Türkiye’de “Ev Genci” Krizi Derinleşiyor: Gençlerin Yarısı Ne Eğitimde Ne İstihdamda

Habitat Derneği tarafından yayımlanan 2025 tarihli araştırma, Türkiye’de gençlerin karşı karşıya olduğu “ev genci” sorununun giderek büyüdüğünü ortaya koyuyor. “Gençlerin İyi Olma Hali” başlıklı çalışmaya göre, 18-29 yaş aralığındaki her iki gençten biri ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. Ayrıca iş arayan gençlerin yalnızca %16’sı geleceğe umutla bakabildiğini ifade ediyor.

Araştırma bulguları, gençlerin hem ekonomik hem de psikolojik açıdan zor bir süreçten geçtiğini gösteriyor. Verilere göre gençlerin %52’si herhangi bir işte çalışmazken, çalışan kesimin büyük bölümü düşük gelirle geçinmeye çalışıyor.

Gelir düzeyine bakıldığında tablo daha da dikkat çekici hale geliyor. 18-29 yaş grubundaki gençlerin yaklaşık %68’i ayda en fazla 30 bin TL kazanıyor. Bu durum, maddi memnuniyeti de ciddi biçimde etkiliyor. Nitekim 2017 yılında %61 seviyesinde olan ekonomik memnuniyet oranı, 2025 itibarıyla %40’a kadar gerilemiş durumda.

İş bulma konusundaki karamsarlık ise oldukça yaygın. Araştırmaya katılan gençlerin %72’si istese bile kolay iş bulamayacağını düşünüyor. Bu oran, aktif olarak iş arayanlar arasında %94’e kadar yükseliyor. Öte yandan girişimcilik isteğinde de belirgin bir düşüş gözleniyor. 2017’de kendi işini kurmak isteyen gençlerin oranı %63 iken, bu oran 2025’te %36’ya gerilemiş durumda.

Cinsiyet eşitsizliği derinleşiyor

“Ev genci” olarak tanımlanan, ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin oranı toplamda üçte bire yaklaşırken, cinsiyetler arasında ciddi farklar dikkat çekiyor. Erkeklerde istihdama katılım oranı %59 seviyesindeyken, kadınlarda bu oran %38’de kalıyor.

Gençlerin iş bulmasının önündeki en büyük engeller ise yetersiz iş imkanları (%38) ve “tanıdık/torpil” eksikliği (%33) olarak öne çıkıyor.

Bora Caldu ve Emre Erdoğan, gençlerin mutluluk düzeyi ile ekonomik koşullar arasında güçlü bir bağ olduğuna dikkat çekiyor. Uzmanlara göre sınırlı iş fırsatları ve düşük ücretler, gençleri sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik bir çıkmaza da sürüklüyor.