Çin ekonomisinde enflasyon bilmecesi: Üretici fiyatları yükseliyor, iç talep toparlanamıyor

Çin'de ekim ayında üretici fiyatları yüzde 5,7 artarak dört yılı aşkın sürenin en yüksek artışını kaydederken tüketici enflasyonu yüzde 0,7'ye geriledi. Güçlü dış talebe rağmen emlak krizinin hanehalkı tüketimini baskılaması, ekonomideki deflasyonist eğilimlerin devam ettiğine işaret ediyor. Öte yandan Pekin yönetimi, ABD ile ticaret ateşkesini 10 Ocak'a kadar uzatarak ek gümrük vergilerini ve bazı ticaret kısıtlamalarını iki ay daha askıya aldı.

Çin'de üretici fiyatları beklentileri aştı

Dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin'de üretici ve tüketici fiyatları arasındaki ayrışma derinleşiyor.

Çin Ulusal İstatistik Bürosu'nun açıkladığı ekim ayı verilerine göre üretici fiyat endeksi (ÜFE), yıllık bazda yüzde 5,7 yükseldi.

Reuters anketine katılan ekonomistlerin beklentisi yüzde 5,3 artış yönündeydi.

Böylece üretici fiyatlarındaki artış Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken yükseliş üçüncü ayına taşındı.

ÜFE'deki hızlanmanın başlıca nedenleri madencilik ve ham madde sektörlerinde yaşanan güçlü fiyat artışları oldu.

Pinpoint Asset Management Başkanı ve Başekonomisti Zhang Zhiwei, CNBC'ye yaptığı değerlendirmede üretici fiyatlarındaki yükselişin güçlü dış talepten kaynaklandığını belirtti.

Bu tablo, Çin'in ihracata yönelik üretim sektörleri ile iç tüketim piyasası arasındaki farklılaşmayı ortaya koyuyor.

Tüketici enflasyonu yüzde 0,7'ye geriledi

Üretici fiyatları hızlanırken tüketici fiyatlarında ters yönde bir hareket yaşandı.

Çin'de tüketici fiyat endeksi (TÜFE), ekim ayında yıllık bazda yüzde 0,7 arttı.

Ekonomistlerin beklentisi yüzde 0,8 seviyesindeydi.

Eylül ayında yüzde 0,9 olan tüketici enflasyonu, iki aylık yükselişin ardından ilk kez yavaşladı.

Gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek enflasyon da yüzde 1'den yüzde 0,8'e geriledi.

Çin Ulusal İstatistik Bürosu yetkilisi Dong Lijuan'a göre benzin fiyatlarındaki yükseliş, tüketici enflasyonuna en büyük pozitif katkıyı sağladı.

Ancak gıda fiyatlarında beklentilerin üzerinde gerçekleşen düşüş, enerji kaynaklı fiyat artışını önemli ölçüde dengeledi.

Sonuç olarak tüketici fiyatlarındaki genel artış sınırlı kaldı.

Deflasyonist baskıların kaynağı emlak krizi

Çin ekonomisinde üretici fiyatlarının yükselmesi, iç talebin de aynı ölçüde güçlendiği anlamına gelmiyor.

Pinpoint Asset Management'tan Zhang Zhiwei, konut piyasasında devam eden sorunların tüketimi baskıladığını belirtti.

Zhang'a göre emlak sektöründe henüz belirgin bir istikrar işareti bulunmuyor.

Bu durum iki önemli kanaldan ekonomiyi etkiliyor.

İlk olarak konut piyasasındaki belirsizlik, hanehalkının servet algısını ve tüketici güvenini zayıflatıyor.

İkinci olarak gayrimenkul sektöründeki durgunluk, arazi satışları ve emlak bağlantılı gelirler üzerinden yerel yönetimlerin mali kaynaklarını olumsuz etkiliyor.

Zhang, bu koşullar altında Çin ekonomisindeki genel büyüme ivmesinin zayıf kaldığını ve kalıcı toparlanmaya ilişkin net işaretler görülmediğini ifade etti.

Çin'de tüketici fiyatları yıllık bazda artmaya devam ettiği için ekonomi teknik anlamda genel bir tüketici fiyat deflasyonu içinde değil. Ancak düşük enflasyon, zayıf iç talebin yarattığı deflasyonist baskıların sürdüğünü gösteriyor.

Büyüme verileri ile tüketim eğilimleri ayrışıyor

Çin ekonomisi son dönemde bazı olumlu göstergeler de üretti.

Üçüncü çeyrek ekonomik büyümesi beklentilerin üzerinde gerçekleşirken eylül ayı perakende satışları da tahminleri belirgin biçimde aştı.

Bununla birlikte tüketici enflasyonunun düşük seyretmesi, iç talepteki toparlanmanın henüz geniş tabanlı olmadığını gösteriyor.

Özellikle emlak piyasasındaki sorunlar, tüketici güvenini ve harcama eğilimlerini sınırlamaya devam ediyor.

Üretici fiyatlarındaki yükselişin dış taleple desteklenmesi de Çin ekonomisinin ihracata olan bağımlılığına dikkat çekiyor.

Piyasalar ise enflasyon verilerine sınırlı olumlu tepki verdi.

Çin ana karasındaki CSI 300 endeksi, verilerin açıklanmasının ardından yüzde 0,56 yükseldi.

ABD-Çin ticaret ateşkesi iki ay uzatıldı

Çin ekonomisine ilişkin bir diğer önemli gelişme, Washington ile Pekin arasındaki ticaret anlaşmazlığında yaşandı.

Çin yönetimi, ABD mallarına uyguladığı yüzde 24'lük ek gümrük vergisini iki ay daha askıya alacağını açıkladı.

