Piyasa
Trump’tan Hürmüz Kararı: “Project Freedom” Askıya Alındı, İran’la Anlaşma Umudu Bir Arttı, Bir Azaldı
Wall Street ralli yaparken, petrol pazarı ve Asya hisseleri tedirgin
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin geçişini kolaylaştırmak amacıyla başlatılan “Project Freedom” operasyonunun geçici olarak durdurulduğunu açıkladı. Kararın arkasında İran ile yürütülen müzakerelerde kaydedilen ilerleme bulunurken, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının ise devam edeceği belirtildi.
“Anlaşma İçin Kısa Bir Ara”
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada operasyonun askıya alınmasının gerekçesini şu sözlerle açıkladı:
“İran temsilcileriyle kapsamlı ve nihai bir anlaşma yönünde büyük ilerleme kaydedildi. Bu nedenle Project Freedom kısa süreliğine durduruluyor.”
Kararın, arabuluculuk sürecinde rol oynayan Pakistan başta olmak üzere bazı ülkelerin talebi üzerine alındığı ifade edildi.
Abluka Devam Ediyor
Operasyonun askıya alınmasına rağmen ABD’nin İran’a yönelik baskısı sürüyor.
- İran limanlarına giriş-çıkış yapan gemilere yönelik abluka devam edecek
- Amaç: İran’ın petrol ihracatını sınırlamak ve müzakere gücünü artırmak
ABD, bu politikayla Tahran üzerinde ekonomik baskıyı artırmayı hedefliyor.
Hürmüz Boğazı Krizin Merkezi
Şubat sonunda başlayan çatışmalar sonrası Hürmüz Boğazı küresel enerji piyasalarının odak noktası haline geldi.
- İran, uluslararası deniz trafiğini kısıtladı
- Petrol ve doğalgaz akışında ciddi aksamalar yaşandı
- Küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalar görüldü
ABD ise karşı hamle olarak İran limanlarına deniz ablukası uyguluyor.
Çatışmalar Devam Ediyor
Ateşkes çabalarına rağmen bölgede gerilim sürüyor.
ABD donanması:
- İran’a ait İHA, füze ve hızlı bot saldırılarını püskürttü
- ABD bayraklı gemilere Hürmüz’den geçişte eşlik etti
Ayrıca United Arab Emirates, İran kaynaklı seyir füzelerini engellediğini açıkladı.
Binlerce Gemi Mahsur Kaldı
ABD verilerine göre kriz nedeniyle:
- 1.550’den fazla ticari gemi
- Yaklaşık 22 bin denizci
Basra Körfezi’nde mahsur kaldı.
Bu durum, küresel ticaret ve enerji arzı açısından ciddi risk oluşturuyor.
Petrol Fiyatlarında Dalgalanma
Trump’ın açıklaması sonrası petrol fiyatlarında geri çekilme görüldü:
- ABD ham petrolü (WTI): %2’den fazla düştü
- Brent petrol: 110 dolar civarında dalgalanıyor
Ancak fiyatlar hâlâ yüksek seviyelerde seyrediyor.
Piyasalar Anlaşma Umuduyla Yükseldi
İran ile anlaşma ihtimalinin artması küresel piyasalarda olumlu karşılandı:
- S&P 500 vadeli işlemleri %0,4 yükseldi
- Nasdaq 100 %0,8 artış gösterdi
- Dow Jones vadeli işlemleri sınırlı yükseldi
Ayrıca Advanced Micro Devices (AMD), güçlü finansal beklentiler sonrası %14’e yakın prim yaptı.
“Büyük Hesaplaşma Yaklaşıyor”
Uzmanlara göre enerji krizi ve jeopolitik gerilimler küresel ekonomi üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.
Piyasalarda kısa vadeli iyimserlik görülse de:
- Enerji arzındaki belirsizlik
- İran-ABD geriliminin sürmesi
- Petrol fiyatlarının yüksek seyri
küresel riskleri artırıyor.
Asya Piyasaları Tedirgin
Asya borsalarında ise daha temkinli bir görünüm öne çıktı:
- Bölge genelinde hisse senetleri geriledi
- Petrol fiyatları yüksek seviyesini korudu
- Yatırımcılar çatışmanın seyrini yakından izliyor
Uzmanlara göre, Hürmüz’deki gelişmeler küresel piyasalar için belirleyici olmaya devam edecek.
Genel Değerlendirme
ABD’nin “Project Freedom” operasyonunu askıya alması, İran ile diplomatik çözüm ihtimalini güçlendirse de, sahadaki riskler devam ediyor.
Enerji arzı, küresel ticaret ve finansal piyasalar üzerindeki baskının kısa vadede azalması zor görünüyor. Önümüzdeki süreçte müzakerelerin seyri, hem petrol fiyatları hem de küresel ekonomi açısından kritik olacak.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
