Cari dengede ağustos sürprizi: 4 milyar dolar fazla, yıllık açık 42,1 milyar dolara yükseldi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre cari işlemler hesabı ağustos ayında 4 milyar 53 milyon dolar fazla verdi. Ancak cari fazla geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,3 azalırken, yılın ilk sekiz ayında biriken cari açık yüzde 60 artarak 31,5 milyar dolara ulaştı. Yıllıklandırılmış cari açık ise 42,1 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Ağustosta 4 milyar dolarlık cari fazla

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ağustos 2026 dönemine ilişkin ödemeler dengesi istatistiklerini yayımladı.

Verilere göre cari işlemler hesabı ağustosta 4 milyar 53 milyon dolar fazla verdi. Geçen yılın aynı ayında 4 milyar 622 milyon dolar olan cari fazla, yıllık bazda yüzde 12,31 geriledi.

Altın ve enerji hariç tutulduğunda ise cari işlemler hesabında 8 milyar 205 milyon dolarlık fazla oluştu.

Ağustos ayında cari fazla verilmesinde hizmetler dengesi, özellikle de turizm gelirleri belirleyici rol oynadı. Buna karşılık dış ticaret açığındaki genişleme cari dengeyi olumsuz etkiledi.

Sekiz aylık cari açık yüzde 60 arttı

Aylık bazda fazla verilmesine rağmen yılın ilk sekiz ayına ilişkin veriler, dış dengedeki bozulmanın sürdüğünü ortaya koydu.

Ocak-ağustos döneminde cari işlemler açığı 31 milyar 498 milyon dolara yükseldi. Geçen yılın aynı döneminde 19 milyar 671 milyon dolar olan açık, böylece yüzde 60,12 artış gösterdi.

Yıllıklandırılmış cari açık ise ağustos itibarıyla yaklaşık 42,1 milyar dolara ulaştı.

Son 12 aylık verilere göre ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 78,4 milyar dolar olurken, hizmetler dengesi 63,9 milyar dolar fazla verdi.

Aynı dönemde birincil gelir dengesi 25,6 milyar dolar, ikincil gelir dengesi ise 1,9 milyar dolar açık kaydetti.

Dış ticaret açığı genişledi

Ağustos ayında ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3 milyar 746 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Mal ihracatı geçen yılın aynı ayındaki 21 milyar 409 milyon dolardan 23 milyar 327 milyon dolara yükseldi. Mal ithalatı ise 24 milyar 209 milyon dolardan 27 milyar 73 milyon dolara çıktı.

Böylece ihracattaki artışa rağmen ithalatın daha hızlı yükselmesi sonucunda dış ticaret açığı geçen yılın ağustos ayındaki 2,8 milyar dolar seviyesinden 3,75 milyar dolara genişledi.

Turizm gelirleri cari dengeyi destekledi

Hizmetler dengesi ağustos ayında 9 milyar 711 milyon dolar net giriş sağladı.

Bu dönemde seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler 7 milyar 285 milyon dolar olurken, taşımacılık hizmetlerinden sağlanan net gelirler 3 milyar 265 milyon dolar olarak kaydedildi.

Turizm sezonunun etkisiyle hizmet gelirlerinde yaşanan güçlü performans, dış ticaret açığının cari denge üzerindeki olumsuz etkisini sınırladı.

Öte yandan birincil gelir dengesi ağustosta 1 milyar 894 milyon dolar, ikincil gelir dengesi ise 18 milyon dolar açık verdi.

Portföy yatırımlarında 1 milyar doları aşan çıkış

Ağustos ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net sermaye girişi 141 milyon dolar olarak gerçekleşirken, portföy yatırımlarında 1 milyar 34 milyon dolarlık net çıkış yaşandı.

Yurt dışı yerleşikler, hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 1 milyar 50 milyon dolar, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasında ise 77 milyon dolar net alım gerçekleştirdi.

Buna karşılık yurt dışındaki tahvil ihraçlarında bankaların borçlanma araçlarından 122 milyon dolar, Genel Hükümet ihraçlarından ise 201 milyon dolar net satış yapıldı. Diğer sektörlerin tahvil ihraçlarında 34 milyon dolarlık net alış kaydedildi.

Doğrudan yatırımlar tarafında ise yabancıların Türkiye'deki yatırımları 719 milyon dolar artarken, Türkiye'de yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 578 milyon dolar yükseldi.

Gayrimenkul yatırımlarında yabancılar Türkiye'de 244 milyon dolarlık net alım yaparken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki gayrimenkul alımları 142 milyon dolar oldu.

Bankaların yurt dışı kredi kullanımı arttı

Ağustos ayında yurt dışından sağlanan kredilerde bankalar 2 milyar 186 milyon dolar, diğer sektörler ise 1 milyar 230 milyon dolar net kullanım gerçekleştirdi.

Genel Hükümet ise aynı dönemde 82 milyon dolarlık net kredi geri ödemesi yaptı.

Diğer yatırımlar kaleminde, yurt dışı bankaların Türkiye'deki mevduatları Türk lirası cinsinden 872 milyon dolar azalırken, yabancı para cinsinden 889 milyon dolar arttı. Böylece toplam mevduatlarda 17 milyon dolarlık net artış gerçekleşti.

Resmi rezervler 7,1 milyar dolar arttı

TCMB verilerine göre resmi rezervlerde ağustos ayında 7 milyar 138 milyon dolarlık net artış kaydedildi.

Net hata ve noksan kalemi ise 4 milyar 518 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında krediler 47,1 milyar dolar, portföy yatırımları 5,5 milyar dolar ve ticari krediler 500 milyon dolar pozitif katkı sağladı.

Buna karşılık net efektif ve mevduatlar 17,7 milyar dolar, finansal türevler 4,8 milyar dolar ve net doğrudan yatırımlar 900 milyon dolar negatif yönlü etki yaptı.

Yıllıklandırılmış bazda TCMB'nin döviz cinsinden net rezervlerinde 30,1 milyar dolarlık azalış kaydedildi.

Cari dengede turizm desteğine rağmen yıllık bozulma

Ağustos verileri, Türkiye'nin cari işlemler dengesinde mevsimsel hizmet gelirlerinin önemini bir kez daha ortaya koydu.

Turizm ve taşımacılık gelirleri sayesinde aylık bazda güçlü bir fazla verilmesine rağmen, dış ticaret açığındaki genişleme ve yılın ilk sekiz ayında biriken açık, yıllık cari dengedeki bozulmanın devam ettiğine işaret etti.

Özellikle ocak-ağustos dönemindeki cari açığın geçen yıla göre yüzde 60 artması, dış finansman ihtiyacının ekonomi açısından önemini koruduğunu gösterdi.

Kaynak: TCMB, ForInvest Haber