Anthropic Tartışmayı Alevlendiriyor: Yapay Zekâ Şirketleri Trilyon Dolarlık Değerlemeleri Hak Ediyor mu?

Claude adlı yapay zekâ modelinin geliştiricisi olan ABD'li Anthropic şirketi, ABD borsasında halka arz (IPO) için resmî başvuruda bulunmasının ardından teknoloji sektörünün tarihindeki en büyük yatırım sınavlarından birine hazırlanıyor. Halka arz başvurusu; devam eden devasa kayıplara ve yapay zekâ modellerini geliştirip işletmenin yüksek maliyetlerine rağmen, şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara ulaşabileceğine dair tahminlerin ardından geldi.

Şirketin geçen pazartesi günü sunduğu izahname, yılın ilk yarısındaki gelirlerinin geçen yılın aynı dönemindeki 1,2 milyar dolardan 16,3 milyar dolara yükseldiğini; faaliyet zararının ise 2,1 milyar dolardan 693 milyon dolara gerileyerek operasyonel performansında bir iyileşmeye işaret ettiğini ortaya koydu.

Bu iyileşmeye rağmen şirket 80,7 milyar dolar net zarar kaydetti. Ancak bu zararın büyük bir kısmı (yaklaşık 72,4 milyar dolar), şirketin faaliyetlerinden kaynaklanan zararlardan değil, değerlemesindeki artıştan ve buna bağlı olarak finansman anlaşmalarıyla ilişkili yükümlülüklerinin değerindeki yükselişten doğan muhasebe yüklerinden kaynaklandı.

Anthropic’in değerlemesine ilişkin tartışmalar sadece bu şirketle sınırlı değil. Gelişmiş modeller geliştiren şirketlerin, gelirlerdeki hızlı büyümeyi sürdürülebilir kâra ve nakit akışına dönüştürme yeteneği hakkında yapay zekâ sektöründe genel sorular artıyor. Özellikle veri merkezleri, mikroçipler ve bu modelleri çalıştırmak için gereken altyapıyla ilgili gelecekteki devasa taahhütler göz önüne alındığında bu soru işaretleri derinleşiyor.

Yaklaşan halka arz; trilyon dolarlık değerlemelerin bu şirketlerin gelecekteki büyüme fırsatlarını mı yansıttığı yoksa aşırı iyimser beklentilere mi dayandığı, ayrıca hisselerin borsada listelenmesinin yatırımcıların bu değerlemelere olan güvenini artırıp artırmayacağı ya da yeniden değerlendirilmesine mi yol açacağı sorularını gündeme getiriyor.

Anthropic Tartışmayı Alevlendiriyor

Yatırımcıların gözü, Anthropic’in halka arzdan toplayabileceği fon miktarına çevrilmiş durumda. Associated Press (AP) tarafından aktarılan tahminler, sunulan hisse sayısı veya nihai fiyat henüz açıklanmamış olsa da,halka arz gelirinin 100 milyar dolara ulaşabileceğini ve şirketin potansiyel değerlemesinin 1,5 ile 2 trilyon dolar arasında değişebileceğini gösteriyor. Bu durum, toplanan fon miktarı açısından onu tarihin en büyük halka arzı yapabilir.

Buna karşılık, Anthropic için öngörülen değerleme yatırımcılar arasında tam bir uzlaşı görmedi. Şirketin değerinin 2 trilyon dolara ulaşabileceği yönündeki önceki tahminlerin ardından Reuters, ekim ortasında bazı mevcut ve potansiyel yatırımcıların, en son finansal sonuçları inceledikten sonra gelirlerindeki olağanüstü büyüme temposunu koruma yeteneğine ilişkin şüpheler nedeniyle şirketi 1,5 trilyon dolar civarında değerlendirmeye meyilli olduğunu ortaya koydu.

Anthropic’in gelirleri üçüncü çeyrekte %45 artışla 16,8 milyar dolara yükselmiş olsa da, gelirlerin 4,7 milyar dolardan 11,6 milyar dolara sıçradığı önceki çeyreğe kıyasla büyüme hızı yavaşladı ve bu durum bazı yatırımcılar nezdinde çekincelere yol açtı. Bu durum, şirketin mutat muhasebe standartlarına göre net kâr yerine, belirli kalemleri hariç tutan düzeltilmiş muhasebe ölçütlerine göre kâr açıkladığını bildirmesine rağmen yaşandı.

Bu gelişmeler, yatırımcıların sadece Anthropic’in mevcut gelir hacmine değil, gelecek yıllarda yüksek büyüme oranlarını sürdürme kapasitesine odaklandığını gösteriyor. Nitekim şirketin değerlemesi, büyük ölçüde fiilen elde edilen kârlardan ziyade gelecekteki kâr beklentilerine dayanıyor.

