Genel
Netanyahu Seçim Baskısı Altında: İran Savaşı Anketlerde Karşılık Bulmadı
Seçim kaybederse, hapse girebilir, ya da siyaseti bırakmaya zorlanabilir
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran savaşı devam ederken erken seçim riskini bertaraf etmek için bütçeyi hızla parlamentodan geçirmeye çalışıyor. Ancak savaşın kamuoyu desteğine rağmen anketlerde Netanyahu’nun siyasi konumunu güçlendirmediği görülüyor. Artan savaş maliyetleri ve koalisyon dengeleri, İsrail siyasetinde belirsizliği derinleştiriyor.
Erken Seçim Riski Gündemde
İsrail’de hükümetin 31 Mart’a kadar bütçeyi geçirememesi durumunda, yasa gereği 90 gün içinde erken seçim yapılması gerekiyor.
Savaşın ilk günlerinde Netanyahu’ya yakın çevreler:
- İran’a yönelik saldırıların yarattığı siyasi atmosferi fırsata çevirmek
- Haziran ayında erken seçim yapmak
fikrini gündeme getirmişti.
Ancak gelinen noktada Netanyahu’nun önceliği değişti ve erken seçimden kaçınmaya yöneldi.
Savaş Anketleri Değiştirmedi
İran savaşı, Netanyahu’nun siyasi pozisyonunu güçlendirmekte beklenen etkiyi yaratmadı.
Anketlere göre:
- Seçmenlerin yaklaşık %40’ı mevcut koalisyonu destekliyor
- %40’ı muhalefet blokuna yönelmiş durumda
- Kararsız seçmen kitlesi Netanyahu lehine kaymıyor
Bu tablo, 7 Ekim 2023 sonrası oluşan siyasi dengelerin büyük ölçüde korunduğunu gösteriyor.
Likud Oy Kaybediyor, Koalisyon Çoğunluğu Zayıf
Son anketlere göre Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi:
- Mecliste 28 sandalye kazanabilir (mevcut: 34)
Koalisyonun toplam sandalye sayısı ise:
- 120 sandalyeli parlamentoda yalnızca 51
Bu da hükümetin çoğunluk sağlayamayacağı anlamına geliyor.
“Strateji: Zaman Kazanmak”
Uzmanlara göre Netanyahu’nun mevcut stratejisi net:
➡️ Zaman kazanmak ve erken seçimi mümkün olduğunca ertelemek
Savaşın uzaması, seçmen davranışında yorgunluk yaratırken, hızlı bir zaferin gelmemesi siyasi desteği sınırlıyor.
Savaş Ekonomiyi Zorluyor
İran savaşı, İsrail ekonomisi üzerinde de ciddi bir yük oluşturuyor:
- Haftalık maliyet: yaklaşık 5 milyar şekel (1,6 milyar dolar)
- Ek savunma harcaması: 32 milyar şekel
Okulların kapalı olması ve iş gücünün kısmen devre dışı kalması, ekonomik aktiviteyi de olumsuz etkiliyor.
Koalisyon Dengeleri Bütçeye Bağlı
Netanyahu’nun bütçeyi geçirebilmesi için koalisyon ortaklarının desteğine ihtiyacı var.
Özellikle:
- Ultra-Ortodoks partiler (Shas ve UTJ)
- Askerlik muafiyeti talepleri
hükümet için kritik başlıklar arasında yer alıyor.
Bu partiler başlangıçta bütçeye karşı çıkma tehdidinde bulunsa da, hükümetin:
➡️ Ultra-Ortodoks okullara yaklaşık 5 milyar şekel kaynak ayırması
sonrasında geri adım attıkları değerlendiriliyor.
Muhalefet: “Koalisyonu Kurtarma Hamlesi”
Muhalefet temsilcileri ise bu adımı eleştiriyor.
Parlamentonun Finans Komitesi üyesi Vladimir Beliak’a göre:
➡️ Hükümet, adil kaynak dağılımı yerine koalisyonun devamını tercih etti
Netanyahu Üzerindeki Baskı Artıyor
Netanyahu’nun siyasi zorlukları yalnızca savaşla sınırlı değil:
- Devam eden yolsuzluk davası
- Koalisyon içi gerilimler
- Ekonomik maliyetler
tüm bu faktörler, siyasi baskıyı artırıyor.
Genel Değerlendirme: Savaş Siyasi Avantaja Dönüşmedi
İran savaşı, kısa vadede Netanyahu’ya siyasi manevra alanı sağlasa da, seçmen davranışını değiştirecek güçlü bir etki yaratmış değil.
Öne çıkan tablo:
- Siyasi dengeler büyük ölçüde sabit
- Ekonomik maliyetler artıyor
- Koalisyon kırılganlığını koruyor
- Erken seçim riski tamamen ortadan kalkmış değil
Netanyahu için önümüzdeki süreç, hem savaşın seyrine hem de bütçenin parlamentodan geçip geçmeyeceğine bağlı olacak.
