ABD'DE DEMOKRATLAR KONGRE'Yİ ELE GEÇİRDİ, Piyasalar Ne Tepki Veriyor?

WALL STREET RALLİ YAPTI, YZ VERİ MERKEZİ HİSSELERİ SATIŞ BASKISI ALTINDA

ABD ara seçimlerinde Demokratların hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanmasının ardından Wall Street güçlü yükseldi. Yatırımcılar, Kongre'nin Demokratların kontrolüne geçmesinin Başkan Donald Trump'ın ekonomi ve maliye politikalarındaki hareket alanını sınırlayacağını düşünüyor. Ancak yapay zekâ (YZ) yatırımlarına yönelik düzenleme endişeleri veri merkezi şirketlerini baskılarken, İran savaşı, petrol fiyatları ve ABD'nin 40 trilyon doları aşan borcu piyasalar açısından önemli riskler olmaya devam ediyor.

Demokratların seçim zaferi Wall Street'te yükseliş getirdi

ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilen ara seçimlerde Demokratların hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nin kontrolünü ele geçirmesi, küresel finans piyasalarında yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Demokratlar, Cumhuriyetçilerin geleneksel olarak güçlü olduğu bazı eyaletlerde de önemli kazanımlar elde etti. Seçim sonuçları, Başkan Donald Trump yönetimine yönelik seçmen tepkisinin boyutunu ortaya koydu.

Çarşamba günü Wall Street'te güçlü alımlar görüldü. New York saatiyle 09.46 itibarıyla:

• Dow Jones endeksi 1.203 puan, yüzde 2,30 yükselerek 52.989,79 puana ulaştı.

• S&P 500 endeksi yüzde 1,72 artışla 7.698,80 puana çıktı.

• Nasdaq Bileşik endeksi yüzde 2,13 yükselerek 25.912,39 puana ulaştı.

S&P 500 kapsamındaki 11 sektörün sekizi yükselirken, tüketici tercihlerine duyarlı şirketler en güçlü performansı gösteren sektör oldu.

ABD doları birçok para birimi karşısında değer kaybederken, uzun vadeli ABD Hazine tahvillerinin getirileri geriledi.

Citi Research ABD hisse senedi stratejisi başkanı Scott Chornert, seçimlerin tamamlanmasının piyasalardaki önemli bir belirsizliği ortadan kaldırdığını belirtti.

Chornert'e göre yatırımcılar, seçim sonrasında siyasi belirsizliğin azalmasını olumlu karşılıyor.

Büyük teknoloji şirketleri yükseldi, veri merkezleri baskı altında

Demokratların Kongre'de çoğunluğu elde etmesi teknoloji hisselerinde farklılaşmaya yol açtı.

Büyük teknoloji şirketlerinin bir bölümü güçlü yükselirken, YZ altyapısı ve veri merkezi yatırımlarına bağlı şirketlerde satış baskısı görüldü.

Öne çıkan hisse hareketleri şöyle gerçekleşti:

• Amazon yüzde 7,1 yükseldi.

• Alphabet yüzde 3,4 değer kazandı.

• Meta Platforms yüzde 1,6 arttı.

• Tesla yüzde 3,9 geriledi.

• SpaceX yüzde 1,9 düştü.

Tesla ve SpaceX'in sahibi Elon Musk'ın Cumhuriyetçi adayları desteklemek için yaklaşık 500 milyon dolar harcadığı belirtiliyor. Musk'ın siyasi faaliyetleri özellikle şirketlerinin merkezlerinin bulunduğu Teksas eyaletinde yoğunlaşmıştı.

YZ altyapısı hisselerindeki zayıflığın arkasında ise Demokratların sektöre yönelik daha sıkı düzenlemeler getirebileceği beklentisi bulunuyor.

Demokratların YZ düzenlemeleri veri merkezi yatırımlarını yavaşlatabilir

Seçimlerin teknoloji sektörü açısından en önemli sonuçlarından biri, YZ yatırımlarının geleceğine ilişkin belirsizliğin artması oldu.

Demokratlar, veri merkezi yatırımlarının hızla genişlediği Teksas ve Georgia gibi eyaletlerde önemli seçim kazanımları elde etti.

Bu eyaletlerde veri merkezlerinin elektrik tüketimi, enerji maliyetleri, su kullanımı ve yerel altyapı üzerindeki etkileri nedeniyle kamuoyu tepkisi büyüyor.

Yatırımcılar, Demokratların kontrolündeki Kongre'nin YZ şirketleri ve veri merkezi projeleri üzerindeki denetimi artırabileceğini düşünüyor.