Trilyon Dolarlık Değerlemeler Baskı Altında

Değerlemesi incelemeye tabi tutulan tek şirket Anthropic olmadı; yapay zekâ hizmetlerine olan talebin ve bireyler ile şirketler arasındaki kullanımının artmaya devam etmesine rağmen, benzer çekinceler ChatGPT’nin geliştiricisi rakip OpenAI’a da sıçradı.

Financial Times’ın 23 Ekim 2026 tarihli haberine göre OpenAI, 2027’nin ilk yarısında gerçekleşmesi muhtemel bir halka arza hazırlık olarak yaklaşık 30 milyar dolar toplamayı hedeflerken, yatırımcı ilgisinin beklentilerin altında kalması üzerine yeni finansman turundaki hedef değerlemesini 1,4 trilyon dolardan 1,25 trilyon dolara indirdi.

Hedef değerlemenin düşürülmesi, OpenAI’ın değerinde sert bir düşüş anlamına gelmiyor; zira yeni değerleme, şirketin 852 milyar dolarlık önceki değerlemesinden hâlâ %47 daha yüksek. Bu da yatırımcıların çekincelerinin genel olarak şirketin büyüme beklentilerinden ziyade değerindeki artış hızına odaklandığını gösteriyor.

Bu gelişmeler, yatırımcıların yapay zekâ şirketlerini değerlendirme kriterlerinde bir kaymaya işaret ediyor:Artık tek başına yüksek büyüme oranları tırmanan değerlemelerle finansman çekmek için yeterli değil; özellikle artan finansman maliyetleriyle birlikte, bu büyümeyi elde etmenin maliyeti ve şirketlerin bunu sürdürebilme yeteneği daha fazla dikkat çekiyor.

Değerlemeler üzerindeki artan çekincelere rağmen yapay zekâ teknolojilerine yapılan devasa yatırımlar devam ediyor. Gartner araştırma şirketi, 2026 yılı için küresel yapay zekâ harcaması tahminini bir önceki yıla göre %49,5 artışla 2,67 trilyon dolara çıkardı. Bu tutarın yaklaşık 1,48 trilyon doları altyapıya ayrılmış durumda. Bu durum, yatırımcıların ekonomik fizibilite üzerindeki denetimlerini artırmasına rağmen sektördeki genişlemenin sürdüğünü yansıtıyor.

Bu durum, yapay zekâ teknolojilerine olan talep artışı ile bunları geliştiren şirketlerin yatırım değerlemeleri arasında temel bir farkı ortaya koyuyor: Piyasanın büyümesi, kızışan rekabet, farklı iş modelleri ve kâr elde etme yetenekleri göz önüne alındığında, tüm şirketlerin beklenen getirileri sağlayacağını garanti etmiyor.

Hızlı Büyüme Tek Başına Yeterli Değil

Tırmanan gelirlerin arkasında, yapay zekâ şirketlerinin modellerini eğitmek ve çalıştırmak için katlandığı devasa bir fatura gizleniyor. En gelişmiş sistemleri geliştirmek; mikroçipler, veri merkezleri ve enerjiye sürekli yatırım yapmanın yanı sıra araştırmacıları ve mühendisleri cezbetmeyi ve ürünlerin üstünlüğünü korumayı gerektiriyor.

Anthropic’in sonuçları bu baskıların boyutunu göz önüne seriyor: Şirketin izahnamesinde yer alan verilere göre, 2025 yılında 4,6 milyar dolar olan gelirine karşılık, bilgi işlem ve altyapı harcamaları 7,3 milyar dolaraulaştı; operasyonel zararları ise yaklaşık 8,1 milyar dolara genişledi.

İzahname, Anthropic’in önümüzdeki on yıl boyunca Google, Amazon ve Microsoft ile yapılan anlaşmalar da dâhil olmak üzere bilgi işlem ve altyapı hizmetlerine en az 518 milyar dolar harcama taahhüdünde bulunması nedeniyle bu yüklerin önümüzdeki yıllarda da devam edeceğine işaret ediyor. Şirket, bu taahhütlerin yaklaşık %80’inin iptal edilemez olduğunu veya hizmetlerin fiili kullanım düzeyine bakılmaksızın ödenmesi gerektiğini açıkladı.

Aşırı harcama sadece yapay zekâ modelleri geliştiren şirketlerle sınırlı değil. Meta da ekim ayında açıklanan finansal sonuçlarına göre, tek başına üçüncü çeyrekte 34,9 milyar dolarlık sermaye harcaması yaptıktan sonra, yapay zekâ yatırımlarını ve ana faaliyetlerini desteklemek üzere 2026 yılı sermaye harcaması beklentisini 135 ile 145 milyar dolar arasına yükseltti.

