Suriyeli kaynaklar: İşler Şam’ın istediği gibi gitmeseydi, Moskova buluşması yapılmazdı

Türkiye ile Suriye arasında 11 yıl sonra bakanlar düzeyinde yapılan ilk toplantının yankıları sürüyor. Reuters ajansına Ankara’dan konuşan üst düzey bir yetkili, toplantıda “sınır güvenliğinin ve SDG’ye karşı olası ortak adımların” ele alındığını söyledi. Suriye hükümetine yakın Al Vatan gazetesine konuşan kaynaklar ise savunma bakanlarının Rusya’nın arabuluculuğunda biraraya geldiği görüşmeyi Şam’ın perspektifinden değerlendirdi.

Kaynaklar, “eğer işler [Suriye açısından] kabul edilebilir bir yönde ve Şam’ın isteklerine uygun şekilde ilerlemiyor olsaydı” böyle bir görüşmenin gerçekleşmeyeceğini söyledi. Suriye devlet ajansı SANA’da yer alan haberde ise tarafların “terörle mücadele, Suriye’deki durum ve sığınmacıları ele aldığı” belirtildi; üç bakanın “Suriye ve bölgedeki durumun istikrarı için ortak diyaloğa devam etmenin önemini teyit ettiği” ifadeleri kullanıldı.

Ankara-Şam hattında 11 yıl sonraki ilk resmi temas, Türkiye’nin yeni kara harekâtından söz ettiği, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’la normalleşme mesajları verdiği ve Türkiye’de seçim sürecine girilen bir dönemde, Moskova’da gerçekleşmişti.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve MİT Başkanı Hakan Fidan, Rus mevkidaşlarının da katıldığı toplantıda, Suriye Savunma Bakanı Ali Mahmud Abbas ile Muhaberat Başkanı Ali Memluk biraraya gelmişti. Görüşmenin ardından üç ülkenin de savunma bakanlıklarından yapılan açıklamalarda, üçlü format kapsamındaki temasların süreceği vurgulanmıştı.

TÜRK YETKİLİ: OLUMLU BİR HAVADA GEÇTİ

Reuters’a konuşan üst düzey Türk yetkili de, görüşmenin “olumlu” bir havada geçtiğini belirterek “Suriye’nin toprak bütünlüğünü garanti altına almak adına Türk tarafının YPG ve IŞİD gibi terör örgütlerine karşı nasıl ortak hareket edebileceği ve terörle mücadele ele alındı” dedi. Yetkili, “Türkiye’nin önceliğinin sınır güvenliği olduğu vurgulandı” diye konuştu.

SURİYELİ SIĞINMACILAR AYRINTISI

Toplantıda Suriyeli sığınmacıların da ele alındığını belirten yetkili, “Suriye’den Türkiye’ye göçüm artık hoş karşılanmayacağının vurgulandığını” söyledi. Reuters ajansı ise haberinde, 3.7 milyon kişi ile Türkiye’nin dünyanın en büyük sığınmacı nüfusuna ev sahipliği yaptığını, ekonomik krizin derinleşmesiyle kamuoyunun Suriyeli sığınmacılara yönelik tavrının olumsuz yönde değiştiğini yazdı.

‘KÜRTLERİN KAZANIMLARI ZARAR GÖRÜR’

Suriye’deki özerk Kürt yönetiminin üst düzey yetkililerinden Badran Jia Kurd ise Şam-Ankara hattındaki görüşmelerde “Suriyelilerin çıkarına aykırı olacak şekilde yeni bir anlaşmalar ve planlar safhası” beklediklerini söyledi. Reuters’a konuşan Kürt yetkili, bu durumun “Kürt halkının kuzey ve doğu Suriye’deki kazanımlarına zarar vermesinden endişe duyduğunu” söyledi.

Öte yandan, Şam-Ankara hattında olası bir normalleşme, ABD’nin müttefiki olan Suriye Demokratik Güçleri’yle (SDG) nasıl bir süreç izleneceğinin yanı sıra Türkiye destekli Suriye Milli Ordusu’nun akıbeti konusunda da soru işaretleri doğuruyor. Suriye yönetimi, 2011’de patlak veren savaşın ilk haftalarından beri Türkiye’yi Şam karşıtı silahlı grupları desteklemekle suçlamış, TSK’ye de topraklarından çekilme çağrısında bulunmuştu. Şam ile SDG arasında Rusya’nın arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde ise Kürtlerin özerklik talebinin kabul görmemesi nedeniyle ilerleme kaydedilememişti.

ÜÇLÜ MEKANİZMA ÖNERİSİNİ ERDOĞAN AÇIKLAMIŞTI

Türkiye bugüne dek Suriye’ye üç kara harekâtı düzenledi. İstiklal Caddesi’ndeki bombalı saldırı sonrasında iktidar kanadı dördüncü bir harekâta dair açıklamalarını tırmandırırken, böyle bir adıma hem ABD hem Rusya’dan itiraz gelmişti. Aynı süreçte, Erdoğan’dan Şam yönetimiyle olası temaslara yeşil ışık gelmişti. “Bundan sonraki süreçte nasıl Mısır ile bu iş yoluna girdiyse aynı şekilde Suriye ile de bu iş yoluna girebilir. Siyasette küslük olmaz” diyen Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e Moskova’nın arabuluculuğunda üçlü bir mekanizma teklifinde bulunduğunu açıklamıştı.

Erdoğan, savunma ve dışişleri bakanlarını biraraya gelmesi sonrası bir liderler buluşması yapılabileceğini de söylemişti. Esad ise bu açıklamalara yanıtında “Ankara ile görüşmelerin şu anda sadece istihbarat niteliğinde olduğunu” belirtip, “Suriye Türkiye’den laf değil, icraat bekliyor” demişti.

Artı Gerçek