Citi'den Chornert, veri merkezi yatırımlarının hızının yavaşlamasının sektöre ekipman ve altyapı sağlayan şirketlerin büyüme beklentilerini değiştirebileceğini belirtti.

YZ hisseleri son haftalarda zaten baskı altındaydı.

Büyük teknoloji şirketlerinin hızla artan sermaye harcamalarına karşılık yatırımların yeterli getiri sağlayıp sağlamayacağı sorgulanıyor.

Teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 endeksi de pazartesi günü teknik düzeltme bölgesine girmişti.

Principal Asset Management küresel strateji başkanı Seema Shah ise YZ'nin ABD ekonomisinin büyüme hikâyesinde merkezi bir rol oynadığını vurguladı.

Shah'a göre hangi parti iktidarda olursa olsun, yönetimler bir yandan YZ yatırımlarını desteklerken diğer yandan tüketicilerin enerji ve yaşam maliyetlerine ilişkin kaygılarını dikkate almak zorunda kalacak.

Temiz enerji hisselerinde Demokrat zaferi coşkusu

Seçim sonuçlarından olumlu etkilenen sektörlerden biri de yenilenebilir enerji oldu.

Demokratların Kongre'yi kontrol etmesi, temiz enerji projelerine yönelik federal desteklerin korunabileceği beklentisini güçlendirdi.

Güneş enerjisi şirketlerini izleyen Invesco Solar ETF yüzde 8,3 yükseldi.

Şirket haberlerinde ise McDonald's, beklentileri aşan çeyreklik kârının ardından yüzde 3,9 değer kazandı.

Ödeme teknolojileri şirketi Block, yıllık brüt kâr tahminini yükseltmesinin ardından yüzde 15 sıçradı.

İran savaşı ve 100 doların üzerindeki petrol fiyatları en büyük risklerden

Demokratların Kongre'deki zaferi Trump'ın iç politika alanındaki hareket kabiliyetini sınırlayabilecek olsa da dış politika üzerindeki başkanlık yetkileri devam ediyor.

Bu nedenle yatırımcılar, seçimlerin ardından ABD'nin İran politikasında yeni bir sertleşme yaşanıp yaşanmayacağını izliyor.

RBC BlueBay Asset Management piyasa stratejisi başkanı Mike Bell, seçimlerin geride kalmasının ardından Trump'ın Orta Doğu'daki askeri operasyonları tırmandırma ihtimalinin piyasalar açısından önemli bir risk olduğunu belirtti.

Bell'e göre yeni bir askeri tırmanışın petrol fiyatlarını daha da yükseltmesi durumunda hem hisse senetleri hem de tahviller aynı anda değer kaybedebilir.

ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş sürerken petrol fiyatları 100 doların üzerinde kalmaya devam ediyor.

Yüksek enerji maliyetleri tüketiciler ve şirketler üzerinde baskı oluştururken, merkez bankalarının enflasyonla mücadelesini de zorlaştırıyor.

Trump, seçimlerin ardından yaptığı değerlendirmede İran savaşının Cumhuriyetçilerin yenilgisinde rol oynadığını kabul etti.

Berenberg başekonomisti Holger Schmieding ise Trump'ın başkanlığının kalan iki yılında dış politikadan kaynaklanan önemli dalgalanmalar yaşanabileceğini söyledi.

Analistler, İran savaşının yanı sıra ABD'nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu yakalaması ve Trump'ın Grönland nedeniyle Avrupa ülkelerine yönelik gümrük vergisi tehditlerinin de piyasalarda beklenmedik şoklar yarattığını hatırlatıyor.

Avrupa'da enflasyon yüzde 4'e çıktı, ECB için faiz artışı beklentisi

Enerji fiyatlarındaki yükseliş yalnızca ABD ekonomisini etkilemiyor.

Çarşamba günü açıklanan verilere göre Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon ekim ayında yüzde 4'e yükselerek son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Enerji maliyetlerinin önümüzdeki aylarda enflasyonu daha da yukarı taşıyabileceği beklentisi, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) aralık ayında faiz artıracağı yönündeki piyasa fiyatlamalarını güçlendirdi.

ABD Merkez Bankası da enflasyon hedefini beş yılı aşkın süredir tutturamıyor.

Petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş, merkez bankalarının faizleri beklenenden daha uzun süre yüksek tutmasına neden olabilir.

Bu durum, yüksek borçluluk nedeniyle zaten kırılgan olan küresel finans piyasaları açısından ek risk oluşturuyor.

