2026 Bütçesi: “İstikrar ve Refah” Odaklı, Yatırım–İstihdam–İhracat Ekseninde Destek Artıyor

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’ni Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sundu. Bütçe; yatırımı, üretimi, istihdamı ve ihracatı desteklerken, dezenflasyon sürecini güçlendirmeyi hedefliyor.

Makro Çerçeve ve Büyüme Görünümü

2025 büyümesi OVP ile uyumlu şekilde %3,3 öngörülüyor; 2026’da hedef %3,8 .

Kişi başına gelir: 2024’te 15.325 $ , 2025’te 17.748 $ , 2026’da 18.621 $ tahmini.

Dezenflasyon kararlılığı vurgulanıyor; hizmet enflasyonundaki atalete karşı arz yönlü destekler (konut ve gıda arzı) öne çıkarılıyor.

Bütçe Büyüklüğü ve Denge

2026 Bütçe giderleri: 18,93 trilyon TL 2026 Bütçe gelirleri: 16,22 trilyon TL Bütçe açığı/GSYH: %3,5 hedefi Faiz giderleri/GSYH: %3,5 öngörü Faiz dışı denge: +29 milyar TL fazla hedefi 2025 yıl sonu bütçe açığı/GSYH beklentisi: %3,6 .

2024 gerçekleşmeleri (özet): Gider 10,78 trn TL , gelir 8,67 trn TL , açık 2,11 trn TL ; deprem hariç açık/GSYH %3 .

Gelir Politikası ve Sosyal Harcamalar

Vergi gelirleri (2025): 10,73 trn TL , vergi dışı 1,73 trn TL tahmini.

Asgari ücrete kadar ücretlerin vergiden istisnası 2026’da 1,09 trn TL gelir etkisi yaratacak.

Doğal gaz/elektrik destekleri ve vergi istisnaları dahil sosyal harcama toplamı: 2,38 trn TL ( bütçenin %12,6’sı ).

Konut ve enerji faturalarına yönelik 373 milyar TL sübvansiyon öngörüsü.

Yatırım Programı ve Sermaye Harcamaları

Toplam yatırım ödeneği (2026): 2,01 trn TL Sermaye giderleri: 1,31 trn TL Sermaye transferleri: 525 milyar TL (afete yönelik konut ve altyapı dahil) Yatırımları hızlandırma ödeneği: 169 milyar TL Odak alanlar: sulama , demiryolu , havayolu , denizyolu altyapısı; yeşil ve dijital dönüşüm .

Sektörel Öncelikler ve Tahsisler

Eğitim: 2,90 trn TL (MEB için 1,94 trn TL ); eğitim bütçesinin merkezi payı %15,3 .

Sağlık: Merkezi bütçeden 1,59 trn TL ; SGK ve üniversiteler dahil toplam 3,31 trn TL .

Tarım: 888 milyar TL Destek programları 168 milyar TL , Yatırım ödenekleri 190 milyar TL , Tarımsal kredi/KİT/ihracat destekleri 268 milyar TL .

Sosyal konut: 2026 bütçesinde 100 milyar TL finansman desteği.

Reel sektör destekleri (tarımsal kredi sübvansiyonu hariç): 493 milyar TL SGK işveren primleri 283 milyar TL , Esnaf kredileri sübvansiyonu 70 milyar TL , Sanayi/teknoloji teşvikleri 50 milyar TL , Mesleki eğitim katkısı 29 milyar TL , İhracat ve diğer destekler 60 milyar TL .

Savunma ve güvenlik (SSDF dahil): 2,16 trn TL ( bütçenin %11,4’ü ); yerlilik oranı %82 , 2024 savunma/havacılık ihracatı 7,2 milyar $ .

İstihdam ve İşgücü Piyasası

İşsizlik oranı: 2025’te %8,5 , 2026’da %8,4 hedef; orta vadede %7,8 ’e kademeli düşüş vizyonu.

2024’te istihdam +988 bin kişi ; 2025’te yatay seyrin ardından yaz aylarında ılımlı artış .

Verimlilik odaklı büyüme: 2025’in ilk yarısında TFV artışının büyümeye katkısı belirgin.

Dış Denge ve Rezervler

2025 Eylül itibarıyla yıllıklandırılmış ihracat: 269,7 milyar $ ; ithalat OVP tahmini 367 milyar $ .

Brüt rezervler (17 Ekim 2025): 198,4 milyar $ ile tarihî zirve (yıllık + 39,1 milyar $ ).

Dönüşüm Başlıkları ve Orta-Uzun Vade

Yeşil ve dijital ekonomi , AR-GE/yenilikçilik , yapay zekâ ve üretkenlik odaklı dönüşüm desteklenecek.

Afete dayanıklı şehirler ve altyapı güçlendirme projeleri öncelikli kalacak.

Enerji tarafında yerli kaynakların payını artırma , verimlilik ve nükleer/yenilenebilir yatırımlarla cari açık üzerinde kalıcı iyileşme hedefi.

Yatırımcı Notu – 3 Hızlı Çıkarım

Mali disiplin sinyali: Açık/GSYH %3,5 hedefi ve faiz dışı fazla , dezenflasyonla uyumlu bir çerçeve sunuyor.

Büyüme kompozisyonu: Kamuda altyapı–yeşil/dijital dönüşüm; özel sektörde teşvikler ve SGK prim destekleri, yatırım ve verimlilik üzerinden büyümeyi destekliyor.

Riskler: Hizmet enflasyonundaki atalet, küresel finansal koşullar ve dış talep zayıflığına karşı arz yönlü tedbirler ve sosyal harcamalarla dengelenen bir kurgu var.