Avrupa beşinci sıcak hava dalgasına hazırlanıyor: Türkiye bu kez kavrulmayacak

Avrupa yılın beşinci büyük sıcak hava dalgasına girerken Fransa’da sıcaklıkların 40 dereceye yaklaşması, Almanya’da ise 38 dereceyi bulması bekleniyor. Aşırı sıcaklar orman yangını ve kuraklık riskini artırırken Ren ve Tuna gibi kritik nehirlerde düşük su seviyeleri taşımacılığı tehdit ediyor. Türkiye ise bu kez Avrupa’daki sıcak hava dalgasından büyük ölçüde korunacak. Rusya üzerinden gelecek serin hava sıcaklıkları yaklaşık 6 derece düşürebilir.

Avrupa bir kez daha aşırı sıcaklarla mücadele etmeye hazırlanıyor. Kuzey Fransa’da sıcaklıkların 40 dereceye yaklaşması beklenirken, İngiltere’nin güneyinde 35 derece civarı, Frankfurt’ta ise cuma gününe kadar 38 dereceye varan sıcaklıklar öngörülüyor.

Bu, Avrupa’nın 2026 yılında yaşadığı beşinci büyük sıcak hava dalgası olacak.

Uzmanlara göre art arda gelen sıcak hava dalgaları, iklim değişikliğinin Avrupa üzerindeki etkilerinin giderek daha belirgin hale geldiğini gösteriyor. Aşırı sıcakların daha sık ve daha yoğun görülmesi tarımdan enerjiye, taşımacılıktan su kaynaklarına kadar birçok alanda ekonomik sonuçlar yaratıyor.

Ren ve Tuna’da düşük su alarmı Avrupa açısından en önemli sorunlardan biri nehirlerdeki su seviyelerinin düşük kalması.

Ren Nehri üzerindeki Kaub bölgesinde su seviyeleri kritik düzeylere geriledi. Kaub, özellikle güney Almanya ve İsviçre’ye yapılan yük taşımacılığı açısından stratejik bir geçiş noktası.

Düşük su seviyeleri gemilerin taşıyabileceği yük miktarını azaltarak lojistik maliyetlerini yükseltebiliyor.

Benzer bir sorun Tuna Nehri’nde de görülüyor. Romanya üzerinden gerçekleştirilen Karadeniz tahıl ihracatı, düşük su seviyelerinin yarattığı kapasite kısıtlamalarıyla karşı karşıya.

Bu gelişme, Karadeniz’de güvenlik sorunları nedeniyle denizyolu taşımacılığının zaten ciddi biçimde aksadığı bir dönemde özellikle önem taşıyor.

Rusya ve Ukrayna birlikte küresel buğday ihracatının dörtte birinden fazlasını gerçekleştiriyor. Karadeniz limanlarının yanı sıra Tuna üzerinden yapılan sevkiyatların da aksaması, küresel tahıl arzı üzerindeki baskıyı artırabilir.

Türkiye bu sıcak hava dalgasından kurtuluyor Avrupa Sahra kaynaklı yeni sıcak hava dalgasıyla mücadele ederken Türkiye’de hava koşullarının tam tersine serinlemesi bekleniyor.

14-17 Ağustos arasında Rusya üzerinden gelecek serin hava dalgasının yurt genelinde sıcaklıkları yaklaşık 6 derece düşürmesi öngörülüyor.

Serin havayla birlikte özellikle Türkiye’nin kuzey kesimlerinde yerel sağanak yağışların görülmesi bekleniyor.

Marmara Bölgesi ve İstanbul’da ağustos başındaki yüksek sıcaklık ve nemin ardından daha rahat hava koşullarına geçilmesi beklenirken, Kocaeli ve çevresinde de yerel yağışlar görülebilir.

Ege ve Akdeniz’de sıcaklıklar daha yüksek seyretmeye devam edecek. İç Ege’de sıcaklıkların 35-36 derece civarında kalması beklenirken, kıyılarda yüksek nem hissedilen sıcaklığı artırabilir.

Güneydoğu Anadolu’da ise yaz sıcakları etkisini koruyacak. Şanlıurfa, Diyarbakır ve Adıyaman çevresinde sıcaklıkların 40 derece civarında seyretmesi bekleniyor.

