Ekonomi
İran gazı kesildi mi? Bakan HAYIR, Bloomberg EVET diyor
İlginç bir soru: Sizce Bakan Bayraktar mı, yoksa Bloomberg mi daha güvenilir?
İsrail’in İran’daki Güney Pars doğalgaz sahasına yönelik saldırısı ve ardından Tahran’ın Körfez’deki enerji tesislerine misillemesi, küresel enerji piyasalarını sarsarken Türkiye’ye gaz akışının kesildiği iddiaları gündeme geldi. Bloomberg kaynakları İran’ın Türkiye’ye ihracatı durdurduğunu öne sürerken, Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar bu iddiaları yalanladı. Türkiye’nin alternatif tedarik ve yüksek depolama kapasitesi ise kısa vadede arz güvenliğini destekliyor.
Güney Pars saldırısı ve enerji savaşının etkileri
Ortadoğu’daki savaş, enerji altyapılarını doğrudan hedef alarak küresel arz zincirlerinde ciddi dalgalanmalara yol açtı.
İsrail’in 18 Mart’ta dünyanın en büyük doğalgaz sahalarından biri olarak kabul edilen Güney Pars’a saldırmasının ardından İran, Katar’daki Ras Laffan LNG tesisi dahil olmak üzere Körfez’deki enerji altyapılarına misilleme gerçekleştirdi. Katar’daki tesis, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini karşılıyor.
Bu gelişmeler, enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini keskin biçimde artırdı.
İran gazı Türkiye’ye kesildi mi?
Bloomberg’in haberine göre İran, Güney Pars saldırısının ardından Türkiye’ye doğalgaz ihracatını durdurdu.
Ancak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar bu iddiaları net bir şekilde reddetti:
“Öyle bir şey yok. Doğalgaz arzında sıkıntı yok. Depolama tesisleri yüzde 71 dolu.”
Bu açıklama, piyasadaki panik havasını sınırlarken, Türkiye’nin arz güvenliği konusunda resmi pozisyonunu ortaya koydu.
Türkiye’nin gaz bağımlılığı ve alternatifler
Türkiye, 2025 yılında doğalgaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 14’ünü İran’dan karşıladı. Ancak bu oran, toplam arz içinde yönetilebilir bir pay olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin ana tedarikçileri arasında:
- Rusya
- Azerbaycan
- LNG ithalatı (spot ve uzun vadeli kontratlar)
yer alıyor.
Kaynaklara göre Türkiye, İran’daki olası kesintiye rağmen bu alternatif kaynaklardan gaz temin etmeye devam ediyor ve mevcut stok seviyeleri arz güvenliği açısından yeterli görülüyor.
Avrupa’da fiyat şoku
Enerji tesislerinin hedef alınması, sadece bölgeyi değil Avrupa piyasalarını da etkiledi.
Avrupa doğalgaz vadeli kontratları son üç yılın en yüksek seviyesine çıkarken, fiyatlar savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 70 artış gösterdi.
Bu yükseliş, küresel enerji enflasyonu riskini yeniden gündeme taşıdı.
İran’dan geçmişte de kesinti olmuştu
İran, önceki yıllarda da özellikle kış aylarında iç talebin artmasını gerekçe göstererek Türkiye’ye gaz akışını zaman zaman kesmişti.
Bu nedenle mevcut durum, tamamen yeni bir riskten ziyade geçmişte de yaşanan arz oynaklığının bir devamı olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin stok gücü
Enerji Bakanlığı verilerine göre Türkiye’nin doğalgaz depolama kapasitesi 6,3 milyar metreküpe ulaşmış durumda.
Depoların yüzde 71 doluluk oranına sahip olması, kısa vadeli arz kesintilerine karşı önemli bir tampon işlevi görüyor.
Öte yandan Türkiye’nin günlük doğalgaz tüketimi Mart 2025 itibarıyla ortalama 230 milyon metreküp seviyesinde bulunuyor.
Irak örneği: Kesinti ve kısmi toparlanma
İran kaynaklı arz sorunları sadece Türkiye ile sınırlı değil.
Irak da Güney Pars saldırısı sonrasında İran’dan gelen gaz akışının geçici olarak kesildiğini, ardından kısmen yeniden başladığını açıkladı. Bu durum, bölgedeki enerji akışlarının kırılganlığını gözler önüne seriyor.
