Avrupa Yanıyor, Euro Düşüyor

Sokak Protestoları ve Jeopolitik Riskler Piyasaları Sarstı

Fransa'da yarım milyondan fazla kişinin katıldığı protestolar şiddet olaylarına dönüşürken, İtalya, Belçika ve Portekiz'de de hayat pahalılığına karşı gösteriler düzenlendi. Avrupa genelinde yükselen toplumsal huzursuzluk, Fransa'nın kamu borcu sorunları ve Ukrayna savaşındaki gelişmelerle birleşince euro dolar karşısında sert değer kaybetti. Avrupa ortak para birimi 1,1183 dolara kadar gerilerken, yatırımcılar siyasi ve ekonomik risklerin büyümesinden endişe ediyor.

Fransa'da protestolar kontrolden çıktı: 2 bin 397 gözaltı

Avrupa'da hayat pahalılığı, yüksek enerji fiyatları ve kamu hizmetlerindeki yetersizliklere karşı büyüyen tepkiler, hafta sonunda geniş çaplı gösterilere dönüştü. Protestoların en yoğun yaşandığı ülke Fransa oldu.

Cumartesi günü ülke genelinde yarım milyondan fazla kişi sokaklara çıktı. Başlangıçta eğitim ve sağlık hizmetlerindeki sorunlar ile yaşam maliyetlerini protesto etmek amacıyla düzenlenen barışçıl yürüyüşler, birçok kentte polisle göstericiler arasında şiddetli çatışmalara dönüştü.

Fransa İçişleri Bakanlığı'nın pazar gecesi güncellediği verilere göre, cumartesi günkü olaylarda 2 bin 397 kişi gözaltına alındı. Yaklaşık bin polis ve itfaiyecinin yaralandığı bildirildi.

Ülkenin orta kesimindeki Limoges kentinde 143 yıllık tarihi belediye binası ateşe verilerek büyük ölçüde tahrip edildi. Lyon'da bir turizm ofisi kundaklandı.

Paris'te ise Cumhuriyet Meydanı ve çevresindeki sokaklar çatışmalara sahne oldu. Marianne anıtının kaidesi duvar yazılarıyla kaplanırken, bazı işyerleri yağmalandı ve ateşe verildi.

BFM TV'ye konuşan bir tütün dükkânı sahibi, yağmacıların plastik torbalarla mağazaya girerek sigaraları götürdüğünü anlattı.

Pazar akşamı da Paris'in çeşitli noktalarında güvenlik güçleriyle göstericiler arasındaki gerginlik devam etti.

Macron'un mali politikaları baskı altında

Fransa'daki toplumsal huzursuzluk, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un görev süresinin sonuna yaklaştığı ve nisan ayında yapılması beklenen cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi belirsizliğin arttığı bir döneme denk geliyor.

Protestoların arkasında yükselen yaşam maliyetleri, eğitim sistemine yönelik öğrenci tepkileri ve kamu hizmetlerine daha fazla kaynak ayrılması talepleri bulunuyor.

Ancak Fransa ekonomisi ciddi bir mali açmazla karşı karşıya.

Avrupa Birliği'nin ikinci büyük ekonomisinde hızla büyüyen kamu borcu ve artan borçlanma maliyetleri, hükümetin harcamaları artırma kapasitesini sınırlıyor.

Bir tarafta sağlık, eğitim ve sosyal hizmetler için daha fazla kamu harcaması talep eden vatandaşlar, diğer tarafta bütçe açığının ve kamu borcunun kontrol altına alınmasını isteyen finansal piyasalar bulunuyor.

Bu çelişki, Macron yönetiminin mali disiplin programını uygulamasını giderek zorlaştırıyor.

Fransız tahvillerindeki satış baskısı da yatırımcıların ülkenin mali görünümüne ilişkin endişelerinin arttığını gösteriyor.

Macron, protestolara katılanların önemli bölümünün özellikle akaryakıt fiyatlarından ve genel hayat pahalılığından şikâyet ettiğini söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı, pazartesi günü başlayacak Körfez ülkeleri ziyaretinde enerji arz güvenliğini sağlamaya yönelik görüşmeler yapacağını belirtti.

İtalya'da göstericiler polisle çatıştı

Toplumsal huzursuzluk Fransa ile sınırlı kalmadı.

İtalya'da Milano, Torino ve Bologna'da binlerce kişi sokaklara çıktı. Roma'da ise sendikalar ücretler ve yaşam maliyetlerindeki artış nedeniyle ayrı bir protesto düzenledi.

Ülkenin güneyinde kamyon şoförleri ve çiftçiler, yüksek akaryakıt fiyatları ve artan üretim maliyetlerine karşı gösteriler gerçekleştirdi.

Yaklaşık 5 bin kişinin katıldığı Milano protestolarında, maskeli gruplarla polis arasında çatışmalar yaşandı.

