(Yenileme: Axios haberi) FT: ABD, İran’daki rejime karşı operasyonlar için Kürt gruplarla görüşüyor

Axios: Kürt gruplar İran rejimine karşı kara saldırısı hazırlığında ABD merkezli haber sitesi Axios, Mossad ve CIA destekli çeşitli Kürt gruplara mensup militanların, ülkenin kuzeybatı kesiminde İran rejimine karşı kara saldırısı hazırlığında olduğunu bildirdi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sürerken, ABD merkezli haber sitesi Axios dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı. İsmi gizli tutulan yetkililere dayandırılan habere göre; çeşitli Kürt gruplara mensup militanların, ülkenin kuzeybatı kesiminde İran rejimine karşı kara saldırısı hazırlığında olduğu bildirildi. Irak’ta barınan beş muhalif Kürt grubunun İran rejimine karşı savaşmak üzere bir koalisyon kurduğu aktarılan haberde, bu grupların son haftalarda yüzlerce silahlı militanı Irak sınırının İran tarafına soktuğu ifade edildi.

Hedef iç isyanı tetiklemek Habere göre; ABD ve İsrail’den iki yetkili ile konuyla ilgili bilgi sahibi üçüncü bir kaynak, Kürt grupların İsrail istihbarat teşkilatı Mossad ile ABD istihbarat teşkilatı CIA tarafından desteklendiğini doğruladı. ABD’li bir yetkili, amacın İran içindeki belirli bir bölgeyi ele geçirerek rejime meydan okumak ve daha geniş bir iç isyanı tetiklemek olduğunu söyledi. İsrailli bir yetkili ise "Savaş, ABD ve İsrail ordularının saldırıları ile başladı, ancak devam ettikçe Mossad ve CIA tarafından başka çabalar gösterilecek" değerlendirmesinde bulundu.

Fikir Netanyahu ve Mossad’dan Bir diğer ABD’li yetkili ise, Kürt grupları İran rejimine karşı destekleme ve onları kara saldırısı için Irak’tan İran’a geçirme fikrinin başlangıçta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Mossad’dan çıktığını, CIA’nın ise daha sonraki bir aşamada bu plana katıldığını aktardı. İsrailli yetkililerin Kürt gruplara askeri desteğin yanı sıra rejim sonrası İran’da Kürt özerk bölgesi kurulması konusunda siyasi destek sözü de verdiği belirtildi. Bir yetkilinin, "Sorun şu ki, İran’daki Kürt gruplarının yeterli askeri gücü yok ve sonunda yem haline gelebilirler" sözlerine yer verildi. Axios, Mossad ve CIA’nın haberle ilgili yorum yapmaktan kaçındığını aktardı. CIA’nın Kürt güçleri silahlandırmaya çalıştığı iddia edilmişti Benzer bir iddiayı gündeme taşıyan CNN televizyonu, CIA’nın İran’da halk ayaklanmasını tahrik etmek amacıyla Kürt güçleri silahlandırmaya çalıştığını bildirmişti. Trump yönetiminin, İran rejimine karşı muhtemel bir kara saldırısı için askeri destek sağlanması konusunda İran’daki muhalif gruplar ve Irak’taki Kürt liderlerle aktif görüşmeler yürüttüğü aktarılmıştı. Söz konusu planın İran rejimini zayıflatma amacını taşıdığı ifade edilmişti.

İHA

Financial Times’ın haberine göre ABD yönetimi, Irak’ın kuzeyinde konuşlu İranlı Kürt silahlı gruplarla İran rejimine karşı olası operasyonlar konusunda temas yürütüyor. Görüşmelerde, Irak topraklarından İran’a yönelik bir kara harekâtı ihtimali ve Kürt gruplara sağlanabilecek askeri destek seçenekleri ele alınıyor. Ancak Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kürt grupları silahlandırma planına onay verdiği yönündeki iddiaları kesin bir dille reddetti.

ABD ile İranlı Kürt gruplar arasında temas Financial Times’ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre İranlı Kürt silahlı gruplar, ABD yönetimiyle İran rejimine karşı yürütülen ABD-İsrail askeri kampanyasında rol alıp alamayacaklarını görüşüyor.

Görüşmelerde özellikle şu senaryolar ele alındı: Irak’ın kuzeyinden İran güvenlik güçlerine karşı kara saldırısı düzenlenmesi Kürt gruplara ABD istihbarat desteği sağlanması silah ve askeri eğitim desteği operasyonları korumak için uçuşa yasak bölge oluşturulması Kaynaklara göre Kürt gruplar bu destekleri talep etti, ancak ABD yönetimi henüz bu talepleri kabul etmiş değil.

Operasyon görüşmelerinde CIA’nın rolü iddiası Görüşmelere yakın kaynaklardan biri, temasların ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından yürütüldüğünü söyledi.

Bazı kaynaklar ise girişimi ABD ve İsrail’in ortak bir planı olarak nitelendirdi.

CIA konu hakkında yorum yapmayı reddetti. Ancak eski bir CIA yetkilisi, kurumun İranlı Kürt gruplarla uzun yıllardır güçlü ilişkileri olduğunu söyledi.

Trump Kürt liderlerle temas kurdu Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt , ABD Başkanı Donald Trump’ın Irak’ın kuzeyindeki ABD üssüyle ilgili konular kapsamında Kürt liderlerle görüştüğünü doğruladı.

