Kartlı Harcamalarda İbre Tersine Döndü: Yerli Tüketici Yurt Dışına Yöneliyor

Türkiye’de kartlı harcama verileri, tüketim davranışlarında belirgin bir yön değişimine işaret ediyor. Son dönemde yerli tüketicilerin yurt dışına yönelik harcamaları hızla artarken, yabancı ziyaretçilerin Türkiye’de yaptığı harcamalar aynı ivmeyi yakalayamıyor. Aylık ve yıllık veriler, uzun süre Türkiye lehine olan dengenin 2025 itibarıyla tersine döndüğünü ortaya koyuyor.

2025 başından itibaren yerli kredi kartlarıyla yurt dışı harcamalarda güçlü bir artış dikkat çekti. Bankalararası Kart Merkezi verilerine göre Ocak 2025’te 45,2 milyar TL olan harcamalar, yıl boyunca kademeli yükselerek kasımda 74,3 milyar TL’ye, aralıkta ise 74 milyar TL seviyesine ulaştı. 2026 Ocak ayında 79,2 milyar TL ile zirve görülürken, şubat ayında da 66,6 milyar TL ile yüksek seviyeler korundu.

Buna karşılık, yabancı kartların Türkiye’deki harcamaları daha sınırlı bir seyir izledi. 2025 Ocak’ta 26,4 milyar TL olan harcamalar, turizm sezonunun etkisiyle ağustosta 60,9 milyar TL’ye kadar yükseldi. Ancak yılın son çeyreğinde yeniden gerileyerek kasımda 34,8 milyar TL’ye, aralıkta 34 milyar TL’ye düştü. 2026’nın ilk iki ayında ise 30 milyar TL’nin altına indi. Bu gelişmeler, özellikle yılın ikinci yarısından itibaren yerli ve yabancı harcamalar arasındaki farkın hızla açıldığını gösteriyor.

Bu ayrışmanın temel nedenlerinden biri fiyat seviyelerindeki değişim oldu. Son iki yılda Türkiye’de birçok ürünün fiyatı Avrupa’nın üzerine çıkarken, aynı markaya ait ürünlerde ciddi farklar oluştu. Güncel örnekler, bazı giyim ve ayakkabı ürünlerinin Türkiye’de Avrupa’ya kıyasla yüzde 50’ye varan oranlarda daha pahalı olabildiğini ortaya koyuyor. Bu durum, yerli tüketicilerin alışveriş için yurt dışına yönelmesini hızlandırdı.

Yıllık veriler de bu dönüşümün arka planını net biçimde ortaya koyuyor. 2017’de yerli kartlarla yurt dışında yapılan harcamalar 15,9 milyar TL ile yabancıların Türkiye’deki harcamalarına (14,8 milyar TL) yakın seviyedeydi. 2018’den sonra ise yabancı harcamaları belirgin şekilde öne geçti ve bu tablo 2024’e kadar sürdü. Özellikle 2021 sonrası dönemde döviz kurlarındaki yükseliş Türkiye’yi yabancılar için cazip hale getirirken, yabancı kart harcamaları 2024’te 467,7 milyar TL’ye ulaştı.

Ancak 2025 yılı bu eğilimin kırıldığı yıl oldu. Yerli kartlarla yurt dışında yapılan harcamalar 699,7 milyar TL’ye yükselirken, yabancı kartların Türkiye’deki harcamaları 496,1 milyar TL’de kaldı. Böylece uzun yıllar sonra ilk kez Türkiye’den çıkan harcama, ülkeye giren harcamayı belirgin şekilde aştı.

Bu değişimde makroekonomik faktörler belirleyici rol oynadı. Döviz kurlarının görece stabil seyretmesi, yurt dışı harcamaları daha öngörülebilir hale getirirken; yüksek enflasyon Türkiye’de fiyatları yukarı taşıdı. Sonuç olarak Türkiye, birçok ürün ve hizmette yurt dışına kıyasla daha pahalı bir ülke konumuna geldi. Bu da hem turistik harcamalarda hem de alışveriş tercihlerinde yurt dışına yönelimi güçlendirdi.

2026’nın ilk iki ayında da bu eğilim sürdü. Yerli kartlarla yurt dışı harcamalar 145,8 milyar TL’ye ulaşırken, yabancı kartların Türkiye’deki harcamaları 59 milyar TL seviyesinde kaldı. Bu tablo, fiyat rekabetçiliğindeki zayıflamanın ve iç piyasadaki maliyet baskılarının tüketici davranışlarında kalıcı bir değişim yarattığını gösteriyor.

Öte yandan işlem başına harcama tutarları da dikkat çekici bir fark ortaya koyuyor. 2017’de yerli kullanıcıların yurt dışındaki işlem başına ortalama harcaması 190 TL iken, yabancıların Türkiye’deki harcaması 581 TL seviyesindeydi. Bu fark yıllar içinde korunarak büyüdü. 2025’te yerli kartların işlem başına harcaması 1.397 TL’ye yükselirken, yabancı kartlarda bu rakam 4.036 TL’ye ulaştı. 2026’nın ilk iki ayında da benzer tablo devam etti; yerlilerde ortalama 1.611 TL, yabancılarda ise 4.015 TL seviyeleri görüldü.

Veriler, Türkiye’de artan fiyat seviyelerinin ve değişen maliyet yapısının tüketici tercihlerini yeniden şekillendirdiğini gösteriyor. Yabancı ziyaretçiler yüksek tutarlı harcamalar yapmayı sürdürürken, yerli tüketiciler daha uygun fiyat arayışıyla yurt dışına yönelmeye devam ediyor.