Meta bu yatırımların büyük bir kısmını kârlı faaliyetlerinden finanse edebilse de, yükselen harcamalar nakit likiditesine yansımaya başladı. Şirketin sermaye harcamaları, operasyonel faaliyetlerinden elde ettiği nakdi yaklaşık 2,12 milyar dolar aşarak teknoloji ve altyapı genişlemesine bağlı mali yüklerin büyüklüğünü ortaya koydu.

Uzmanlar Gelecek Konusunda Bölünmüş Durumda

Yaklaşan halka arz, analistlerin görüşlerinde belirgin bir ayrışmaya yol açtı. Bu durum, yapay zekâ sektörünün geleceği ve şirketlerinin değerlemesindeki abartı derecesi konusundaki daha geniş bir bölünmeyi yansıtıyor: Bazıları olağanüstü büyümenin yüksek değerlemeleri haklı çıkardığını savunurken, diğerleri bu teknolojinin potansiyeline yönelik iyimserliğin, geliştirici şirketlerin hisselerinin mevcut fiyat seviyelerinde makul bir yatırım olduğu anlamına gelmediği konusunda uyarıyor.

Morningstar Kıdemli Hisse Senedi Stratejisti Michael Field, Reuters tarafından aktarılan açıklamasında,Anthropic’in işindeki ivmeli büyümenin finansal verilerindeki en göze çarpan unsur olduğunu belirterek,şirketin 2 trilyon dolarlık değerlemesinin abartılı görünebileceğini, ancak beklenen gelirlerle karşılaştırıldığında (satışlarının yaklaşık 18 ila 20 katına denk gelerek) daha savunulabilir hâle geldiğini ifade ediyor.

Buna karşılık, Steward Partners bünyesindeki Ziesmer Jones Group Servet Yöneticisi Newton Jones,milyarlarca dolar zarar eden ve devasa sermaye harcaması gerektiren şirketler için 2 trilyon doları aşan değerlemelere karşı temkinli yaklaştığını belirterek, sektörün gelecekteki fırsatlarına yönelik iyimserliğin bu değerlemeleri desteklemede temel bir rol oynadığını düşünüyor.

Alif Investments Yatırım Yetkilisi David Merkel ise Anthropic’in uzun vadede 2 trilyon dolarlık bir değerlemeyi koruma yeteneğinden şüphe duyduğunu dile getirerek, yapay zekâ teknolojilerinin ne kadar verimlilik kazancı sağlayabileceğini ve yüksek değerlemeleri ne ölçüde haklı çıkarabileceğini sorguluyor.

Başka bir yatırım perspektifinden bakan Chrysalta Investment Management Kıdemli Yatırım Yetkilisi Josh Stevens, yapay zekânın ve Anthropic’in geleceği konusunda iyimser olduğunu belirtmekle birlikte, halka arz başvurusunun ardından yaptığı açıklamada, arz sırasında hisse satın almak için acele edilmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Stevens, gelecek vaat eden şirketlerin hisselerinin, yatırımcıların arz ve talep faktörlerini yeniden değerlendirmesiyle daha cazip seviyelere gerileyebileceğini vurguladı.

Yatırımcılar İçin Kritik Bir Test

Anthropic’in halka arzının önemi, hisselerini satın almak isteyen yatırımcıların sınırlarını aşıyor; zira bu adım,ABD halka arz piyasalarında yapay zekâ ile bağlantılı bazı teknoloji ve altyapı şirketlerine yönelik risk iştahının gerilediği bir döneme denk geliyor.

Nitekim aralarında Switch ve InScale’in de bulunduğu şirketler listelenme planlarını ertelerken, diğer bazı şirketler ise piyasa dalgalanmaları ve artan borçlanma maliyetlerinin ortasında hazırlandıkları arzları geri çekti. Bu durum, söz konusu halka arzı büyük şirketlerin mevcut koşullarda finansman çekme yeteneği açısından önemli bir teste dönüştürüyor.

IPOX Schuster Analisti Lukas Muehlbauer, Anthropic’in halka arzının gelişmiş yapay zekâ laboratuvarlarını değerlendirmek için önemli bir ölçüt belirleyeceğini ve altyapı genişlemesini finanse eden şirketlere olan yatırımcı güvenini etkileyeceğini belirtiyor; ancak halka arzın başarısının sektördeki tüm şirketlere aynı derecede fayda sağlamayacağının altını çiziyor.