Bakan Şimşek Açıkladı: Döviz Dönüşüm Desteğinde Katma Değer ve Pozisyon Oranı Dönemi Geliyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden düzenlemesinde yeni uygulamayı hayata geçiriyor. Merkez Bankası’nın firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirilirken, yıllık döviz satış limiti firmanın yıllık faaliyet karı ile 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanan katma değeri kadar olabilecek.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TCMB'nin döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artıran adımlar atıldığını belirterek düzenlemenin temel amacının destek mekanizmasını daha etkin, kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu vurguladı.

İhracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların da destek mekanizmasına erişiminin kolaylaşacağını ifade eden Şimşek, şunları kaydetti:

"Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz."

Uygulama Talimatı Yayımlandı: 1 Ekim’de Yürürlüğe Giriyor

TCMB'nin, "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i ağustos ayında Resmi Gazete'de yayımlanmış ve gözler, düzenlemenin ayrıntılarının yer alacağı uygulama talimatına çevrilmişti.

Bu süreçte TCMB, "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı"nı yayımladı. Döviz almama taahhüdünün kaldırıldığı, firmaların katma değerini ve döviz pozisyon oranını esas alan yeni uygulama talimatı, 1 Ekim'den itibaren yürürlüğe girecek.

Yayımlanan talimata göre, destek kapsamında satabilecek döviz tutarı katma değerle ilişkilendirilecek ve destek tutarına üst limit getirilecek. Buna göre, firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanacak katma değeri kadar olabilecek.

Düzenleme ile döviz almama taahhüdü yerine döviz pozisyonu şartı getirilecek. Bu kapsamda, destekten yararlanmak isteyen firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının (döviz pozisyonu oranı) yüzde 10'u aşmaması gerekecek. Firmalar, döviz pozisyon oranlarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün süreyle geçerli olacak, "Döviz Pozisyonu Bildirim Formu" ile tevsik edecek.

Tedarikçi Firmaların Desteğe Erişimi Kolaylaşıyor

Yeni dönemde aracı ihracatçı kullanan tedarikçi firmalar kendi limitleri ölçüsünde destekten faydalanabilecek. Buna göre, aracılı ihracatta, ihracata yönelik ürün tedarik eden firmaların da destekten doğrudan yararlanabilmesine imkan sağlanacak.

Aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz satışına ilişkin dövizin Türk lirası karşılığı aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecek. Bu işlemlerde tedarikçi firmanın kendisine ait döviz satış ve destekten yararlanma limitleri ile döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak. Böylece tedarikçi firmaların destekten faydalanmaları kolaylaştırılacak.

Aracı Bankalara Yeni Görev ve Komisyon İmkanı

Süreçte suistimallerin önüne geçilmesi amacıyla aracı bankaların görev ve sorumlulukları artırılırken, kontrol mekanizması güçlendirilecek. Yeni adımla birlikte aracı bankalara firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı getirilecek.

Uygulamanın etkin şekilde yürütülmesinde önemli rolü olan bankaların aracılık işlevleri güçlendirilecek, denetim ve kontrol süreçleri sıkılaştırılacak ve suistimallerin önüne geçilmesi sağlanacak.