İtalya'nın finans merkezi Milano'nun kalbindeki Piazza del Duomo çevresinde göstericiler güvenlik güçlerine kaldırım taşları ve patlayıcı maddeler fırlattı. Bazı mağazalar yağmalandı.

Belçika'da 150 gözaltı, Portekiz'de süresiz protesto

Belçika'da da son haftalarda devam eden gösterilere yenileri eklendi.

Le Soir gazetesinin haberine göre, cumartesi günü düzenlenen protestolarda yaklaşık 150 kişi gözaltına alındı.

Portekiz'de ise gösteriler farklı bir boyut kazandı.

Başkent Lizbon'daki Rossio Meydanı ile Porto'daki Praça de D. João I meydanında yüzlerce çadır kuruldu.

Göstericiler, yüksek kiralar, düşük ücretler ve artan gıda ile enerji fiyatlarına karşı başlattıkları eylemleri süresiz devam ettireceklerini açıkladı.

Protestolar, Porto'da konut sorununa dikkat çekmek amacıyla kurulan bir kampın polis tarafından dağıtılmasıyla başlamıştı. Organizatörler, müdahalede yaklaşık 40 kişinin yaralandığını bildirdi.

Portekiz Merkez Bankası Başkanı Álvaro Santos Pereira da 7 Ekim'de yaptığı açıklamada, ülkenin konut krizine yeterince hızlı müdahale etmediğini belirterek göstericilerin bazı taleplerine destek verdi.

Euro 1,1183 dolara geriledi

Avrupa genelindeki protestolar, ortak para birimi euro üzerinde de baskı oluşturdu.

Euro, pazartesi günü Asya işlemlerinin erken saatlerinde dolar karşısında yüzde 0,5 değer kaybederek 1,1186 seviyesine geriledi.

Gün içerisinde 1,1183 dolara kadar düşen ortak para birimi, Singapur saatiyle 13.00 itibarıyla kayıplarının bir bölümünü telafi ederek 1,1232 dolar civarında işlem gördü.

Euro, son bir aylık dönemde G10 ülkelerinin para birimleri arasında en zayıf performansı gösterdi.

Fransız tahvil vadeli kontratları 52 tik kadar gerilerken, Avrupa hisse senedi endekslerinin vadeli işlemlerinde yüzde 0,3 düşüş yaşandı.

Piyasalardaki satış baskısının arkasında yalnızca sokak gösterileri değil, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu jeopolitik ve ekonomik riskler de bulunuyor.

Ukrayna gerilimi ve enerji fiyatları euroyu zorluyor

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'nin, ABD Başkanı Donald Trump'ı Kiev'i Rusya'ya teslim olmaya zorlamakla suçlaması, Avrupa piyasalarında jeopolitik endişeleri artırdı.

ABD'nin Moskova'ya yönelik yaklaşımının ardından Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına insansız hava araçlarıyla saldırılarını yoğunlaştırması, petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş yaşanabileceği korkusunu güçlendirdi.

Avrupa ekonomisi, zaten yüksek enerji maliyetleri nedeniyle büyüme ve enflasyon baskısıyla karşı karşıya bulunuyor.

Enerji fiyatlarında yeni bir artış, hem şirketlerin üretim maliyetlerini yükseltebilir hem de hanehalklarının satın alma gücünü daha fazla aşındırabilir.

Bu durum, Avrupa Merkez Bankası'nın para politikası açısından da yeni bir ikilem yaratabilir.

Euroda 1,11 doların altı gündemde

National Australia Bank stratejisti Rodrigo Catril, Avrupa'da artan jeopolitik risklerin ve Fransa'daki protestoların euro üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtti.

Catril'e göre, Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırıları petrol fiyatlarının daha da yükselmesi endişesini beslerken, Fransa'daki gösteriler hükümetin kemer sıkma önlemlerini hayata geçirmesini zorlaştırıyor.

Stratejist, bu gelişmelerin euroyu 1,11 doların altına itebileceğini ifade etti.

Bloomberg stratejistleri ise döviz piyasası yatırımcılarının geçen hafta görülen 1,1113 seviyesini yakından izleyeceğine dikkat çekti.

Mevcut kurun altında önemli opsiyon kullanım seviyelerinin bulunmaması, aşağı yönlü hareketin önündeki teknik engellerin sınırlı olduğuna işaret ediyor.

Avrupa piyasalarında önümüzdeki dönemin temel sorusu, hükümetlerin bir yandan artan toplumsal talepleri karşılayıp diğer yandan bütçe disiplinini nasıl sağlayacağı olacak. Enerji fiyatları ve Ukrayna kaynaklı jeopolitik riskler de bu denklemi daha karmaşık hale getiriyor.

Bloomberg

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.