Ancak Leavitt, Trump’ın İranlı Kürt savaşçıları silahlandırma planına onay verdiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını söyledi.

“Başkanın böyle bir plana onay verdiğini iddia eden haberler tamamen yanlıştır ve bu şekilde yazılmamalıdır,” dedi.

Habere göre Trump ayrıca İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDPI) liderlerinden biriyle telefon görüşmesi yaptı. Bu temasın, bir ABD başkanının İranlı Kürt muhalif liderlerle yaptığı ilk doğrudan görüşmelerden biri olduğu belirtiliyor.

Trump’ın ayrıca Irak Kürdistanı’ndaki liderlerle de görüştüğü bildirildi. KYB lideri Bafel Talabani , Trump’ın mevcut savaşın hedeflerine ilişkin kendisini bilgilendirdiğini doğruladı ancak ayrıntı vermedi.

İranlı Kürt grupların uzun süredir devam eden mücadelesi İranlı Kürt muhalif örgütler, 1979 İran İslam Devrimi’nden bu yana Tahran yönetimine karşı düşük yoğunluklu bir çatışma yürütüyor.

İran Devrim Muhafızları ise salı günü yaptığı açıklamada, Irak’ta bulunan İranlı Kürt grupların İran’a sızarak saldırı düzenlemeyi planladığını öne sürdü.

Açıklamada bu gruplara ait bazı mevzilerin vurulduğu da belirtildi.

Bölgedeki bazı Kürt örgütleri ise karargâhlarının saldırıya uğradığını doğruladı.

Washington’da strateji tartışması Trump yönetiminin İran’daki muhalif gruplara ne ölçüde destek vereceği konusunda Washington’da farklı görüşler bulunuyor.

Trump, ABD ve İsrail’in İran’daki askeri operasyonlarının ardından İran halkını rejime karşı harekete geçmeye çağırmıştı.

Ancak aynı zamanda sürgündeki son İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi’nin geçiş hükümeti liderliği iddiasından da mesafe aldı.

Trump bu hafta yaptığı açıklamada İran’da yönetimin geleceğinin “İran halkına bağlı olduğunu” söyledi.

Cumhuriyetçi Senatör Kevin Cramer ise Washington’un İran’da bir yönetim değişikliğini garanti altına alacak net bir planının bulunmadığını belirtti.

Bölgesel riskler ve siyasi dengeler Uzmanlara göre İranlı Kürt gruplara açık askeri destek verilmesi bölgesel dengeleri ciddi biçimde sarsabilir.

Böyle bir planın uygulanabilmesi için: Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) onayı Irak topraklarının operasyon üssü olarak kullanılması gerekecek.

Ancak Chatham House Orta Doğu Direktörü Sanam Vakil , Irak ve bölge ülkelerinin buna izin vermesinin zor olduğunu söyledi.

“Bu, çok büyük bir güvenlik krizine yol açabilir ve mantıklı görünmüyor,” dedi.

Türkiye ve bölge ülkeleri yakından izliyor İranlı Kürt grupların silahlandırılması ihtimali özellikle Türkiye’de ciddi endişe yaratabilir.

Türkiye, Irak’ın kuzeyinde binlerce asker bulunduruyor ve uzun yıllardır PKK’ya karşı operasyon yürütüyor.

PKK’nın İran’daki uzantısı olarak görülen PJAK (Kürdistan Özgür Yaşam Partisi) de İranlı Kürt silahlı gruplar arasında yer alıyor.

Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan , Ankara’nın gelişmeleri yakından izlediğini açıkladı.

Irak Kürdistanı temkinli Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi ise İranlı Kürt grupların faaliyetlerine uzun süredir sınırlı ölçüde izin veriyor.

Bu grupların sayısının yüzler ile birkaç bin arasında olduğu tahmin ediliyor.

Analistler, İranlı Kürt milislerin geçmişte de İran’da siyasi kriz dönemlerinde sınır ötesi operasyonlar düzenlediğini belirtiyor.

Ancak Erbil yönetimi aynı zamanda Tahran ve Bağdat ile diplomatik ilişkilerini korumaya çalışıyor.

Bölgedeki gerilim artıyor Son yıllarda İran, Erbil’deki sözde İsrail istihbarat merkezlerini hedef aldığını söyleyerek saldırılar düzenledi.

Ayrıca İran destekli Iraklı Şii milisler de Kürdistan bölgesindeki enerji tesislerine saldırılar gerçekleştirdi.

Uzmanlara göre İran’daki siyasi kriz derinleşirse, Kürt bölgelerinde hem halk protestoları hem de silahlı grupların faaliyetleri artabilir.

Erbil yönetimi gerilimin tırmanmasından endişeli ABD ile İranlı Kürt gruplar arasındaki görüşmelerin ortaya çıkması, Irak Kürdistanı’nın başkenti Erbil’de de endişe yarattı.

Bölgedeki bazı yetkililer İranlı Kürt grupları gerilimi tırmandırmamaları konusunda uyardı.

Bir Kürt yetkili şu değerlendirmeyi yaptı: “Kürdistan’ın bu çatışmanın içine çekilmemesi için dikkatli olunması gerektiğini söyledik.”

Kaynak: Financial Times, the Guardian

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com