Tim Ash: CBRT’nin Kararsızlığı Pahalıya Mal Olabilir

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (CBRT) politika faizini %37’de sabit tuttu. Ancak analist Tim Ash’e göre İran savaşıyla birlikte artan jeopolitik riskler ve yükselen petrol fiyatları dikkate alındığında bu karar riskli olabilir. Ash, Türkiye’nin enerji ithalatına yüksek bağımlılığı nedeniyle petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon ve cari açık üzerinde ciddi baskı yaratabileceğini ve Merkez Bankası’nın önleyici bir faiz artışıyla piyasaya daha güçlü bir mesaj verebileceğini savunuyor.

---

CBRT faizi sabit tuttu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK), beklentilere paralel olarak politika faizini %37 seviyesinde sabit bıraktı.

Ancak piyasa yorumcularından Tim Ash, mevcut jeopolitik ortam dikkate alındığında bu kararın temkinli olmaktan uzak olduğunu düşünüyor.

Ash’e göre Türkiye’de enflasyonun hâlâ %30’un üzerinde seyretmesi, normal koşullarda bile sıkı para politikasının sürdürülmesini gerektiriyor. Buna ek olarak İran’da başlayan savaş ve hızla yükselen petrol fiyatları, daha sıkı bir politika için güçlü bir gerekçe oluşturuyor.

---

İran savaşı enerji fiyatlarını hızla yükseltiyor

Ortadoğu’daki çatışmalar petrol piyasasında sert hareketlere yol açtı.

Krizin başlangıcından bu yana petrol fiyatları en az 30 dolar yükseldi. Türkiye açısından bu gelişme özellikle önemli çünkü ekonomi hâlâ büyük ölçüde enerji ithalatına bağımlı.

Ash’e göre kabaca hesaplandığında:

• Petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artış

  • cari açığı yaklaşık 3 milyar dolar artırıyor

  • enflasyonu 1,2 puan yükseltiyor

Petrol fiyatının 100 dolar seviyesine çıkması, Türkiye için yaklaşık:

• 9 milyar dolar ek cari açık

• %3,6 ek enflasyon baskısı

anlamına geliyor.

---

Cari açık 40 milyar doları aşabilir

Türkiye’de cari açığın bu yıl yaklaşık 30 milyar dolar civarında gerçekleşmesi bekleniyordu.

Ancak petrol fiyatlarının yükselmesiyle birlikte Ash’e göre bu rakam 40 milyar doların üzerine çıkabilir.

Üstelik enerji fiyatları tek risk değil. İran savaşı nedeniyle Körfez bölgesindeki tedarik zinciri aksaklıkları da Türkiye’nin ithal ettiği birçok girdi maliyetini artırabilir.

Bunlar arasında:

• gübre

• sanayi gazları (örneğin helyum)

• çeşitli enerji ve kimya girdileri

yer alıyor.

---

Petrol 150 dolara çıkabilir mi?

Tim Ash’e göre mevcut kriz henüz zirvesine ulaşmış olmayabilir.

Analist, İran yönetiminin ABD’den saldırıların durdurulması, yaptırımların hafifletilmesi ve ekonomik destek gibi talepler elde edene kadar çatışmayı uzatabileceğini düşünüyor.

Bu nedenle petrol fiyatlarının 70 dolara düşmesinden ziyade 150 dolara yükselme ihtimalinin daha yüksek olduğunu savunuyor.

Eğer petrol 150 dolar seviyesine çıkarsa, Türkiye açısından etkiler çok daha ağır olabilir:

• cari açıkta 15 milyar dolar daha artış

• toplam cari açığın 50 milyar doların üzerine çıkması

• enflasyona %7’den fazla ek baskı

Böyle bir senaryoda birçok gelişmekte olan ülke merkez bankasının faiz artırmak zorunda kalabileceği değerlendiriliyor.

---

TL üzerindeki baskı artıyor

Ash’e göre risk yalnızca enflasyon değil, aynı zamanda makro-finansal istikrar.

İran savaşının ardından Türk lirası üzerindeki baskıyı sınırlamak için Merkez Bankası’nın önemli miktarda döviz rezervi kullandığı belirtiliyor.

Tahminlere göre savaşın yarattığı şok sonrası yaklaşık 20 milyar dolara yakın rezerv kullanılmış olabilir.

Her ne kadar Türkiye’nin rezervleri son dönemde yüksek seviyelere ulaşmış olsa da Ash’e göre bu kaynaklar sınırsız değil.

Bu nedenle önleyici bir faiz artırımı, hem TL üzerindeki baskıyı azaltabilir hem de rezerv kaybını sınırlayabilirdi.

---

“Faiz artışı güçlü bir mesaj olurdu”

Tim Ash’e göre mevcut koşullarda yapılacak bir faiz artırımı piyasalar tarafından olumsuz değil, aksine güven verici bir adım olarak görülebilirdi.

Üstelik jeopolitik riskler beklenenden daha hızlı azalırsa bile böyle bir adım enflasyonla mücadelede Merkez Bankası’nı önden pozisyon almış hale getirebilirdi.

Ash, geçen yıl İstanbul Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından yapılan acil faiz artışını hatırlatarak o adımın piyasaları sakinleştirdiğini belirtiyor.

Benzer bir adımın bugün de piyasalara güçlü bir güven mesajı verebileceğini savunuyor.

---

“Bir fırsat kaçırıldı”

Sonuç olarak Tim Ash’e göre CBRT’nin bu toplantıda faiz artırmaması kaçırılmış bir fırsat olabilir.

Artan enerji fiyatları, jeopolitik riskler ve küresel piyasalardaki belirsizlik ortamında daha proaktif bir para politikası yaklaşımı Türkiye ekonomisi için daha güven verici bir sinyal olabilirdi.

Tim Ash’in bloglarını okumak için linki tıklayın