ABD-İran Gerilimi ve Hürmüz Boğazı'nın Kapatılması Elektrikli Araç Satışlarını Rekor Seviyeye Taşıdı

 ABD ile İran arasındaki savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, petrol ve benzin fiyatlarını tırmandırarak tüketiciler ile hükümetlerin hesaplarını değiştirdi. Bu durum, dünya genelinde elektrikli araç satışlarının yeniden ivme kazanmasını sağladı.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2020 yılında sadece %4 olan elektrikli araçların küresel satışlardaki payının 2026 yılında %29'a ulaşması bekleniyor. Buna karşılık, geleneksel içten yanmalı motorlu araç satışlarının ise 2000'li yılların başından bu yana en düşük seviyeye gerileyeceği tahmin ediliyor.

Öne Çıkan Gelişmeler

Çin ve ABD dışındaki pazarlarda büyük bir sıçrama yaşandı. Yılın ilk yarısında Güney Afrika'da satışlar 5 kattan fazla artarken; Avustralya, Kolombiya ve Güney Kore'de elektrikli araçların pazar payı savaşın başlamasından bu yana ikiye katlandı.

Şubat ayında başlayan savaşla birlikte Brent petrol fiyatı %25'ten fazla yükseldi. BloombergNEF verileri, akaryakıt fiyatlarının en çok arttığı ülkelerde elektrikli araç aramalarında rekor artış yaşandığını gösteriyor.

IEA verilerine göre, 12'den fazla hükümet yüksek petrol ithalatı maliyetlerini azaltmak amacıyla vergi muafiyetleri, hurda teşvikleri ve gümrük vergisi indirimleri içeren yeni politikalar açıkladı.

Bölgesel Durum ve Çin'in Etkisi

• ABD: Kongre'deki Cumhuriyetçilerin 7.500 dolarlık vergi muafiyetini kaldırması nedeniyle ilkbahar döneminde satışlarda gerileme görüldü.

• Çin: Küresel satışların yarısını oluşturan Çin iç pazarında, ekonomik yavaşlama ve devlet desteğinin azalması genel satışları baskıladı.

• Çin'in İhracat Başarısı: Dış pazarlardaki talebi fırsata çeviren Çinli üreticiler, 2026'nın ilk yarısında yaklaşık 2,4 milyon elektrikli araç ihraç ederek 2025'in toplam ihracat rakamına yaklaştı. Arjantin, Avustralya, Endonezya, Yeni Zelanda ve Güney Afrika'daki elektrikli araç satışlarının %80'inden fazlasını Çin menşeli araçlar oluşturuyor.

Gelecek Öngörüsü

Savaşın sona ermesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması kısa vadede elektrikli araç talebini yavaşlatabilir. Ancak uzmanlar, düşen batarya maliyetlerinin önümüzdeki 3 ila 5 yıl içinde elektrikli araçları ilk satın alım fiyatında da içten yanmalı araçlara kıyasla avantajlı hale getireceğini ve uzun vadeli büyümeyi sürdüreceğini öngörüyor.