açısından da ciddi bir hesap verebilirlik meselesi olarak görüldüğüne işaret ediyor.

Yatırım fonları ve borsaya güven duyduğunu söyleyenlerin yüzde 5,1'de kalması ise finansal piyasalara yönelik güven sorununun boyutunu ortaya koyuyor.

Öte yandan her iki ankette de AKP'nin oy oranı yaklaşık yüzde 32 seviyesinde ölçülürken, araştırmalar arasında diğer partilerin oy oranları açısından farklılıklar bulunuyor.

Anketlerin örneklem büyüklüğü, saha tarihleri ve hata payları aktarılan sonuçlarda yer almadığı için bulguların bu sınırlamalarla birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Fon krizinin seçmen davranışı üzerindeki doğrudan etkisini belirlemek için ise zaman içinde karşılaştırılabilir araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.