BETAM: İlk çeyrek büyüme beklentisi

Kesinleşen Ocak ve Şubat ile kısmen açıklanan Mart ayı GSYH öncü göstergeleri ile yaptığımız hesaplamalara göre 2021 yılının ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine kıyasla GSYH’nin yüzde 6,3 oranında büyümesini bekliyoruz.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilerle yaptığımız hesaplamalarla ise 2021 yılının ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla GSYH’nin yüzde 1,1 genişleyeceğini öngörüyoruz.

Öncü göstergeler bir önceki yılın aynı dönemine göre çoğunlukla artış kaydederken bazı mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış göstergelerin bir önceki çeyreğe kıyasla azalmalar yaşayacağını hesaplıyoruz.

Keza bazı öncü göstergelerde hem yıllık hem de çeyreklik bazda ciddi daralmalar yaşandığını saptıyoruz. Buna rağmen hem çeyrekten çeyreğe hem de yıllık büyümenin oldukça yüksek olacağını öngörüyoruz.

GSYH tahmininde kullandığımız diğer mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış değişkenlerin çoğunda artışlar olacağını tahmin ediyoruz. En dikkat çekici büyüme rakamları gelecek 12 ay yatırım beklentisinde yüzde 6,5 ve imalat sanayi üretim endeksinde yüzde 2,5 ile gerçekle ̧sirken perakende sektörü fiyat beklentisi yüzde 7,9 azalmıştır. Kapasite kullanım oranı ise neredeyse sabit kalmıştır (yüzde 0,3 büyüme).

Geçen yılın aynı dönemi ile kıyaslandığında, hizmet sektörüne olan talebin çeyrekten çeyreğe büyümesinin aksine yıllık bazda yüzde 13,3 daraldığını görüyoruz. Yıllık bazdaki en önemli artışları gelecek 12 ay yatırım beklentisi ve sanayi üretim endeksi yakalamıştır.

Tüketim harcamalarında karışık görüntü

2021 yılının birinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla dayanıklı ve dayanıksız tüketim malları (yüzde 6,4 ve yüzde 1,0 büyüme) hariç tüm öncü göstergelerde küçülme kaydedilmiştir. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilerle yaptığımız tahmine göre ÖTV yüzde 16,5, konut kredileri yüzde 4,6 ile en sert daralan tüketim göstergeleri olurken ithal tüketim malları ise yüzde 4,4 azalmıştır. Kıyaslamayı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yaptığımızda ise kamu tüketim harcamaları ve ithal tüketim malları dışında (sırasıyla yüzde eksi 4,4 ve 2.0) bütün kalemlerde artışlar yaşandığını görüyoruz.

En önemli büyümeler tüketici kredileri ve konut kredilerinde sırasıyla yüzde 17,3 ve yüzde 16,2 olurken dayanıklı tüketim malları ise yüzde 13,9 oranında artmıştır.

Yatırım harcamalarında daralma işaretleri

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriye göre, 2021 yılının birinci çeyreğinde yatırım öncü göstergelerinde ara malı sanayi üretim endeksi (yüzde 4,3 büyüme) ve yatırım malı kapasite kullanım oranı
(yüzde 1,6 büyüme) haricinde önemli azalmalar görülmektedir. Kamu yatırım harcamaları yüzde 11,4 daralırken perakende stokları yüzde 4,6 ve ticari krediler yüzde 4,5 oranında küçülmüştür.

Kıyaslamayı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yaptığımızda ise yatırım göstergelerinin bazılarının birbirinden tamamen farklı hareket ettiklerini görmekteyiz. Kamu yatırım harcamaları yüzde 68,0 ile şaşırtıcı bir küçülme yaşarken ticari krediler yüzde 24,1 ile son derece hızlı bir artış kaydetmiştir. Son 3 aydaki üretim hacminde ve ara malı imalatında ise sırasıyla yüzde 8,8 ve yüzde 8,5 ile ciddi bir büyüme görülmektedir.

Altın dışı ihracat ve ithalat küçülüyor

2020 yılının son çeyreğinde, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret rakamlarına baktığımızda ihracatın bir önceki döneme göre yüzde 1,3 genişleyeceğini, ithalatın ise yüzde 5,3 daralacağını hesaplıyoruz.

Bir önceki yılın aynı çeyreğine kıyasla baktığımızda ise benzer bir şekilde ihracatta artı ̧s (yüzde 3,0) ithalatta ise azalma olacağını (yüzde 6,1) tahmin ediyoruz.

Altın dışı ihracat ve ithalatın ise hem çeyreklik hem de yıllık bazda azalacağını hesaplıyoruz. Altın dışı ihracat çeyreklik bazda yüzde 1,4 yıllık bazda ise yüzde 7,7 azalırken ithalat ise sırasıyla yüzde 3,3 ve yüzde 6,6 küçülmüştür.

TL’nin değer kayıplarının ithalatı daha da baskılayacağını ilerleyen tahminlerimizde görmek şaşırtıcı olmayacaktır.