Dünyada Gıda Fiyatları Rejimi Değişiyor: Küresel Gıda Enflasyonu Zirve Yaptı

Dünya genelinde tırmanan jeopolitik gerilimler, artan girdi maliyetleri ve olumsuz hava koşulları gıda fiyatlarını tetiklemeye devam ediyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre; küresel gıda emtia fiyatları Ağustos ayında son 20 ayın zirvesine çıktı.

FAO Gıda Fiyat Endeksi Ağustos’ta Yüzde 1,9 Arttı

Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 1,9 oranında artış gösteren FAO Gıda Fiyat Endeksi, yıllık bazda ise yüzde 2,5 yükseldi. Küresel gıda fiyatlarındaki bu yukarı yönlü ivmeye özellikle tahıl, şeker ve süt ürünleri öncülük etti.

Aynı dönemde Türkiye'de yıllık gıda enflasyonunun yüzde 33,4 olarak kaydedilmesiyle, küresel gıda enflasyonu ile Türkiye gıda enflasyonu arasındaki fark son 8 ayın en düşük seviyesine geriledi.

Şeker ve Buğday Fiyatlarında Rekor Sıçrama

Gıda piyasalarını baskı altına alan arz krizleri, ürün bazlı fiyatlara da doğrudan yansıdı:

• Şeker: Ağustos ayında yüzde 11,9 ile en sert fiyat artışının yaşandığı ürün oldu.

• Buğday: Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 2,6 oranında değer kazandı.

Piyasaları Tetikleyen 3 Ana Risk Faktörü

Uzmanlar, küresel gıda piyasalarında yeni bir enflasyon dalgasının kapıda olduğu konusunda uyarıyor. Yükselişi tetikleyen temel unsurlar ise şunlar:

• Savaş ve Jeopolitik Krizler: Temmuz ortasından bu yana tırmanan Rusya-Ukrayna gerilimi ve Rusya'nın askeri hareketliliği, Ukraynalı çiftçilerin tahıl ihracatını zorlaştırıyor. Diğer yandan ABD-İran barış müzakerelerindeki tıkanıklık küresel piyasa riskini artırıyor.

• Avrupa’da Zayıf Rekolte: Avrupa genelinde rekoltenin beklentilerin altında kalması, kıtanın ithalat bağımlılığını artırırken küresel arz rekabetini kızıştırıyor.

• El Niño ve İklim Krizleri: Beklenenden daha güçlü seyreden El Niño doğa olayı, tarımsal üretim üzerindeki hava şartı risklerinin kısa vadede azalmayacağını gösteriyor.

Girdi maliyetlerindeki yükseliş ve ticaret kısıtlamaları nedeniyle küresel gıda arzının önümüzdeki dönemde de kırılgan yapısını koruması bekleniyor.