ABD tarımında çöküş sinyalleri: Çiftçiler Hürmüz ve kuraklık kıskacında, Trump yönetim izorda

Amerika Birleşik Devletleri’nin üretim lokomotifi sayılan "Mısır Kuşağı", tarihinin en çetin ekonomik ve iklimsel sınavlarından birini veriyor. Üretim maliyetlerindeki agresif tırmanış, Orta Batı eyaletlerini etkisi altına alan şiddetli kuraklık ve Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilimin yarattığı lojistik kriz, ABD tarım sektörünü felaketin eşiğine getirdi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve ABD-İsrail-İran savaşıyla körüklenen küresel enerji krizi, Amerikan çiftçisini üretimi durdurma noktasına getirirken, krizin dalga dalga gıda enflasyonuna ve sandığa yansıması bekleniyor.

Tavan Yapan Giderler ve Kuraklık Kıskacı

Sektörün sırtındaki en ağır yük, şüphesiz fırlayan girdi maliyetleri. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, tarımsal üretimin can damarı olan motorinin galon fiyatı savaştan bu yana %43’lük dev bir sıçramayla 5,44 dolara ulaştı. Benzer bir tablo gübre piyasasında da hakim; tonu yıllardır 470 dolar bandında seyreden fosforlu gübre 900 dolar sınırını aşarken, Iowa gibi kritik üretim merkezlerinde gübre fiyatları sadece bir yılda %30 zamlandı.

Maliyet baskısına bir de Doğa Ana'nın acımasızlığı eklenince Mısır Kuşağı'nda rekolte alarmı verilmeye başlandı. Şiddetli sıcaklar ve kuraklık nedeniyle mısırın bushel fiyatı son üç yılın zirvesine çıkarak 5 doları aştı. Soya fasulyesi ve buğdaydaki fiyat artışları da eklendiğinde, tarladaki yangının çok kısa sürede market raflarına ve tüketici sepetine sıçrayacağı öngörülüyor.

Fatura 60 Milyar Doları Aşabilir

Amerikan Çiftlik Büroları Federasyonu, kamusal bir can suyu gelmediği takdirde 9 temel ürünü yetiştiren üreticilerin bu yıl 31 milyar dolar zarar edeceğini hesaplıyor. Sektör temsilcilerine göre ise toplam kayıp 60 milyar doları bulabilir. Washington yönetimi, yükselen giderleri sübvanse etmek adına 25 milyar dolarlık devasa yardım paketleri açıklasa da üreticiler bu hamleyi "yara bandı" olarak nitelendiriyor. Çin ile yaşanan ticaret savaşının tarım ihracatında açtığı 15 milyar dolarlık gümrük deliği de düşünüldüğünde, yardım paketleri devasa delikleri kapatmaya yetmiyor.

Trump İçin Sandık Kabusu

Kriz, ekonomik boyutunun ötesinde Başkan Donald Trump için doğrudan siyasi bir varlık yokluk meselesine dönüştü. Zira Mısır Kuşağı eyaletleri, Cumhuriyetçi Parti’nin seçimi kazanan kemik seçmen tabanını oluşturuyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın, İran’la yaşanan savaşın ve dış ticaretteki tıkanmaların doğrudan Washington’ın ekonomi politikalarından kaynaklandığını düşünen çiftçiler, yükselen enflasyonun ve batan tarlaların hesabını sormaya hazırlanıyor.

Son verilerle %3,14 seviyesine tutunan ve Merkez Bankası’nın (Fed) %2’lik hedefinden uzaklaşan ABD enflasyonu için tarımdaki bu kilitlenme tam bir saatli bomba niteliğinde. Tarladan sofraya uzanan tedarik zincirindeki bu kırılma, Amerikan ekonomisini ve mevcut yönetimi uzun süre zorlayacak gibi görünüyor.