Buna rağmen Türkiye genel olarak Avrupa’yı etkisi altına alacak yeni ekstrem sıcak hava dalgasının merkezinde yer almayacak.

Türkiye’nin tahıl üretiminde güçlü toparlanma Avrupa’da sıcaklık ve kuraklık tarımsal üretime ilişkin endişeleri artırırken, Türkiye 2026/27 sezonuna çok daha avantajlı koşullarla giriyor.

Sonbahar ve kış aylarında alınan güçlü yağışların toprak nemini artırması, özellikle kışlık tahıllarda yüksek verim beklentisini destekledi.

Türkiye’de tahıl ve diğer tarla bitkileri üretiminin güçlü şekilde toparlanması beklenirken toplam üretimin yaklaşık 75,4 milyon tona ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Bu, geçen yıl hava koşullarının olumsuz etkilediği üretime kıyasla yüzde 12,6 civarında artış anlamına geliyor.

Buğdayda 23 milyon tona yakın üretim beklentisi En güçlü toparlanmalardan biri buğdayda bekleniyor.

Türkiye’nin 2026/27 sezonunda yaklaşık 22,5-23 milyon ton buğday üretmesi ve son yılların en güçlü hasatlarından birini gerçekleştirmesi öngörülüyor.

Arpa üretiminin de 8,1-9 milyon ton civarına yükselmesi bekleniyor.

Mısırda ise farklı bir görünüm var. Ekim alanlarının azalması nedeniyle üretimin yaklaşık 7,1 milyon tona gerileyebileceği tahmin ediliyor.

Yüksek buğday üretimi Türkiye’nin ithalat ihtiyacını azaltabilecek önemli bir avantaj sağlıyor. Bu durum, Karadeniz’de deniz taşımacılığının aksadığı ve Rusya-Ukrayna tahıl ticaretinin risk altında olduğu bir dönemde daha da önem kazanıyor.

Bununla birlikte Türkiye’nin özellikle un ve makarna ihracatında rekabetçi fiyatlarla üretim yapabilmek için ithal buğday kullanmaya devam ettiği unutulmamalı. Dolayısıyla güçlü yerli hasat Karadeniz kaynaklı arz riskini azaltırken tamamen ortadan kaldırmıyor.

Sebze üretiminde daha dengeli görünüm Tahıllardaki güçlü artışın aksine sebze üretiminde büyük bir değişiklik beklenmiyor.

Toplam sebze üretiminin yaklaşık 33,3 milyon ton civarında gerçekleşmesi öngörülüyor.

Ürün bazında ise önemli farklılıklar bulunuyor. Kuru sarımsak üretiminde yüzde 17,5, salatalıkta yüzde 8,8 ve salçalık kapya biberde yüzde 2,3 artış beklenirken, kuru soğanda yüzde 13,5, karpuzda yüzde 1,9 ve domateste yüzde 0,6 civarında düşüş tahmin ediliyor.

Avrupa için sıcaklık, Türkiye için Karadeniz riski Ortaya çıkan tablo Avrupa ve Türkiye açısından farklı risklere işaret ediyor.

Avrupa’da aşırı sıcaklar, kuraklık ve düşük nehir seviyeleri hem tarımsal üretimi hem de lojistik ağlarını tehdit ederken, Türkiye bu kez ekstrem sıcak hava dalgasından büyük ölçüde korunuyor.

Türkiye’nin güçlü tahıl hasadı da iç arz açısından önemli bir tampon oluşturuyor.

Ancak Türkiye açısından asıl dış risk Karadeniz olmaya devam ediyor. Rusya ve Ukrayna’dan tahıl sevkiyatının aksaması, Tuna’daki düşük su seviyeleriyle birleşirse bölgesel tahıl ticaretindeki sorun daha da büyüyebilir.

Dolayısıyla Türkiye bu kez Avrupa’nın sıcak hava dalgasından kurtuluyor; ancak Avrupa ve Karadeniz’de iklim ile jeopolitik risklerin aynı anda yükselmesi gıda fiyatları açısından yeni bir tehdit yaratıyor.

Bloomberg, ParaAnaliz