Haftanın Öne Çıkan Gelişmeleri: Jeopolitik Riskler Artıyor

1. Binlerce Hizbullah üyesi ‘iletişim cihazlarının eş zamanlı patlaması’ sonucu yaralandı

Lübnan genelinde, iletişim için kullandıkları ‘çağrı cihazlarının eş zamanlı olarak patlaması’ sonucu, aralarında Hizbullah üyeleri ve sağlık görevlilerinin de bulunduğu 2800’den fazla kişinin yaralandığı 9 kişinin ise hayatını kaybettiği duyuruldu.

2. Mısır, ABD F-16’larını Çin’in J-10C Savaş Jetleriyle Değiştirecek

Mısır, Çin’in Chengdu J-10C “Vigorous Dragon” savaş uçaklarını sipariş etmiştir. Bu muharebe uçakları, 3-5 Eylül tarihleri arasında El Alamein Uluslararası Havalimanı’nda düzenlenen Mısır Uluslararası Hava Gösterisi’nde sergilenmiştir.

Kahire, mevcut hava kuvvetlerini ABD yapımı savaş uçaklarıyla yükseltmek yerine, çok rollü dördüncü nesil Çin savaş uçaklarını tercih etmiştir. Bunun nedeni, Mısır Hava Kuvvetleri’nin 1980’lerde ABD yapımı F-16 modeli almış olmasına rağmen, bu uçakların sınırlı yeteneklere sahip olmasıdır. ABD’nin, Mısır’ın insan hakları ihlalleri ve bölgesel çatışmalar konusundaki endişeleri nedeniyle uyguladığı kısıtlamalar sonucunda, F-16 filosu güncel olmayan aviyonik sistemler ve AIM-7P Sparrow füzeleriyle donatılmıştır.

Öte yandan, Çin’in J-10C modeli, PL-10 kısa menzilli ve PL-15 görüş mesafesi ötesi füzelerle donatılmış olup, yüksek manevra kabiliyeti ve gelişmiş aviyonik sistemleri sayesinde hava-hava savaşları ve saldırı görevlerinde modern tehditlere karşı etkili bir şekilde mücadele edebilme kapasitesine sahiptir. Bu özellikler, Mısır’ın hava kuvvetlerini daha modern ve yetenekli hale getirme amacına hizmet etmektedir.

3. Pakistan, dünyadaki en büyük 4. petrol ve gaz rezervlerini keşfetti

Pakistan, dünya genelinde en büyük dördüncü petrol ve gaz rezervlerini keşfetmiştir. Üç yıl süren ve dost bir ülke ile iş birliği içinde gerçekleştirilen bir araştırma sonucunda, bu önemli rezervlerin yeri belirlenmiştir. Yapılan tahminlere göre, keşfedilen bu rezervler, dünya çapında en büyük dördüncü petrol ve gaz kaynakları arasında yer almaktadır.

Venezuela, 3 milyar varilden fazla petrol rezervi ile en büyük petrol rezervine sahipken, onu Suudi Arabistan, İran, Kanada ve Irak takip etmektedir. Bununla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri’nin henüz keşfedilmemiş şist petrol rezervlerinin en fazlasına sahip olduğu düşünülmektedir. Bu keşif, Pakistan’ın enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve ülkenin ekonomik gelişimine katkıda bulunma açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

 4. Ukrayna, Rusya’ya füze teslimatları nedeniyle İran ile bağlarını kesebileceğini söylüyor.

Ukrayna, Rusya’nın İran tarafından sağlanan balistik füzeleri kullanması durumunda İran ile olan ilişkilerini kesebileceğini belirtti. Bu tür silah teslimatlarını “kabul edilemez” olarak nitelendiren Ukrayna, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın Rusya’nın İran’dan aldığı füzeleri iki buçuk yıl önceki tam ölçekli işgalin ardından elde ettiğini ve önümüzdeki haftalarda kullanmasını beklediğini ifade etmiştir. İran ise bu silah tedarikini reddetmektedir.

Artan Rus füze ve drone saldırılarıyla mücadele eden Ukrayna, füze tedariklerinin doğrulanması halinde İran ile ikili ilişkilerde yıkıcı sonuçlar doğurulacağını vurgulamıştır. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, yıkıcı sonuçların tam olarak ne olacağını belirtmek istemediklerini, böylece diplomatik pozisyonlarını zayıflatmamayı amaçladıklarını ifade etmiştir. Ancak tüm seçeneklerin değerlendirmede olduğunu sözlerine eklemiştir.

5. Hüseyinler füzesi ilk kez İsrail’in merkezi bölgesine ulaştı, yaralanma bildirilmedi.

Yemen’deki Hüseyinler, İsrail’in Tel Aviv şehrine yönelik olarak ilk kez hipersonik bir füze kullanmıştır. Bu saldırı sonrası İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, kuzey Yemen’i kontrol eden İran yanlısı Hüseyinler’e ağır bedeller ödeyeceklerini açıklamıştır. Hüseyinler’in askeri sözcüsü Yahya Sarea, grubun yeni bir hipersonik balistik füze kullanarak 2.040 kilometreyi (1.270 mil) sadece 11 buçuk dakikada kat ettiğini belirtmiştir.

İsrail askeri yetkilileri, füzeyi bir önleyici sistemle etkisiz hale getirdiklerini ve füzenin tamamen yok edilmek yerine havada parçalandığını ifade etmişlerdir. Saldırı anında, yerel saatle sabah 6:35 civarında Tel Aviv ve İsrail’in merkezi bölgelerinde hava üflemeleri duyulmuş, bu da vatandaşların sığınak aramasına neden olmuştur. Güçlü patlamalar hissedilmiş ve füze parçaları tarlalara ile bir tren istasyonunun yakınlarına düşmüştür. Bu olayda doğrudan can kaybı yaşanmazken, dokuz kişi korunak ararken hafif yaralanmıştır. Reuters ajansı, İsrail’in merkezi bölgelerindeki açık bir alanda duman bulutlarının yükseldiğini gözlemlemiştir.

6. Kuzey Kore, uranyum zenginleştirme tesisinin ilk fotoğraflarını paylaştı.

Kuzey Kore, lideri Kim Jong Un’un ülkesinin nükleer silah cephanesini artırmak amacıyla daha fazla santrifüj talep ederken, uranyum zenginleştirme tesisinden ilk kez fotoğraflar yayınladı. Birleşmiş Milletler tarafından yasaklanan silah programlarını sürdürdüğü için çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya olan Pyongyang, 2006 yılındaki ilk nükleer testinden bu yana uranyum zenginleştirme tesisinin detaylarını kamuoyu ile paylaşmamıştı.

Kim Jong Un, nükleer silah enstitisini ve “silah dereceli nükleer malzemelerin üretim üssünü” ziyaret etti. Devlet tarafından yönetilen Kore Merkezi Haber Ajansı (KCNA), bu ziyaretin Cuma günü gerçekleştiğini bildirdi. Paylaşılan fotoğraflarda, Kim Jong Un’un uzun metal santrifüj sıraları arasında yürüdüğü görülmekte, ancak ziyaretin tam olarak ne zaman gerçekleştiği belirtilmemiştir.