ABD'nin 40 trilyon dolarlık borcu: Demokrat Kongre mali politikayı sınırlayabilir

Seçim sonuçlarının tahvil piyasasında olumlu karşılanmasının nedenlerinden biri, ABD'nin maliye politikasında daha sıkı denetim beklentisi.

ABD'nin toplam federal borcu kısa süre önce 40 trilyon doları aşmıştı.

Yüksek bütçe açıkları ve artan borçlanma ihtiyacı, yıl boyunca uzun vadeli tahvil faizleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu.

Demokratların Kongre'yi kontrol etmesi, Trump yönetiminin yeni harcama ve vergi düzenlemelerini geçirmesini zorlaştırabilir.

Societe Generale gelişmekte olan piyasalar araştırmaları küresel başkanı Phoenix Kalen, Demokratların Kongre'deki çoğunluğunun maliye politikası üzerindeki kısıtlamaları artırabileceğini belirtti.

Kalen'e göre bu durum, ABD Hazine tahvillerinin getirileri üzerindeki baskının bir miktar hafiflemesine yardımcı olabilir.

Piyasalar ayrıca Trump'ın Cumhuriyetçilerin seçimleri kazanması durumunda yetişkin Amerikalılara 5.000 dolarlık çek dağıtma vaadinin gerçekleşmeyecek olmasını da olumlu karşıladı.

Ancak Demokratların mali disiplin yönündeki etkisinin ne ölçüde güçlü olacağı, önümüzdeki bütçe görüşmelerinde ortaya çıkacak.

11 Aralık bütçe krizi ve 2027 borç tavanı tartışması

ABD Kongresi, 2027 mali yılına ilişkin tartışmalı harcama görüşmelerini ara seçimlerin sonrasına ertelemişti.

Federal hükümetin finansmanı konusunda anlaşmaya varılması için yeni son tarih 11 Aralık.

Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında uzlaşma sağlanamaması, hükümetin faaliyetlerinin kısmen durması riskini yeniden gündeme getirebilir.

Borç tavanının yükseltilmesi için kritik tarihin ise 2027 sonlarına doğru gelmesi bekleniyor.

Demokratlar, bu süreçte harcama ve vergi politikalarında taviz koparmak amacıyla Kongre'deki çoğunluklarını kullanabilir.

Bu nedenle seçimlerin yarattığı ilk rahatlamanın ardından bütçe ve borç tavanı müzakereleri piyasaların yeni belirsizlik kaynakları hâline gelebilir.

Tarihsel veriler seçim sonrasında yükselişe işaret ediyor

Principal Asset Management'tan Seema Shah, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki ara seçimlerin ardından S&P 500 endeksinin bir yıl sonraki seviyesinin her seferinde daha yüksek olduğunu hatırlattı.

Çarşamba günkü piyasa hareketleri de 2022 ara seçimlerinin hemen sonrasındaki performansla benzerlik gösterdi.

2022 seçimlerinin ertesi günü:

• S&P 500 yüzde 1,4 yükselmişti.

• Avrupa'nın STOXX endeksi yüzde 1,8 değer kazanmıştı.

• Euro yüzde 2'nin üzerinde güçlenmişti.

• Altın yüzde 3,1 artmıştı.

Bununla birlikte tarihsel performans, mevcut koşullarda benzer getirilerin tekrarlanacağını garanti etmiyor.

2026 yılında piyasalar YZ yatırımlarının finansmanı, yüksek kamu borçları, petrol fiyatları ve jeopolitik riskler gibi önemli belirsizliklerle karşı karşıya.

Shah, seçim sonrasında maliye politikasının nasıl şekilleneceğini yakından izleyeceğini belirterek gelecek yıl boyunca piyasa oynaklığının devam etmesini beklediğini söyledi.

Seçim belirsizliği azaldı, ekonomi ve jeopolitik riskler devam ediyor

Demokratların Kongre'de çoğunluğu kazanması, Trump yönetiminin iç politika alanındaki hareket serbestisini azaltabilecek yeni bir siyasi denge oluşturdu.

Wall Street'in ilk tepkisi, daha sınırlı mali genişleme ve büyük politika değişikliklerinin zorlaşacağı beklentisiyle olumlu oldu.

Ancak YZ altyapısına yönelik düzenlemeler, veri merkezi yatırımlarının geleceği, İran savaşının seyri ve ABD'nin artan borç yükü piyasaların gündemindeki yerini koruyor.

Yatırımcılar açısından önümüzdeki dönemin önemli başlıkları, Washington'da yeni Kongre ile Beyaz Saray arasındaki ilişkiler, 11 Aralık bütçe müzakereleri ve Orta Doğu'daki gelişmeler olacak.

Reuters

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.