Küresel mal talebi yavaşlıyor!

Apple’dan gelen haberler küresel ölçekte tüketicinin durumuna yeniden bakmayı gerektirdi.

Şirket, tedarikçilere iPhone 13’üne olan talebin azaldığını söylüyor. Uyarı, alışveriş yapanların ya yeni şeylere olan iştahlarını doyurduklarını ya da yükselen fiyatlar ve bitmeyen pandemi dünyasında abartılı alışverişlerden rahatsız olduklarını gösteriyor. Yeni omicron mutasyonu da ekleyince, durum alışveriş yapanlar için kafa karıştırıcı bir hale dönüşüyor.
Nedeni ne olursa olsun, tüketicinin dikkati ekonomileri yeni virüs tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor. Salgının ilk dönemlerinde artan mal talebi şimdilerde terse dönüyor.

UBS Group AG Baş Ekonomisti Paul Donovan müşterilere yazdığı bir notta, “Hikâye, tüketicilerin mallara olan talebinin kesinlikle olağanüstü seviyelerde olmasıydı. Görmeye başladığımız şey, olağanüstü talep seviyelerinin aşağı doğru iniyor olması” dedi.
ABD’de, tüketiciler için önemli fiyat ölçüsü 1990’dan bu yana en yüksek olan%6,2’ye fırladı. OECD büyük ekonomiler grubu genelinde fiyatlar neredeyse çeyrek yüzyılın en sert hızında yükseliyor. İngiltere’de tüketiciler için, vergi zamlarından kaynaklanan ek bir sıkma var.

Bu, haneler arasındaki ruh halini bozarken 999 dolara kadar fiyatı olan yeni iPhone da dahil olmak üzere mallar için kaynak ayırma isteklerini azaltıyor. Yüksek fiyatlar Ekim ayında ABD mağazalarındaki satışları azaltmasa da, tüketici güveni on yılın en düşük seviyesine indi.

Atlantik genelinde, son aylarda Avro Bölgesi duyarlılık göstergesi yükseklerden düşerken, Britanyalılar kişisel mali durumlarından daha fazla endişe duyuyorlar.

Çin’de perakende satışlar, inşaat sektör kaynaklı yavaşlama ve virüsle ilgili dikkat nedeniyle salgın öncesi büyüme oranlarının altına geri döndü. Tüketici fiyatları da güçlenmeye başlıyor ve harcama gücünü aşındırıyor.

Son veriler, Amerikalıların Kara Cuma’ya kadar daha az para harcadığını gösteriyor. Adobe Analytics, Şükran Günü ve Siber Pazartesi arasındaki haftada çevrimiçi satışların bir önceki yıla göre %1,4 oranında düştüğünü söylüyor.

Yine de hane halkları için önemli bir destek -ABD işgücü piyasası – olumlu olmaya devam ediyor. İstihdam artışının kasım ayında ikinci kez üst üste yarım milyondan fazla bekleniyor. Euro bölgesi ve İngiltere’deki işsizlik oranları salgın öncesi seviyelere doğru geriliyor.

Talepteki herhangi bir aşağı yönlü kayma, zaten lojistik sıkıntıları tarafından baskı altında olan ve tatil alışverişi yapanlar için rafları dolu tutmaya uğraşan şirketler için başka bir baş ağrısı.

Bu tedarik sorunları, tüketicilerin koşa koşa en son olmazsa olmaz ürünlere gitmesini de engelliyor olabilir.

Diğer faktör tabi Apple’ın son ürününün bu fiyata değip değmeyeceği konusu.

Oxford Economics’in BAŞ ABD ekonomisti Gregory Daco, “Ters rüzgarlar var. İnsanlar özgürce harcamıyorlar. Nasıl harcadıkları ve neye harcadıkları konusunda daha temkinli davranıyorlar. Bu da arz kısıtlamalarını ve enflasyonist baskıları yansıtıyor” dedi.

Tüketici hevesinin herhangi bir şekilde soğuması fiyat baskılarını hafifletirse merkez bankalarını biraz rahatlatabilir.

State Street Global Advisors’dan Esther Baroudy, “Tüketim talebindeki yavaşlama küresel ekonomiye biraz nefes aldırabilir,” dedi.

Değişen harcama şekilleri, mallardan ziyade talebin artık yeniden açılan otel ve restoranlar gibi hizmetlere geçişine işaret ediyor olabilir. IHS Markit’in Cuma günü yayınladığı avro bölgesi hizmetleri göstergesi, ikinci ve üçüncü çeyrekte görülen büyüme oranlarından belirgin şekilde daha zayıf olmasına rağmen kasım ayında bir artış gösterdi.

Societe Generale ekonomisti Michel Martinez, “Geçici bir yavaşlama ve büyümede biraz dur-git olacak, ancak fikir, faaliyetin normalleşmesi yönünde olduğumuz yönünde. Teknoloji ürünlerinde hafif bir düşüş olabilir, ancak otomobil satışlarında ve hizmet tüketiminde bir toparlanma olacaktır.” dedi.

Bloomberg