Döviz
Cari Açık Patladı: Korkmalı mıyız?
Türkiye bu yıl en az $40, belki $50 milyara varması beklenen cari açığı finanse edebilir mi?
Şubat ayında cari açık beklentilere paralel şekilde 7,5 milyar dolara yükselirken, yıllık açık 35,5 milyar dolara çıktı. Artan enerji fiyatları, zayıflayan ihracat ve turizm gelirlerindeki riskler cari denge üzerinde baskıyı artırıyor. Uzmanlara göre riskler yukarı yönlü, ancak kısa vadede finansman hâlâ mümkün.
Şubat’ta Cari Açık Beklentilere Paralel Geldi
Tacirler Yatırım verilerine göre Türkiye’de cari işlemler dengesi:
- Şubat ayında 7,5 milyar dolar açık verdi
- Yıllık cari açık 33,2 milyar dolardan 35,5 milyar dolara yükseldi
Altın ve enerji hariç çekirdek denge:
- Aylık 1,5 milyar dolar açık
- Yıllık fazla 30,8 milyar dolara geriledi
Küresel Gerilimlerin Türkiye Ekonomisine Yansımaları: Riskler ve Fırsatlar Neler?
Dış Ticaret Açığı ve Altın İthalatı Artıyor
Şubat ayında:
- Dış ticaret açığı 7,5 milyar dolara yükseldi
- Altın ithalatı 1,7 milyar dolardan 2,2 milyar dolara çıktı
Hizmet gelirlerinde de zayıflama görüldü:
- Net hizmet geliri: 2,4 milyar dolardan 2 milyar dolara geriledi
- Turizm gelirleri: 2,5 milyar dolardan 1,8 milyar dolara düştü
Martta Açık Daha da Büyüyor
Öncü verilere göre Mart ayında:
- İhracat: %6,4 düşüşle 21,9 milyar dolar
- İthalat: %8,4 artışla 33,2 milyar dolar
Bu gelişmelerle:
- Dış ticaret açığı 11,3 milyar dolara yükseldi
- Yıllık açık 98,2 milyar dolara çıktı
Mart ayında cari açığın 10,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Enerji Fiyatları En Büyük Risk
ABD-İran gerilimi sonrası petrol fiyatlarının yükselmesiyle:
- Yıl sonu cari açık tahmini 45 milyar dolara revize edildi
- Bu, GSYH’nin yaklaşık %2,6’sına karşılık geliyor
Ancak riskler yukarı yönlü.
Türkiye Hayat Emeklilik’e göre:
- Petrolün 100 dolar üzerinde kalması
- Cari açığı 9–10 milyar dolar artırabilir
- Enflasyonu 3–3,5 puan yükseltebilir
Piyasa Beklentileri Bozuluyor
Merkez Bankası anketlerine göre:
- Eski beklenti: 26,3 milyar dolar cari açık
- Güncel beklenti: 40 milyar doların üzeri
Bu bozulmanın temel nedeni:
- Yüksek enerji fiyatları
- Jeopolitik riskler
Finansman Tarafında Şimdilik Sorun Yok
Şubat ayında:
- Portföy yatırımlarında 780 milyon dolar net giriş oldu
- Yabancılar hisse ve tahvil piyasasında alım yaptı
Bu durum:
- Cari açığın finansmanının hâlâ mümkün olduğunu gösteriyor
Yapısal Riskler Artıyor
Al Baraka Türk’e göre:
- Mevsimsel turizm düşüşü
- Yüksek ithalat
- Artan enerji faturası
cari açık üzerindeki baskıyı artırıyor.
Önümüzdeki dönemde:
- Petrol fiyatları
- Turizm gelirleri
belirleyici olacak.
Atilla Yeşilada: Açık %4’e Kadar Çıkabilir
Atilla Yeşilada’ya göre:
- Cari açık en az Haziran’a kadar artacak
- Yıl sonunda GSYH’nin %4’üne ulaşabilir
Risk faktörleri:
- Küresel stagflasyon → ihracat daralması
- Turizm gelirlerinde kayıp
- Orta Doğu kaynaklı jeopolitik şoklar
Döviz Krizi Riski Ne Zaman Artar?
Analize göre kritik eşikler:
- Petrol fiyatları 130–150 dolar bandına yerleşirse
- Enerji altyapısına sabotaj riski oluşursa
- İç siyasette sert kırılmalar yaşanırsa
- TCMB faiz politikasında hata yaparsa
Bu senaryolar, kur üzerinde ciddi baskı yaratabilir.
Sonuç: Risk Var Ama Panik Yok
Mevcut tablo:
- Cari açıkta belirgin artış
- Enerji kaynaklı baskı
- Zayıflayan dış talep
gösteriyor.
Ancak:
- Finansman kanalları açık
- Kısa vadede kriz sinyali yok
Buna rağmen, petrol fiyatlarının yüksek kalması durumunda:
- Hem cari açık
- Hem enflasyon
üzerindeki baskı artmaya devam edecek.
