Dünya Ekonomisi
OPEC Üretimi Tarihi Çöküş Yaşadı: Brent Spot Fiyatları Uçtu
Ekranda gördüğünüz rakamlara inanmayın, spot Brent 140 dolara çıktı
Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle OPEC petrol üretimi tarihi bir düşüş kaydetti. Hürmüz Boğazı’nın kapanması arzı keserken, spot piyasada Brent fiyatları rekor seviyelere tırmandı. Küresel enerji piyasasında ciddi bir arz krizi yaşanıyor.
OPEC Üretiminde Rekor Düşüş
OPEC verilerine göre, Mart ayında petrol üretimi:
- 7,88 milyon varil/gün azalarak
- 20,79 milyon varil/gün seviyesine geriledi
Bu düşüş:
- 1980’lerden bu yana en sert üretim daralması
- Covid-19 dönemindeki kesintileri bile geride bırakan bir çöküş
olarak kayıtlara geçti.
En büyük düşüşler:
- Irak: -2,56 milyon varil
- Suudi Arabistan: -2,31 milyon varil
- Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt
Hürmüz Boğazı Krizi Arzı Kesti
ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş:
- Hürmüz Boğazı’nı yaklaşık 6 hafta boyunca fiilen kapattı
- Bölgedeki üreticileri üretimi kısmaya zorladı
Bu gelişme:
- Jet yakıtı
- Dizel
- Benzin
fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.
Petrol Fiyatları Yükselişte
Londra’da işlem gören Brent petrol:
- 102 dolar seviyesine yakın işlem gördü
ABD Başkanı Donald Trump’ın:
- İran’a yönelik abluka tehdidi
- Diplomasinin başarısız olması
fiyatları yukarı yönlü destekledi.
Küresel Talep Tahmininde Revizyon
OPEC:
- İkinci çeyrek küresel petrol talep tahminini
- Günlük 500 bin varil düşürdü
Ancak yılın ikinci yarısındaki artış beklentisiyle:
- Yıllık talep tahmini değişmedi
Fiziki Petrol Piyasasında “Panik Alımları”
Küresel petrol piyasasında dikkat çeken bir gelişme de:
- Fiziki piyasada arz sıkıntısının derinleşmesi
Kuzey Denizi’nde:
- 40 teklif verildi
- Sadece 4’ü karşılık buldu
Spot petrol fiyatları:
- 140 doların üzerine çıktı
Rafineriler ise:
- Acil teslim edilebilecek petrol bulmak için küresel çapta arayışa girdi
Arz Açığı Derinleşiyor
Analistlere göre:
- Orta Doğu’dan gelen arz kaybı
- Küresel piyasada ciddi bir boşluk yaratıyor
Bu durum:
- Avrupa rafinerilerinin üretimi kısmasına
- Dizel ve jet yakıtı gibi ürünlerde daha büyük kıtlıklara
yol açabilir.
Spot ve Vadeli Piyasalar Ayrıştı
Dikkat çeken bir diğer unsur:
- Fiziki piyasa ile vadeli piyasa arasındaki kopuş
Vadeli Brent kontratları:
- Geçen hafta %13 düşerek 95 dolara geriledi
Ancak fiziki piyasada:
- Brent spot fiyatı 144 dolara kadar çıktı
Bu fark:
- Gerçek arz krizinin piyasalara yeni yansımaya başladığını gösteriyor
“Piyasada Petrol Yok” Uyarısı
Uzmanlara göre:
- Piyasada ciddi bir arz sıkıntısı var
- Rafineriler fiyat yerine erişime odaklanmış durumda
Bazı Asyalı rafineriler:
- Fiyatı önemsemeksizin petrol bulmaya çalışıyor
Enerji Akışındaki 40 Günlük Boşluk
Uzmanlar, savaş nedeniyle:
- Küresel enerji akışında yaklaşık 40 günlük bir kesinti oluştuğunu belirtiyor
Bu durum:
- Arz zincirinde ciddi kırılmalara yol açtı
- Fiyatların yüksek kalmasına neden oluyor
Sonuç
İran savaşı ve Hürmüz Boğazı krizi:
- Küresel petrol arzını ciddi şekilde daralttı
- OPEC üretimini tarihi seviyede düşürdü
- Spot petrol piyasasında panik alımlarını tetikledi
Önümüzdeki süreçte:
- Arzın ne kadar sürede normale döneceği
- Jeopolitik gerilimin seyri
- Enerji fiyatlarının kalıcılığı
küresel ekonomi açısından belirleyici olacak.
Kaynak: Bloomberg
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
