ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası Orta Doğu’da tansiyon hızla yükselirken, Ankara hem diplomatik hem güvenlik boyutunda kapsamlı bir hazırlık sürecine girmiş durumda. Dışişleri Bakanlığı saldırıları kınayarak arabuluculuk teklifinde bulunurken, kulislerde Türkiye’nin olası bir mülteci dalgasına karşı sınır güvenliğini en üst seviyeye çıkardığı ve bölgesel bir güvenlik ekseni inşa etmeye çalıştığı konuşuluyor. Ankara’nın temel önceliği ise İran’la doğrudan bir çatışma değil, olası bir istikrarsızlığın Türkiye’ye sıçramasını önlemek.

---

Dışişleri’nden Sert Mesaj: “Küresel İstikrar Riske Girer”

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından yaptığı açıklamada gelişmelerin bölgesel ve küresel istikrarı tehlikeye attığını vurguladı.

Bakanlık açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

• Uluslararası hukuka aykırı eylemlerden derin kaygı duyulduğu,

• Sivillerin hayatını tehdit eden her türlü saldırının kınandığı,

• Tarafların saldırılara derhal son vermesi gerektiği,

• Türkiye’nin barışçıl çözüm ve arabuluculuk için hazır olduğu.

Açıklamada ayrıca ilgili ülkelerde yaşayan Türk vatandaşlarının güvenliğinin öncelik olduğu ve gerekli tedbirlerin alındığı belirtildi.

Trump “Dev Operasyon” Dedi, Petrol Fiyatları Hafta Sonu Sıçradı

---

Hakan Fidan’dan Yoğun Telefon Diplomasisi

Hakan Fidan, İran’ın misillemesi sonrası bölge ülkeleriyle diplomatik temaslarını hızlandırdı.

Fidan’ın telefon görüşmesi yaptığı isimler arasında:

• İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi

• Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin

• Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan

• Katar Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani

• Suriye, Mısır ve Endonezya dışişleri bakanları

yer aldı.

Görüşmelerde saldırıların sona erdirilmesi ve bölgesel gerilimin kontrol altına alınması için atılabilecek adımlar ele alındı.

---

Ankara’nın Asıl Kaygısı: Yeni Bir Mülteci Dalgası

Diplomatik mesajların ötesinde, Ankara’da güvenlik planlaması çok daha somut bir tehdide odaklanmış durumda: kitlesel göç.

Emekli bir Türk büyükelçisine göre Türkiye için mesele İran’la savaş değil, olası bir çöküş halinde yüz binlerce hatta milyonlarca kişinin sınırlarına yönelmesi.

“Türkiye için mülteci meselesi artık insani değil, varoluşsal bir konudur.”

Suriye deneyimi hâlâ Ankara’nın stratejik hafızasında taze. Türkiye son on yılda yaklaşık 4 milyon Suriyeli sığınmacıyı kabul etti ve bu durum hem ekonomik hem siyasi yük oluşturdu.

Uzmanlara göre Ankara, İran’da benzer bir istikrarsızlığın tekrarlanmasını önlemek istiyor.

Amiral Cihat Yaycı’dan Çarpıcı Değerlendirme: “İran Sahada mı, Sahnede mi?”

---

Sınır Güvenliğinde Yeni Dönem

560 kilometrelik Türkiye-İran sınırı son yıllarda adeta tahkim edilmiş durumda:

• Beton duvarlar

• Savunma hendekleri

• Elektronik gözetleme kuleleri

• Sürekli drone devriyeleri

Yetkililer, Suriye savaşındaki “açık sınır” yaklaşımının tekrarlanmayacağını net biçimde ifade ediyor.

Ankara kulislerinde dolaşan tahminlere göre tam ölçekli bir İran savaşı 1 milyona kadar İranlıyı Türkiye sınırına yönlendirebilir. Bu senaryo “kırmızı çizgi” olarak görülüyor.

---

Tampon Bölge Seçeneği Masada mı?

Güvenlik uzmanlarına göre Türkiye, olası bir çöküş durumunda İran toprakları içinde sınırlı bir tampon bölge oluşturma seçeneğini değerlendiriyor.

Amaç:

• Konvansiyonel savaş değil

• “İleri düzeyde çevreleme” stratejisi

• Nüfus hareketini kaynağında durdurmak

Bu yaklaşım, İran egemenliği açısından hassas bir alan oluştururken, Ankara iç istikrarı öncelik olarak görüyor.

---

Etnik Boyut: İran’daki Azerbaycan Türkleri

İran nüfusunun %20–30’unu oluşturduğu tahmin edilen Azerbaycan Türkleri, krizi daha karmaşık hale getiriyor.

Türkiye’de yaygın olan “Tek millet, iki devlet” söylemi, Azerbaycan üzerinden güçlü bir etnik bağa işaret ediyor. Eğer İran’daki Türk kökenli nüfus kitlesel şekilde Türkiye sınırına yönelirse, Ankara hem askeri kararlar hem de toplumsal baskılar arasında kalabilir.

---

Bölgesel Güvenlik Ekseni: Yeni İttifak Arayışı

Ankara yalnızca sınırlarını güçlendirmiyor, aynı zamanda bölgesel bir denge arayışında.

Diplomatik kulislerde Türkiye’nin:

• Suudi Arabistan

• Mısır

• Pakistan

ile daha yakın güvenlik koordinasyonu içinde olduğu konuşuluyor.

Bu çerçevede Suudi Arabistan ile Pakistan arasında imzalanan Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması’nın Ankara tarafından yakından takip edildiği belirtiliyor.

Bu eksenin amacı ideolojik değil, risk yönetimi:

• Devlet çöküşünü önlemek

• Bölgesel parçalanmayı sınırlamak

• Suriye benzeri uzun süreli istikrarsızlıkların yayılmasını engellemek

Dikkat çekici şekilde Birleşik Arap Emirlikleri bu blokta yer almıyor. Ankara, Riyad ve Kahire’nin “istikrar öncelikli” bir yaklaşımı benimsediği ifade ediliyor.

---

Ekonomik Boyut: Körfez Desteği ve Enerji Riski

Olası bir İran savaşı:

• Petrol fiyatlarını yukarı çeker

• Türkiye’nin enerji faturasını artırır

• Enflasyon baskısını güçlendirir

• Cari açık riskini büyütür

Bu nedenle Ankara için mesele yalnızca güvenlik değil, ekonomik kırılganlık.

Bölgesel iş birliği, aynı zamanda Körfez sermayesiyle ekonomik ilişkileri güçlendirme aracı olarak da görülüyor.

---

Sonuç: Arabuluculuk mu, Sınır Kapatma mı?

Ankara şu aşamada diplomasiye öncelik veriyor ve arabuluculuk rolü üstlenmeye hazır olduğunu vurguluyor.

Ancak diplomasi başarısız olursa:

• Sınırların kapatılması,

• İran içinde tampon bölge oluşturulması,

• Bölgesel güvenlik ekseninin aktive edilmesi

gibi seçenekler masada.

Türkiye’nin İran politikasını şekillendiren temel unsur ise Suriye travması. Ankara savaş çıkmaması için arabuluculuğa oynuyor; ancak çıkarsa, sonuçlarını sınırlarının dışında tutmaya hazırlanıyor.