Yenileme: Hazine ve Maliye Bakanı Elvan’dan da 128 milyar dolar açıklamaları

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, 128 milyon lira tartışmasına ilişkin olarak NTV’de açıklamalarda bulunuyor. Bakan Elvan, “İşlemler Hazine hesapları üzerinden Merkez Bankası tarafından yapıldı” dedi.

Elvan’ın açıklamaları, para politikasından sorumlu olmayan Hazine’nin neden merkez bankasının rezervlerini satmak için araç haline getirildiğini ve tabi en ön önemlisi de neden bu satışların Hazine-kamu bankaları üzerinden gizli yapıldığı sorusunun cevabını vermiyor.  Söz konusu protokol ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın döviz rezervleri tamamen eritilmiş, swaplarla alınan borçlar ile net rezerv eksi 60 milyara çekilmiş ve daha da önemlisi ne kurda istikrar sağlanabilmiş, ne faizlerin yükselmesine engel olunabilmişti.

Elvan açıklamalarında konunun siyasallaştırılmasından rahatsızlığını dile getirmekte. Ancak tüm Türkiye halkına ait olan rezervlerin yanlış, usulsüz ve hiç bir amaca varmayan kullanımı sonucunda yaşanan ekonomik sıkıntıların herkesi etkilemesi açısından 128 milyar dolar esasta ekonomik bir sorun ve tamamen de siyasal bir konu.  

Bakan Elvan’ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

2017 yılından itibaren Hazine Müsteşarlığı ile Merkez Bankası arasında bir protokol imzalanıyor. Bu protokol çerçevesinde de Hazine hesapları üzerinden MB döviz alım ve satım işlemleri gerçekleştiriliyor. Tabii bu soru gündeme gelir bu protokol imzalanmış ama bu protokolün yasal alt yapısı var mıdır?” diyen Bakan Elvan, “Bu yapılan protokol ve bu protokol çerçevesinde yapılan işlemler tamamen yasaldır, herhangi bir şekilde yasalara aykırı bir durum söz konusu  değildir.

Merkez Bankası bu rejim çerçevesinde zaman zaman finansal istikrarı sağlamak ve parasal aktarım mekanizmasının daha sağlıklı işleyebilmesi açısından iki türlü enstrümanı da zaman zaman kullanabilmekte. Bunlardan bir tanesi zorunlu karşılıklar diğeri ise döviz alım ve satım işlemleri.

Geçmişteki MB’nın döviz alım-satım işlemlerine baktığımızda iki yaklaşım ortaya konulduğunu görüyoruz biri döviz-alım satım ihaleleri ikincisi de doğrudan döviz alım müdahaleleri. Döviz alım ve satım ihalelerinde önceden açıklanmak koşuluyla bu ihale gerçekleşiyor. Hemen sonra da ne kadar alım-satım gerçekleştiğini MB kamuoyuyla paylaşıyor.

İkinci yöntem ise MB, olağanüstü bir oynaklık söz konusu olduğunda MB bu kez doğrudan alım veya satın müdahalesi yapabiliyor bu çerçevede de  işlemi gerçekleştirdikten 15 gün sonra da ne kadar alım-satım işlemi gerçekleştirdiğini kamuoyuyla paylaşıyor.

Bunları neden anlattım? Bu yöntemlere ilave olarak 2017 yılından itibaren Hazine Müsteşarlığı ile Merkez Bankası arasında bir protokol imzalanıyor. Bu protokol çerçevesinde fe Hazine hesapları üzerinden MB döviz alım ve satım işlemleri gerçekleştiriliyor. Tabii bu soru gündeme gelir bu protokol imzalanmış ama bu protokolün yasal alt yapısı var mıdır? Bu soruyu cevaplandırmamız gerekir. Bu yapılan protokol ve bu protokol çerçevesinde yapılan işlemler tamamen yasaldır, herhangi bir şekilde yasalara aykırı bir durum söz konusu  değildir. 

“‘Acaba bununla ilgili ne tür yolsuzluk var’ gibi ifadeler maalesef kamuoyunda kullanıldı. Bu elektronik işlem platformunda bulunan bankalar gerekli ödemelerini Merkez Bankası’na yaptıktan sonra Merkez Bankası’nda  da bir TL likiditesi söz konusu oluyor bu TL’yi de doğal olarak bilançosunda görebiliyorsunuz.  Zaten günlük olarak siz MB bilonçosunda bu hareketleri rahat bir şekilde görebiliyorsunuz. Ne kadarlık bir alım gerçekleştirilmiş bunların hepsini görebilme imkanınız var. Bunları açık bir şekilde görebilmeniz mümkün. Alım satım işlemlerine ilişkin tüm bilgiler MB kayıtlarında yer alıyor.”

“Şimdi siz bu yöntemi tartışabilirsiniz, ama hiç kimseyi yolsuzlukla suçlayamazsınız. Hiç kimsenin burada yolsuzluk yapması mümkün değildir. Sadece yolsuzluk  da bitmiyor  Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan tarafından talimatlar  verildiği gibi ithamlar kamuoyunda yaygın bir şekilde yer alıyor. Burada bir yolsuzluk yapıldı şeklinde yaklaşımlar doğru değil. “

“Geçtiğimiz dönemlerde geçmişe yönelik SWAP verilerini MB tarafından yayımlandığını görüyorum elbette veriyi açıklama kararı MB uhdesindedir ama burada özellikle bir bilgi kirliliği söz konusu. Bu meseleyi bir siyasi malzeme olarak kullanılması söz konusu. Hem bunun önüne geçilmesi hem de bilgi kirliliğinin ortadan kaldırılması açısından bu verilerin yayınlanmasında fayda görüyorum. Tabii ki takdir Merkez Bankası’nın.”

“Merkez Bankası bu işin gerçek sahibidir. MB teknik düzeyde bir açıklama yapmadan benim Hazine ve Maliye Bakanı olarak çıkıp bir açıklama yapmamın Merkez Bankası’nın bağımsızlığı üzerinde bir gölge oluşturur düşüncesiyle ben bu açıklamayı yapmak istemedim. Ne zaman ki MB Başkanımız açıklama yaptı benim de açıklama yapmama yönelik bir zemin oluştu. “

Ayrıntılar devam edecek…