Fitch'ten Türk Leasing ve Faktoring Şirketlerine Uyarı: Varlık Kalitesi Bozulabilir

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'deki leasing ve faktoring şirketlerinin varlık kalitesinde önümüzdeki dönemde bozulma yaşanabileceği uyarısında bulundu. Yüksek faizler, artan fonlama maliyetleri ve KOBİ'lerin finansal güçlükleri sektörün temel riskleri arasında gösterildi. Fitch, leasing sektöründe takipteki kredi oranlarının 2026 sonu ve 2027'de yükselmesini beklerken, faktoring şirketlerinde kârlılığın gerilediğine dikkat çekti.

Fitch: Sektör görünümü kötüleşiyor

Fitch Ratings, Türk leasing ve faktoring şirketlerini değerlendirdiği yeni raporunda, finansal kuruluşların karşı karşıya bulunduğu risklere dikkat çekti.

Kuruluş, Türkiye'yi de kapsayan EMEA Gelişmekte Olan Avrupa finans ve kiralama şirketleri için sektör görünümünü haziran ayında "kötüleşen" olarak revize etmişti.

Bu kararın arkasında dört temel risk bulunuyor:

• Küresel ekonomik büyümede yavaşlama

• Kalıcı enflasyon baskısı

• Yüksek fonlama maliyetleri

• Özellikle KOBİ'lerden kaynaklanan varlık kalitesi riskleri

Fitch'e göre Türkiye'de finansal piyasalarda yaşanan son dalgalanmaların leasing ve faktoring şirketleri üzerindeki doğrudan etkileri şimdilik sınırlı kaldı.

Ancak bu durum, sektörlerin risklerden tamamen korunduğu anlamına gelmiyor.

Yüksek faizler ve CDS primleri maliyetleri artırabilir

Fitch, piyasalardaki dalgalanmaların özellikle borçluların ödeme kapasiteleri üzerinden leasing ve faktoring şirketlerini olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Türk lirası faizlerindeki yükseliş ve Türkiye'nin kredi temerrüt takası (CDS) primlerindeki genişleme, şirketlerin borçlanma maliyetlerini artırabilecek gelişmeler arasında gösterildi.

Leasing şirketlerinin doğrudan piyasa risklerinin düşük olması, sınırlı menkul kıymet portföyleri ve yerleşik fonlama kanallarına erişimleri önemli avantajlar sağlıyor.

Banka iştiraki olan faktoring şirketleri ise ana hissedarlarından gelen destek ve görece istikrarlı finansman kaynakları sayesinde daha dayanıklı bir konumda bulunuyor.

Buna karşılık Fitch, finansal sıkıntı yaşayan müşterilerin ödeme performansındaki bozulmanın sektörlerin aktif kalitesini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Leasing sektöründe yüzde 48 büyüme, ancak riskler artıyor

Türkiye leasing sektörünün yeni iş hacmi, 2026 yılının ilk yarısında dolar bazında yıllık yüzde 48 büyüdü.

Ancak büyümenin niteliği, Fitch'in dikkat çektiği önemli risklerden birini oluşturuyor.

Sektörde yeni işlemlerin yüzde 38'i sat ve geri kirala (sale-and-leaseback) işlemlerinden meydana geldi.

Bu yöntemde şirketler sahip oldukları varlıkları leasing kuruluşlarına satarak nakit elde ediyor, ardından aynı varlıkları kiralayarak kullanmaya devam ediyor.

Fitch'e göre bu işlemlerin yüksek payı, işletmelerin yeni yatırım finansmanından çok işletme sermayesi ihtiyacına odaklandığını gösteriyor.

Ayrıca sat ve geri kirala işlemlerinin artması, özellikle ticari gayrimenkullerin değerlemesi ve sözleşme sonundaki bakiye değerler açısından riskleri yükseltiyor.

Takipteki kredilerde yükseliş bekleniyor

Leasing sektöründe takipteki kredi oranı yüzde 1,9 seviyesine geriledi.

Ancak Fitch, bu iyileşmenin kalıcı olmayabileceğini düşünüyor.

Kuruluş, takipteki kredi oranının 2026 yıl sonu ve 2027 yıl sonu itibarıyla kademeli olarak yükselmesini bekliyor.

Sektörün ortalama özkaynak kârlılığı (ROAE) yüzde 30 gibi yüksek bir seviyede gerçekleşmesine rağmen, çekirdek kâr marjlarının daralabileceği öngörülüyor.

Bir diğer dikkat çekici gelişme ise kaldıraç oranındaki artış.

Leasing şirketlerinin kaldıraç oranı, 2025 sonundaki 3,8 kattan 4,9 kata yükseldi.

Bu durum, sektörün büyümesini finanse ederken borçlanmaya daha fazla başvurduğunu gösteriyor.

Faktoring sektöründe 1,1 trilyon liralık hacim

Faktoring sektöründe de nominal büyüme güçlü görünmesine rağmen reel performans sınırlı kaldı.

Sektörün işlem hacmi, 2026 yılının ilk yarısında yıllık yüzde 33 artarak 1,1 trilyon TL'ye ulaştı.

Fitch, 2026 yılının tamamında yüzde 32 büyüme bekliyor.

Ancak bu büyümenin genel olarak enflasyonla paralel seyretmesi, sektörün reel anlamda belirgin bir genişleme göstermediğine işaret ediyor.

Faktoring şirketlerinin takipteki kredi oranı yüzde 2,3 seviyesinde gerçekleşti.

Bununla birlikte yeni takibe intikal eden krediler ve karşılık giderleri yüksek seviyelerini koruyor.

Bu tablo, şirketlerin müşterilerinden kaynaklanan kredi risklerini yakından izlemeleri gerektiğini ortaya koyuyor.

Faktoring şirketlerinde kârlılık geriliyor

Fitch raporunun dikkat çektiği bir diğer gelişme, faktoring sektöründeki kârlılık kaybı oldu.

Sektörün ortalama aktif kârlılığı (ROAA), 2025 yılındaki yüzde 8,1 seviyesinden yüzde 6,4'e geriledi.

Kârlılıktaki düşüş, yüksek finansman maliyetleri ve kredi risklerinin şirket bilançoları üzerindeki etkisini yansıtıyor.

Faktoring sektöründe kaldıraç oranı da 4,1 kata yükseldi. Ancak Fitch, mevcut seviyenin hâlâ ılımlı olduğunu değerlendiriyor.

2027'de varlık kalitesi daha fazla önem kazanacak

Fitch'in değerlendirmesi, Türkiye'deki banka dışı finans kuruluşları açısından önümüzdeki dönemde büyümeden çok aktif kalitesinin önem kazanabileceğine işaret ediyor.

Leasing sektöründe hızlı büyümeye rağmen sat ve geri kirala işlemlerinin yüksek payı, faktoring sektöründe ise reel büyümenin sınırlı kalması ve kârlılığın gerilemesi dikkat çekiyor.

Özellikle KOBİ'lerin yüksek finansman maliyetleri altında ödeme güçlüğü yaşaması, her iki sektörün takipteki alacaklarını artırabilecek başlıca risklerden biri.

Fitch'in temel mesajı, sektörlerin mevcut piyasa dalgalanmalarına karşı görece dayanıklı olmakla birlikte, yüksek faizlerin ve ekonomik yavaşlamanın gecikmeli etkilerine karşı savunmasız kalabileceği yönünde.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.