Gündem
ABD’den İran’a 15 maddelik plan: Müzakereler başladı mı?
Ancak diplomatik mesajlardaki çelişki, sahada askeri hazırlıkların sürmesi ve bölgesel arabuluculuk girişimleri sürecin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında “şu anda müzakerelerin sürdüğünü” açıklarken, İran doğrudan görüşmeleri reddetmeye devam ediyor. New York Times’a göre ABD, savaşın sona erdirilmesi için İran’a 15 maddelik bir plan iletti. Ancak diplomatik mesajlardaki çelişki, sahada askeri hazırlıkların sürmesi ve bölgesel arabuluculuk girişimleri sürecin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.
Trump: “Şu anda müzakere halindeyiz”
ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te yaptığı açıklamada ABD ile İran arasında aktif görüşmeler yürütüldüğünü söyledi.
Trump, daha önce İran’ın enerji altyapısını hedef alabileceğine yönelik tehdidinden geri adım attığını belirterek, bunun gerekçesini “müzakerelerin başlaması” olarak açıkladı:
“Bizimle konuşuyorlar ve mantıklı konuşuyorlar.”
Ancak İran tarafı, Washington ile doğrudan temas kurulduğu yönündeki iddiaları reddetmeye devam ediyor.
ABD’den İran’a 15 maddelik teklif
The New York Times’ın haberine göre ABD, savaşın sona erdirilmesine yönelik 15 maddelik bir planı İran’a iletti.
Planın, Pakistan üzerinden Tahran’a ulaştırıldığı belirtilirken:
- İran içinde planın ne ölçüde değerlendirildiği
- İsrail’in plana destek verip vermeyeceği
henüz netlik kazanmış değil.
Trump daha önce yaptığı açıklamada bu maddeler arasında en kritik başlığın İran’ın nükleer silah edinmesinin engellenmesi olduğunu vurgulamıştı.
ABD heyeti geniş, temaslar çok kanallı
Trump, müzakerelere birden fazla üst düzey ismin dahil olduğunu belirtti:
- JD Vance
- Marco Rubio
Daha önce Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın da İranlı yetkililerle temas kurduğu ifade edilmişti.
Bu durum, görüşmelerin resmi ve gayriresmi kanallar üzerinden eş zamanlı yürütüldüğüne işaret ediyor.
Diplomasi sürerken askeri hazırlıklar devam ediyor
Diplomatik mesajlara rağmen sahada askeri hazırlıklar hız kesmiş değil.
- Pentagon’un Orta Doğu’ya yaklaşık 3.000 asker göndermeye hazırlandığı bildirildi
- ABD yönetimi Kongre’den 200 milyar dolara ulaşabilecek ek savaş bütçesi talep etmeye hazırlanıyor
Beyaz Saray ise bu süreci “hassas diplomatik görüşmeler” olarak tanımlarken, müzakerelerin medya üzerinden yürütülmeyeceğini vurguladı.
Bölgesel arabuluculuk devrede
Diplomatik sürecin bir diğer ayağını bölgesel aktörler oluşturuyor.
Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif, ülkesinin ABD ile İran arasında görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıkladı.
Bu açıklama, Trump tarafından sosyal medyada paylaşılırken, tarafların dolaylı diplomasiye açık olduğuna işaret etti.
Trump: “İran nükleer silah sahibi olmayacak”
Trump, savaşın temel hedefinin İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu yineledi.
Hatta Tahran’ın bu konuda prensipte anlaşmaya vardığını iddia ederek şunları söyledi:
“Asla nükleer silaha sahip olmayacaklarını kabul ettiler.”
Ancak bu iddia İran tarafından doğrulanmış değil.
Piyasalar anlaşma ihtimalini fiyatladı
ABD’nin İran’a plan sunduğu haberleri piyasalarda olumlu karşılandı.
- S&P 500 ve Nasdaq vadeli kontratları yükseldi
- Dow Jones vadeli işlemleri yaklaşık 320 puan arttı
Buna karşın petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti.
Analistlere göre piyasalarda belirleyici unsur enerji fiyatları olmaya devam ediyor. Petrol ve faiz oranları, hisse senedi piyasalarının ana yönünü belirleyen iki kritik değişken olarak öne çıkıyor.