Böylece iki ülke arasındaki ticaret ateşkesi 10 Ocak 2027'ye kadar uzatılmış oldu.

Çin Devlet Konseyi Gümrük Tarifeleri Komisyonu'nun açıklamasına göre karar, salı günü Pekin saatiyle 13.01'de yürürlüğe girecek.

Ancak ABD'den yapılan ithalata uygulanan genel yüzde 10'luk tarife yürürlükte kalacak.

Yeni düzenleme, tarafların karşılıklı ticaret kısıtlamalarını tamamen kaldırdığı anlamına gelmiyor.

Yalnızca daha yüksek oranlı ek vergilerin uygulanması erteleniyor.

Amerikan gemilerine yönelik ek ücretler de ertelendi

Pekin yönetimi, gümrük vergilerinin yanı sıra deniz taşımacılığına ilişkin bazı karşı önlemleri de askıya aldı.

Çin Ulaştırma Bakanlığı, ülke limanlarına yanaşan Amerikan gemilerinden alınması planlanan özel ücretlerin 10 Ocak'a kadar uygulanmayacağını duyurdu.

Ticaret Bakanlığı da 27 Amerikan şirketine yönelik ticaret ve ihracat kısıtlamalarını iki ay daha askıya aldı.

Aynı karar kapsamında Güney Koreli gemi inşa şirketi Hanwha Ocean'ın ABD'deki birimlerine yönelik yaptırımlar da ertelendi.

Bu adımlar, iki ülke arasında ticaretin ve lojistik faaliyetlerin daha fazla aksamasını önlemeyi amaçlayan geçici düzenlemeler olarak öne çıkıyor.

Trump ve Şi Jinping arasındaki uzlaşma sürüyor

ABD ile Çin arasındaki ticaret ateşkesi, Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde yapılan görüşmelerin ardından oluşturulmuştu.

Taraflar, karşılıklı yüzde 24'lük ek vergileri askıya alırken yüzde 10'luk temel tarifenin uygulanmasını sürdürme konusunda anlaşmıştı.

Başlangıçta 10 Kasım'da sona ermesi öngörülen düzenleme, iki ülke liderinin sonraki görüşmelerinde uzatıldı.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Jinping'in eylül ayında Washington'da gerçekleştirdiği görüşmede ateşkesin ocak ayına kadar devam etmesi kararlaştırıldı.

Liderlerin bu ay Shenzhen'de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği toplantısında yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.

Bu görüşme, yıl içindeki üçüncü Trump-Şi zirvesi olacak.

Pekin'den Washington'a yeni tarife uyarısı

Ticaret ilişkilerindeki görece istikrara rağmen taraflar arasındaki anlaşmazlıklar tamamen çözülmüş değil.

Çin yönetimi, Trump'ın daha önce uygulamaya koyduğu ve ABD Yüksek Mahkemesi tarafından iptal edilen acil durum tarifelerinin yerine yeni vergiler getirilmesine yönelik Washington planlarını yakından izleyeceğini açıkladı.

ABD yönetiminin, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. maddesi kapsamında yeni gümrük vergileri uygulama seçeneğini değerlendirdiği belirtiliyor.

Pekin, bu yönde atılacak adımlara karşı kendi önlemlerini yeniden düzenleyebileceği uyarısında bulundu.

Dolayısıyla mevcut ateşkes, ticaret savaşının sona ermesinden çok tarafların yeni müzakereler için zaman kazanmasını sağlıyor.

ABD, Çin'den somut adımlar bekliyor

İki ülke arasındaki görüş ayrılıkları geçen hafta yapılan üst düzey temaslarda da gündeme geldi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile görüştü.

Görüşmede Washington, Pekin'in ticaret anlaşması kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmesinin önemini vurguladı.

ABD tarafının özellikle üç başlık üzerinde durduğu belirtildi:

• Amerikan tarım ürünlerinin satın alınması.

• Nadir toprak elementlerine ilişkin taahhütler.

• Diğer kritik minerallerin ticareti ve tedariki.

Greer'in ofisinden yapılan açıklamada Çin'in anlaşma hükümlerini uygulamak için somut adımlar atması gerektiği ifade edildi.

Bu başlıklar, ticaret ateşkesinin geleceği açısından önemini koruyor.

Çin ekonomisi iki farklı baskıyla karşı karşıya

Çin'de ekim ayı verileri, ekonomik faaliyetlerin farklı alanlarda farklı hızlarda ilerlediğini gösteriyor.

Üretici fiyatlarındaki yüzde 5,7'lik artış, güçlü dış talep ve ham madde fiyatlarındaki yükselişten destek buluyor.

Buna karşılık tüketici enflasyonunun yüzde 0,7'ye gerilemesi ve çekirdek enflasyonun yavaşlaması, iç talebin zayıflığına işaret ediyor.

Emlak piyasasında henüz belirgin bir istikrar sağlanamaması da tüketici güveni üzerindeki baskının sürmesine neden oluyor.

ABD ile ticaret ateşkesinin uzatılması, Çin'in ihracat sektörleri açısından kısa vadeli belirsizliği azaltabilir.

Ancak Washington'ın yeni tarifeler hazırlama ihtimali ve kritik mineraller üzerindeki anlaşmazlıklar, ticaret ilişkilerindeki risklerin devam ettiğini gösteriyor.

Çin ekonomisinin önündeki temel sorun, dış talep kaynaklı üretim artışını kalıcı bir iç tüketim toparlanmasına dönüştürebilmek. Ekim ayı enflasyon verileri, bu dönüşümün henüz tamamlanmadığına işaret ediyor.

CNBC, Bloomberg

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.