Genel
OpenAI Yapay Zekâ Yarışının İlk Kaybedeni mi?
OpenAI dev miktarlarda nakit yakıyor, geliri yok, teknolojik üstünlüğünü yitiriyor
Dev Harcama Planı Geri Çekildi, Finansal Risk Büyüyor
Yapay zekâ yarışının öncüsü olarak görülen OpenAI, devasa harcama planlarında geri adım attı. CEO Sam Altman’ın 2030’a kadar öngördüğü 1,4 trilyon dolarlık hesaplama altyapısı taahhüdü 600 milyar dolara indirildi. Artan maliyetler, düşen kullanıcı sayıları ve sertleşen rekabet ortamı, şirketin finansal sürdürülebilirliğine dair soru işaretlerini büyütüyor. Analistler, nakit yakım hızının devam etmesi halinde 2027 ortasının “kritik eşik” olabileceğini belirtiyor.
1,4 Trilyon Dolardan 600 Milyar Dolara: Sert Fren
Kasım ayında bir podcast yayınında OpenAI CEO’su Sam Altman, yatırımcı Grad Gerstner’in şirketin 2030’a kadar 1,4 trilyon dolarlık harcama taahhüdünü sorgulamasına sert tepki vermişti. O dönemde yapay zekâ hype’ı zirvedeydi ve şirket veri merkezleri için yüz milyarlarca dolarlık yatırım planlıyordu.
Ancak tablo değişti. CNBC’nin aktardığına göre OpenAI, yatırımcılara artık 2030’a kadar toplam yaklaşık 600 milyar dolarlık hesaplama harcaması hedeflediğini bildiriyor. Bu rakam, önceki taahhüdün yarısından az.
Şirket 2025 yılında 13,1 milyar dolar gelir elde ederken yaklaşık 8 milyar dolar nakit yaktı. Bu denge, yatırımcıların harcama planlarına yönelik kaygılarını artırdı.
Günlük 700 Bin Dolar Yakım
Analytics India Magazine’e göre OpenAI, yalnızca ChatGPT’yi ayakta tutmak için günde yaklaşık 700 bin dolar harcıyor. Bu rakam GPT-4 ve DALL-E gibi diğer ürünlerin maliyetlerini kapsamıyor.
Şirketin bugüne kadar 540 milyon dolarlık zarar yazdığı belirtiliyor. Microsoft’un 10 milyar dolarlık yatırımı ve risk sermayesi fonları, OpenAI’nin finansal can simidi konumunda.
Bazı projeksiyonlar, 2026 yılında tek başına 14 milyar dolar zarar edilebileceğine işaret ediyor. Altyapı maliyetlerinin yıllık 7–8,5 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.
Kullanıcı Sayısında Düşüş
ChatGPT, ilk lansman döneminde büyük bir kullanıcı patlaması yaşamıştı. Ancak Temmuz 2023’te web trafiği 1,7 milyardan 1,5 milyara gerileyerek %12 düşüş gösterdi. Bu rakam API kullanıcılarını kapsamıyor olsa da büyüme ivmesinde yavaşlama sinyali verdi.
Ayrıca şirketin API’leri üzerinden geliştirilen kurumsal chatbot çözümleri, OpenAI’nin kendi son kullanıcı ürününü gölgede bırakmaya başladı. Açık kaynaklı büyük dil modelleri (LLM) — örneğin LLaMA 2 — daha düşük lisans maliyetleri ve yüksek özelleştirme imkânı sunarak pazar payını zorluyor.
Rekabet Sertleşiyor
OpenAI, Google ve Meta gibi teknoloji devleriyle doğrudan rekabet içinde. Bu şirketler, mevcut gelir kalemleri sayesinde yapay zekâ yatırımlarını daha rahat finanse edebiliyor.
Elon Musk da “TruthGPT” girişimiyle sektöre yeniden girdi ve NVIDIA GPU yatırımlarına hız verdi. Öte yandan kurumsal seviyede GPU kıtlığı sürüyor. ABD-Çin teknoloji gerilimi, gelişmiş çip arzını baskı altında tutuyor.
OpenAI’nin “GPT-5” markası için yaptığı başvuru, model geliştirme sürecinin devam ettiğini gösteriyor. Ancak bazı kullanıcılar ChatGPT çıktılarının kalitesinde gerileme yaşandığını savunuyor.
“Kod Kırmızı” ve Reklam Kararı
Altman, 2025 sonunda şirket içinde “kod kırmızı” ilan ederek çalışanları ChatGPT geliştirmelerine öncelik vermeye yönlendirdi. Diğer projeler yavaşlatıldı.
Şirket ayrıca ChatGPT’ye reklam entegre edeceğini duyurdu. Bu karar, bazı rakipler ve kullanıcılar tarafından eleştirildi. Yapay zekâ liderleri arasındaki gerilimler de dikkat çekiyor. Yeni Delhi’de düzenlenen AI Zirvesi’nde Altman ile Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin kamuoyuna yansıyan mesafeli tavrı sosyal medyada gündem oldu.
2027 “İflas Penceresi” mi?
Finansal analizlere göre OpenAI için 2027 ortası kritik bir eşik olabilir. Eğer şirket yeni büyük finansman turları bulamaz ya da gelirlerini hızla artırmazsa, nakit akışı baskısı artabilir.
Şirketin yaklaşık 100 milyar dolara yaklaşan ekosistem borç yükü olduğu, ayrıca büyük bankalarla 4 milyar dolarlık kredi anlaşması bulunduğu ifade ediliyor. Hesaplama gücü için yapılan uzun vadeli sözleşmeler de önemli yükümlülükler arasında.
OpenAI’nin ayakta kalması büyük ölçüde Microsoft gibi stratejik yatırımcıların desteğine bağlı. Sermaye piyasalarının kapanması veya yatırımcı desteğinin azalması durumunda finansman riski büyüyebilir.
Kârlılığa Geçiş Zorunlu
Şirket, IPO ihtimalini güçlendirmek ve yeni sermaye çekmek amacıyla daha kâr odaklı bir yapıya yöneliyor. Harcama planındaki kesinti de “runway” süresini uzatma amacı taşıyor.
Sam Altman ise iyimserliğini koruyor. 2027’ye kadar 100 milyar dolarlık gelir potansiyeline işaret eden Altman, “agentic AI” (otonom görev yapan yapay zekâ sistemleri) döneminin finansman sorunlarını çözeceğini savunuyor.
Ancak analistler, gelir projeksiyonlarının maliyet artış hızını karşılayıp karşılayamayacağı konusunda temkinli.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
