Genel
Bakan Bolat: Körfez’e İhracat Sert Düştü, Savaş Ticaret Dengesini Zorluyor
Dış açık Şubat'ta alarm veriyordu, Bakan Bolat'ın sunduğu veriler, Mart'ın daha zor geçeceğini anımsatıyor
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Orta Doğu’daki savaşın Türkiye’nin Körfez ülkelerine ihracatını sert şekilde düşürdüğünü açıkladı. Mart ayında bölgeye ihracat %36,5 gerilerken, enerji fiyatlarındaki artış ithalatı yükseltti. Hükümet ise alternatif lojistik çözümlerle ticareti yeniden canlandırmayı hedefliyor.
Körfez İhracatında Sert Düşüş
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Körfez ülkeleriyle ticarette savaşın ciddi etkiler yarattığını açıkladı.
- 2025 yılında Körfez’e ihracat: yaklaşık 31 milyar dolar
- İthalat: 25,5 milyar dolar
Ancak 2026 Mart ayında tablo hızla bozuldu:
- İhracat: %36,5 düşüşle 1,2 milyar dolar
- İthalat: %3 artışla 1,6 milyar dolar
İhracattaki düşüşte özellikle:
- Birleşik Arap Emirlikleri
- Irak
- İran
- Suudi Arabistan
ön plana çıktı.
ANALİZ: İran Savaşı İç Talebi Dengeler mi? Dış Açıkta Risk Büyüyor
Hürmüz Krizi Ticaret Kanallarını Tıkadı
Bolat, Körfez ticaretinde lojistik yapının önemine dikkat çekti:
- İhracatın %44,3’ü kara yolu ile
- İthalatın %40’ı deniz yolu ile yapılıyordu
Hürmüz Boğazı’nın kapanması:
- Deniz taşımacılığını aksattı
- Enerji ve navlun maliyetlerini artırdı
Bu gelişmeler, ihracat performansını doğrudan olumsuz etkiledi.
Alternatif Lojistik: Kara Yolu Hamlesi
Bakan Bolat, ticaretteki aksaklıkları aşmak için yeni adımlar atıldığını açıkladı.
Suudi Arabistan ile yapılan görüşmeler sonucunda:
- Tır şoförlerine 15 günlük transit geçiş vizeleri sağlandı
Bu sayede:
- Körfez ülkelerine 3–4 gün içinde ulaşım mümkün hale gelecek
Ayrıca:
- Suriye üzerinden transit ticaret yeniden başlatıldı
- Türkiye’den çıkan araçların Ürdün ve Körfez’e ulaşımı hızlandırıldı
Enerji Şoku ve Alınan Tedbirler
Bolat, savaşın enerji fiyatları üzerinden ekonomiye etkilerine de değindi.
Hürmüz kaynaklı şokun:
- Petrol
- Doğalgaz
- Gübre
- Navlun
maliyetlerini artırdığını belirtti.
Ancak Türkiye’nin:
- Enerji kaynaklarını çeşitlendirmiş olması
- Depoların dolu olması
sayesinde ciddi arz sıkıntısı yaşanmadığını vurguladı.
Enerji fiyatlarının etkisini sınırlamak için:
- Eşel mobil sistemi devreye alındı
- Hazine’nin 600 milyar TL’yi aşan vergi fedakarlığı yaptığı belirtildi
Gübre ve Tarımda Acil Önlemler
Tarım açısından kritik olan gübrede de tedbirler alındı:
- Gübre ihracatı durduruldu
- İthalatta gümrük vergisi sıfırlandı
- Depolardaki stoklar iç piyasaya yönlendirildi
Bu adımların, iç piyasada fiyat baskısını azaltmayı hedeflediği ifade edildi.
Siparişlerde Toparlanma Sinyali
Olumsuz tabloya rağmen Bolat, ihracat açısından umut veren gelişmelere de dikkat çekti:
- Körfez ve diğer pazarlardan yeni siparişler artmaya başladı
- Stokların azalması yeni talebi tetikliyor
Bu durum, savaş sonrası dönemde hızlı toparlanma ihtimalini güçlendiriyor.
Kimya Sektörü Öne Çıkıyor
Bolat, kimya sektörünün Türkiye ihracatındaki stratejik rolünü vurguladı:
- 2025 ihracatı: 32 milyar dolar
- Türkiye, plastik üretiminde:
- Dünya 6’ncısı
- Avrupa 2’ncisi
Ayrıca:
- Kozmetik
- Temizlik ürünleri
- İlaç ve tıbbi cihaz
alanlarında da güçlü büyüme potansiyeline dikkat çekildi.
Türkiye “Güvenli Tedarik Üssü” Olmayı Hedefliyor
Bolat’a göre savaş sonrası dönemde Türkiye:
- Lojistik güvenlik
- Tedarik zinciri sürekliliği
açısından bölgenin en güvenilir ülkelerinden biri olabilir.
Genel Değerlendirme
Orta Doğu’daki savaş:
- Türkiye’nin Körfez ihracatını sert şekilde daralttı
- Enerji maliyetleri üzerinden ithalatı artırdı
Ancak:
- Alternatif lojistik çözümler
- Yeni sipariş akışı
önümüzdeki dönemde kademeli toparlanma ihtimalini güçlendiriyor.
Savaşın süresi ve enerji fiyatlarının seyri, dış ticaret dengesi açısından belirleyici olmaya devam edecek.
Kaynak: DHA
