Ekonomi
Gazprom: TürkAkım Altyapısına Saldırılar Artıyor, Enerji Piyasasında Baskı Yükseliyor
Enerji uzmanları ise BOTAŞ’ın artan maliyetler nedeniyle doğal gaz tarifesinde yeni bir artışa gidebileceğini belirtiyor.
Rus enerji devi Gazprom, son iki hafta içinde TürkAkım ve Mavi Akım boru hatlarıyla bağlantılı tesislere yönelik çok sayıda hava saldırısı düzenlendiğini açıkladı. Rusya’nın güneyindeki Russkaya pompa istasyonu da hedef alınan tesisler arasında yer aldı. Saldırıların püskürtüldüğü belirtilirken, enerji altyapısına yönelik artan riskler Türkiye’nin doğal gaz arzı ve fiyatları üzerinde yeni baskılar yaratabilir. Enerji uzmanları ise BOTAŞ’ın artan maliyetler nedeniyle doğal gaz tarifesinde yeni bir artışa gidebileceğini belirtiyor.
TürkAkım Altyapısı Hedef Alındı
Gazprom’un yaptığı açıklamaya göre Rusya’nın güneyindeki enerji tesislerine yönelik hava saldırıları son dönemde önemli ölçüde arttı.
Şirket, TürkAkım boru hattı üzerinden Avrupa’ya gaz sağlayan Russkaya pompa istasyonunun da saldırıya uğrayan tesisler arasında bulunduğunu bildirdi. Gazprom, saldırıların engellendiğini ve tesislerin çalışmaya devam ettiğini açıkladı.
Gazprom verilerine göre son iki hafta içinde TürkAkım ve Mavi Akım hatlarıyla bağlantılı tesislere yönelik toplam 12 saldırı girişimi gerçekleşti.
Ukrayna son aylarda Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırmış durumda. Bu saldırıların Rusya’nın askeri kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı belirtiliyor.
Soçi’de Yoğun Drone Saldırıları
Karadeniz kıyısındaki turizm merkezi Soçi de son saldırılardan etkilenen bölgeler arasında.
Soçi Belediye Başkanı Andrei Proshunin, kentin 24 saatten fazla süren yoğun drone saldırılarına maruz kaldığını açıkladı.
Enerji altyapısına yönelik bu tür saldırılar, özellikle Avrupa’ya gaz akışının büyük ölçüde daraldığı bir dönemde daha büyük önem taşıyor.
Avrupa’ya Gaz Akışında Türkiye Kritik Konumda
Avrupa Birliği’nin Rus enerji ithalatını azaltma politikası nedeniyle Rusya’nın Avrupa’ya boru hattı üzerinden gaz ihracatı son yıllarda sert şekilde düştü.
2025 yılında Rusya’nın Avrupa’ya boru hattıyla yaptığı gaz ihracatı %44 azalarak yaklaşık 18 milyar metreküpe geriledi. Bu, 1970’lerin ortasından bu yana görülen en düşük seviyelerden biri.
Bu süreçte Türkiye, Rus gazının Avrupa’ya ulaşabildiği tek transit rota konumuna geldi.
TürkAkım üzerinden gaz alan ülkeler arasında:
-
Türkiye
-
Sırbistan
-
Macaristan
-
Slovakya
yer alıyor.
TürkAkım ve Mavi Akım Gaz Akışı
Son yıllarda Türkiye’ye Rusya’dan gelen gaz akışında dikkat çekici gelişmeler yaşandı.
2024 yılında Rusya, Türkiye’ye TürkAkım ve Mavi Akım boru hatları üzerinden toplam 21 milyar metreküpün biraz üzerinde gaz ihraç etti.
2025’in ilk yarısında ise bu iki hat üzerinden yapılan sevkiyat %28 artarak yaklaşık 11 milyar metreküpe ulaştı.
Mavi Akım boru hattı daha önce 2021 yılında 15,98 milyar metreküp ile kapasiteye yakın çalışmıştı.
Tam kapasite çalıştığında hatlar günde yaklaşık 47 milyon metreküp gaz taşıyabiliyor.
Türkiye ile Rusya arasında yapılan son anlaşmayla yıllık 22 milyar metreküplük gaz tedarik kontratı 2026 sonuna kadar uzatıldı.
Türkiye’nin Gaz Arzında Yeni Riskler
Enerji uzmanları, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların derinleşmesi ve bazı tedarik hatlarının kesilmesi halinde Türkiye’nin gaz arzında yeni riskler ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
Türkiye’nin doğal gaz ithalatının yaklaşık %40–42’si Rusya’dan geliyor.
