İhtiyaç kredisi faizine getirilen üst sınır ne işe yarar: Amaç büyümeyi teşvik ama bankalar durabilir

Seçim öncesi artan enflasyonun düşürdüğü alım gücüyle ihtiyaç kredilerine özel bankalar yoğunluklu yönelen seçmenin nakde ulaşımını sağlamak ve tüketime yönelterek büyümeyi körüklemek amacıyla  kredi faizlerine yönelik bir adım daha geldi.

Merkez Bankası’ndan bankalara gönderilen yazıda, ihtiyaç kredilerinde de ticari kredilerdeki gibi faiz sınırı konuldu. Bankalar söz konusu sınırı aşmaları halinde menkul kıymet tutma yükümlülüğüne tabii olacak.

AKP’nin amacı ne, bankalar nasıl tepki verecek?

AKP ekonomi yönetimi ve özerkliğini çoktan kaybetmiş TCMB, ihtiyaç kredilerini faiz üst sınırı getirerek seçime kalan 9 haftada tüketimi teşvik etmeyi amaçlıyor. Artan enflasyonun yaratığı alım gücü kaybıyla ihtiyaç kredisine yönelenlerin krediye erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan hükümet, yine çok yanlış piyasa dışı bir adım attı.

Daha önce ticari krediler için konan sınır bankaları ya zarar ederek ucuz faizle kredi vermeye ya da düşük faizle tahvil alıp yine riski artırarak kredi vermek arasında bir seçim yapmaya bırakmıştı.  Bankalar ticari kredilerde sermayelerini korumak için verdikleri kredinin faizini sınırın üzerine yükselttikçe  tahvil almak zorunda kalıyorlardı. Enflasyona göre verdikleri ticari kredinin faizini olması gereken seviyesine yakınlaştırdıkça baskılanan tahvil faizlerinden bilançolarını riskle doldurmak istemeyen bankalar ticari kredilerde frene basmıştı.

Şimdi aynı döngünün ihtiyaç kredileri için hayata geçtiğine tanık olacağız. 

Ticari kredilerden uzaklaşarak, faizi daha yüksek tüketici ve ihtiyaç kredi teminine yönelen bankalar bu sefer ihtiyaç kredilerinde frene basacaklar. 

  -Tüketim üzerinden büyümeyi desteklerken tahvil faizlerine oluşan yapay taleple faizleri düşürme,

  -Seçmenin borç da olsa nakit girdisini kredi yoluyla artırarak yarattığı ekonomik krizi daha hafifmiş gibi hissettirme peşinde olan AKP ekonomi yönetimi,

Bankaların söz konusu kalem kredilerde de mecburen kenara çekilmesi sonucu hedeflediği amaçlara ulaşamayacak.

Ticari kredileri ucuzlatarak yatırımları artırmayı hedeflerken, büyümenin ivme kaybetmesi sonucu gibi, ihtiyaç kredi faizlerine gelen üst sınır da bu kredilerin ve sonuçta tüketimin ivme kaybetmesiyle sonuçlanacak. 

GA. 

EN YÜKSEK AYLIK FAİZ 1,37 SEVİYESİNDE OLACAK

Bloomberg HT’nin ulaştığı yazıya göre, tüketicilere kullandırılacak ihtiyaç kredilerinde ‘faiz/kâr payı oranı Merkez Bankası tarafından ilan edilen bileşik referans oranının 1,8 ile 2 katı arasında olanlara birinci kademede, 2 katından yüksek olanlara ikinci kademede’ menkul kıymet tutma zorunluluğu getirildi.

Böylelikle, oto ve konut kredileri haricinde verilecek ihtiyaç kredilerinde menkul kıymet kapsamına girmeyecek en yüksek aylık faiz 1.37 seviyesinde olacak. Bu seviyenin (yıllık basit yüzde 16,56) üzerinde oluşacak kredi faizlerinde bankaların menkul kıymet tutma yükümlülüğü olacak.
Mevcut durumda bankalar ihtiyaç kredilerine aylık 1,55 ile yüzde 2,00 arasında faiz uyguluyor.

Bankalar referans faizin 1,8 ile 2 katı arasında faiz uygulaması halinde %20, 2 katının üzerinde faiz uygulanması halinde ise %90 menkul kıymet tutmak zorunda kalacak.

Merkez Bankası, daha önce de ticari kredilerde faiz sınırı koymuş, bunun üzerinde kullandırılacak krediler için menkul kıymet tutma yükümlülüğü getirilmişti.

MENKUL KIYMET ZORUNLULUĞU NE ANLAMA GELİYOR?

Menkul kıymetten, TL cinsinden uzun vadeli devlet iç borçlanma senetleri ve Hazine Müsteşarlığı Varlık Kiralama Şirketi tarafından ihraç edilen kira sertifikaları kast ediliyor. Bankaların bu zorunluluğa tabi olması, döviz yükümlülükleri karşılığında daha çok TL cinsinden devlet tahvili ve kira sertifikası bulundurması anlamına geliyor.

İhtiyaç kredisi, eğitim, tatil, yol, giyim, seyahat gibi bireysel harcamalar veya hizmet alımları için gerekli nakit ihtiyaçları karşılayarak geri ödemeleri uzun vadede yapılabilecek bir finansman aracı.