Döviz
SABAH Raporu: Kral Dolar Kaybetmeye Mahkûm!
Ancak ateşkes sonrası: Bir günde 8 milyar dolar rezerv artışı görüldü Net pozisyon 21,5 milyar dolara yükseldi
ABD-İran görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanması ve Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka kararı, küresel piyasalarda risk iştahını zayıflatırken petrol fiyatlarını sert yükseltti. Artan jeopolitik gerilimler, enflasyon baskısını yeniden gündeme taşırken, ABD ekonomisi ve Trump yönetimi açısından tablo giderek zorlaşıyor.
ABD-İran Görüşmeleri Çöktü, Gerilim Tırmanıyor
ABD ile İran arasında İslamabad’da gerçekleştirilen uzun müzakerelerden sonuç çıkmadı. Yaklaşık altı haftadır süren çatışmaların ardından taraflar, 11 yıl sonra ilk kez aynı masaya oturmuştu. Ancak ateşkese rağmen kalıcı bir çözüm sağlanamadı.
ABD, İran’dan nükleer silah geliştirmeyeceğine dair net taahhüt isterken, İran:
- Güven eksikliğini
- Yaptırımların kaldırılmasını
- Özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü
öne sürerek geri adım atmadı.
Görüşmelerin çökmesi sonrası ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’na abluka talimatı vermesi gerilimi ciddi şekilde artırdı.
Asya Piyasaları Düşüşte: Petrol Sıçradı, Risk İştahı Zayıfladı
Petrol Sıçradı, Piyasalar Riskten Kaçıyor
Enerji arzına yönelik endişeler petrol fiyatlarını yukarı taşıdı:
- Brent petrol: 103 dolar (+%8)
Küresel piyasalarda:
- Dolar değer kazandı
- EUR/USD paritesi 1,1670’e geriledi
- Hisse senetlerinde satış baskısı oluştu
Altın, güvenli liman talebine rağmen ilk etapta düşüş yaşadı:
- 4.747 dolardan 4.643 dolara geriledi
- Ardından 4.715 dolara toparlandı
Gümüş ise %4’e yakın düşüşle 74 dolar seviyesine çekildi.
Küresel Borsalarda Satış Dalgası
Risk iştahındaki düşüş hisse senetlerine de yansıdı:
- ABD vadeli endeksleri: -%1
- Japonya: -%1
- Güney Kore ve Hong Kong: -%1,5
Ayrıca:
- Euro
- Avustralya doları
- Sterlin
- Japon yeni
değer kaybetti.
Enflasyon ve Faiz Beklentileri Yeniden Yükseliyor
Petrol fiyatlarının 100 dolar üzerinde kalması:
- Enflasyon beklentilerini artırıyor
- Faiz indirim beklentilerini ötelerken
- Faiz artışı ihtimalini yeniden gündeme getiriyor
ABD’de Mart ayı enflasyonu %3,3’e yükselirken, artışın ana nedeni enerji fiyatları oldu.
Trump’ın Ekonomik Hedefleri Tersine Döndü
Savaş öncesi dönemde Trump yönetiminin üç temel hedefi bulunuyordu:
- Düşük faiz ortamı
- Zayıf dolar ile rekabet avantajı
- Düşük enerji fiyatları
Ancak gelinen noktada tablo tersine döndü:
- ABD 10 yıllık tahvil faizi son 1 ayda 50 baz puan yükseldi
- Dolar endeksi (DXY) son 2 ayda %5 arttı
- ABD’de dizel fiyatı 6 dolar/galon seviyesine çıktı
Bu gelişmeler, ekonomik stratejinin ciddi şekilde sarsıldığını gösteriyor.
Tüketici Güveni Çöktü
ABD’de:
- Michigan Tüketici Güven Endeksi 1952’den bu yana en düşük seviyeye indi
- Enflasyon bir ayda %2,4’ten %3,3’e yükseldi
Bu tablo, yaklaşan seçimler öncesinde Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Küresel Ekonomi Kritik Eşikte
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü:
- Küresel enerji arzını tehdit ediyor
- Gıda ve enerji fiyatları üzerinden ekonomiyi baskılıyor
Bu ortamda:
- Resesyon
- Stagflasyon
riskleri daha yüksek sesle konuşulmaya başlandı.
Jeopolitik Dengeler Değişiyor
Analize göre:
- ABD’nin savaşta mühimmat tüketmesi
- Çin ve Rusya’nın süreci uzaktan izlemesi
küresel güç dengelerinde kaymaya işaret ediyor.
Napolyon’a atfedilen “Düşmanın hata yaparken onu engelleme” yaklaşımının bu süreçte geçerli olduğu vurgulanıyor.
Uzun Vadede Dolar Zayıflayabilir
Mevcut tabloya rağmen orta vadede:
- Doların yeniden zayıflaması
- Risk iştahının geri gelmesi
- Altın, gümüş ve Bitcoin’in değer kazanması
beklentisi korunuyor.
Merkez bankalarının rezervlerde altına yönelmesi, doların küresel ağırlığını azaltan önemli bir trend olarak öne çıkıyor.
Türkiye Cephesinde Rezervler Toparlanıyor
Savaşın başlangıcında:
- TCMB rezervleri 70 milyar dolardan 8 milyar dolara geriledi
Ancak ateşkes sonrası:
- Bir günde 8 milyar dolar rezerv artışı görüldü
- Net pozisyon 21,5 milyar dolara yükseldi
Bu gelişmeler:
- Kur üzerindeki baskının sınırlı kalacağını
- USD/TRY için yıl sonu beklentisinin 52-53 bandında olduğunu
gösteriyor.
Türkiye Piyasalarında İyileşme
- Borsa İstanbul haftayı %9 yükselişle kapattı
- Bankacılık endeksi %12 arttı
- CDS primi 330’dan 240 baz puana geriledi
Öte yandan Fitch, Türkiye’nin kredi not görünümünü “pozitif”ten “durağan”a çekti.
Macaristan Seçimleri: Değişim Sinyali
Macaristan’da Viktor Orbán, 16 yıl sonra seçimleri kaybetti.
Yeni lider Peter Magyar’ın zaferi:
- AB ile ilişkilerin normalleşmesi
- Reform sürecinin hızlanması
beklentisini güçlendirdi.
Gözler ABD Bilanço Sezonunda
Küresel gelişmelerin gölgesinde:
- Goldman Sachs
- JPMorgan
gibi büyük bankaların açıklayacağı bilançolar yakından izlenecek.
Türkiye’de ise bugün cari işlemler dengesi verisi takip edilecek.
Sonuç: Belirsizlik Artıyor, Denge Arayışı Sürüyor
Küresel piyasalarda:
- Jeopolitik riskler
- Enflasyon baskısı
- Para politikası belirsizliği
öne çıkarken, yatırımcılar temkinli kalmaya devam ediyor.
Ancak orta vadede:
- Doların zayıflaması
- Riskli varlıklara dönüş
senaryosu hâlâ masada.
Kaynak: Emre Değirmencioğlu, Kıbrıs İktisat Bankası