İran ve Katar kaynaklı LNG tedarikinde kesinti yaşanması durumunda Türkiye’nin gaz arzında %20–25’e varan bir açık oluşabileceği hesaplanıyor.
İran hattı tek başına Türkiye’nin gaz ihtiyacının %14–17’sini karşılıyor. İran’dan gaz akışının tamamen kesilmesi yıllık 8–10 milyar metreküp civarında bir açık yaratabilir.
LNG Altyapısı Türkiye’ye Esneklik Sağlıyor
Son yıllarda Türkiye enerji arz güvenliğini artırmak amacıyla LNG altyapısını önemli ölçüde genişletti.
BOTAŞ’ın toplam yeniden gazlaştırma kapasitesi günlük yaklaşık 161 milyon metreküpe ulaştı. Bu sayede Türkiye ABD ve diğer küresel LNG piyasalarından spot kargolarla eksik arzı telafi edebiliyor.
Ayrıca Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası üretimi de giderek artıyor. Yerli üretim şu anda Türkiye’nin gaz talebinin yaklaşık %4–6’sını karşılıyor.
Elektrik Üretimi Üzerinde Baskı
Doğal gaz arzında yaşanabilecek bir şok en hızlı şekilde elektrik üretiminde hissedilebilir.
Türkiye’de doğal gaz santralleri toplam elektrik üretiminin %19–23’ünü oluşturuyor.
Bu santraller özellikle:
-
rüzgâr üretiminin düştüğü
-
hidroelektrik üretiminin azaldığı
dönemlerde elektrik sisteminin dengelenmesi açısından kritik rol oynuyor.
Gaz arzının azalması durumunda:
-
elektrik fiyatları yükselebilir
-
sanayi için planlı kesintiler gündeme gelebilir
Türkiye bu durumda kömür santrallerine daha fazla yüklenebilir. Halihazırda kömür Türkiye’nin elektrik üretiminin yaklaşık %36’sını sağlıyor.
Öte yandan rüzgâr ve güneş enerjisi son yıllarda hızlı büyüyerek toplam üretimde %18 paya ulaştı ve enerji sistemine önemli bir tampon sağlıyor.
BOTAŞ Üzerinde Fiyat Artışı Baskısı
Enerji piyasasında yaşanan gelişmeler BOTAŞ üzerinde de ciddi mali baskı yaratıyor.
2025 sonunda yayımlanan resmi raporlara göre BOTAŞ 2024 yılında yaklaşık 1 milyar dolar (44,9 milyar TL) zarar açıkladı. Bunun temel nedeni şirketin hanehalkını korumak amacıyla doğal gazı maliyetin altında satmasıydı.
Hükümet bütçe hedeflerini koruyabilmek için Temmuz 2025’te doğal gaz tarifelerinde önemli artışlara gitmişti:
-
Konut tarifesi: %24,6 artış
-
Sanayi tarifesi: %7,86 artış
Ancak enerji piyasasındaki yeni gelişmeler tarifelerde yeniden artış beklentisini güçlendiriyor.
Küresel Gaz Fiyatları Hızla Yükseliyor
Enerji uzmanlarına göre yeni zam baskısının en önemli nedeni küresel doğal gaz fiyatlarındaki sert yükseliş.
Avrupa gaz piyasasının referans göstergesi olan TTF doğal gaz kontratları Şubat sonundan bu yana yaklaşık 32 eurodan 50 euro/MWh seviyesine kadar yükseldi.
Orta Doğu’daki çatışmalar, Katar’daki LNG üretimindeki aksaklıklar ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması ihtimali enerji piyasalarında büyük bir volatilite yaratıyor.
Enerji uzmanı Dr. Mühdan Sağlam, mevcut piyasa koşullarının devam etmesi halinde Nisan ayında doğal gaz fiyatlarında artışın kaçınılmaz olabileceğini belirtiyor.
Enerji Piyasalarında Yeni Dalgalanma
Enerji altyapısına yönelik saldırılar, Orta Doğu’daki savaş ve küresel arz riskleri birleştiğinde Türkiye’nin enerji piyasası üzerinde yeni baskılar oluşuyor.
Gaz arzı açısından Türkiye geçmiş yıllara kıyasla daha güçlü bir LNG altyapısına ve daha çeşitli kaynaklara sahip olsa da, küresel fiyat şokları enerji maliyetlerini ve iç piyasa tarifelerini doğrudan etkilemeye devam ediyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde Türkiye’de enerji politikalarının en kritik başlıkları arz güvenliği, fiyat dengesi ve bütçe yükü olacak.
