TRIPP Projesiyle ABD Kafkaslara Yerleşiyor, Türkiye Zenginleşiyor

Güney Kafkasya’nın jeopolitik dengeleri, kısa adı TRIPP olan “Trump Uluslararası Barış ve Refah Rotası” projesiyle köklü bir değişim sürecine girdi. Fitch Solutions tarafından yayımlanan son analiz, ABD’nin hem Bakü hem de Erivan için Rusya’ya karşı en güçlü stratejik alternatif haline geldiğini ve bölgede yeni bir Batı odaklı dönemin başladığını ortaya koyuyor.

Ağustos 2025’te Washington’da imzalanan ön barış anlaşmasının ekonomik sütunu olarak kurgulanan TRIPP, Azerbaycan anakarasını doğrudan Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a ve oradan da Türkiye’ye bağlayan kritik bir ulaşım koridorunu hedefliyor.

Projenin %74’ü ABD Kontrolünde

Ocak 2026’da imzalanan nihai anlaşmalar, TRIPP projesinin sadece bir ticari yol değil, aynı zamanda ABD liderliğinde bir jeopolitik hamle olduğunu gösteriyor. Projenin %74 hissesi, doğrudan Washington’un kontrolünde bulunuyor. Bu durum, koridorun güvenliğinden işletmesine kadar her aşamada ABD’nin söz sahibi olacağı anlamına geliyor.

Şubat 2026’da bölgeyi ziyaret eden ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance, stratejik ortaklık mesajı vererek proje için “milyarlarca dolarlık” kaynağın harekete geçirileceğini teyit etti. ABD’nin taahhütleri sadece yolla sınırlı değil:

• Nükleer Dönüşüm: Ermenistan’ın eski Metsamor Nükleer Santrali’nin Amerikan tipi modüler reaktörlerle yenilenmesi.

• Enerji Güvenliği: Azerbaycan’ın liman ve lojistik altyapısının modernize edilerek Hazar enerji akışının Batı’ya doğrudan aktarılması.

• Hammadde Tedariki: Bölgedeki kritik minerallerin Rusya ve Çin bağımlılığı olmadan küresel pazara sunulması.

İran’ın “Güvenlik” Çıkmazı: Sınırda NATO Korkusu

Bakü ve Erivan projeyi ekonomik bir kurtuluş olarak görse de, Tahran cephesinde alarm zilleri çalıyor. İranlı yetkililer, TRIPP’i ekonomik bir projeden ziyade İran’ın ulusal güvenliğini tehdit eden bir “kuşatma” harekatı olarak değerlendiriyor.

İran merkezli Ermeni analist Aram Şahnazaryan, Tahran’ın Ermenistan’dan gelen diplomatik güvencelere rağmen “ancak” diyerek mesafeli durduğunu vurguluyor. Tahran’ın temel endişeleri şunlar:

1. Batılı Askeri Varlık: Koridorun güvenliği için NATO üyesi ülkelerin askeri güçlerinin bölgeye yerleşme ihtimali.

2. İran’ın Devre Dışı Kalması: Projenin İran’ın transit rolünü zayıflatarak bölgedeki stratejik ağırlığını azaltması.

3. İsrail Faktörü: Koridor aracılığıyla İsrail’in Ermenistan üzerinden bölgede nüfuz kurma endişesi.

Türkiye İçin Milyar Dolarlık Fırsat Kapıda

Türkiye, TRIPP projesinin hayata geçmesiyle Avrasya ticaretinin ve enerjisinin merkezi üssü konumuna gelecek. “Orta Koridor”un en stratejik halkası olacak bu hat, Türkiye ekonomisine devasa katkılar sunacak:

Kategori	Yıllık Beklenen Ekonomik Getiri (2030)
Transit ve Lojistik Geliri	10 – 15 Milyar Dolar
Bölgesel İhracat Artışı	Doğu Anadolu illerinde %310 kapasite artışı
Enerji Tasarrufu	Doğrudan akış sayesinde maliyetlerde %10-15 düşüş
Stratejik Yatırım	ABD kalkınma fonlarından (DFC) milyarlarca dolarlık altyapı desteği

Türkiye, koridorun kendi sınırları içindeki 224 kilometrelik Kars-Dilucu demiryolu bağlantısı için şimdiden yaklaşık 3,4 milyar dolarlık bütçe ayırmış durumda. Proje aynı zamanda Türk Devletleri Teşkilatı arasındaki fiziksel bağı güçlendirerek Türkiye’nin Türk dünyasındaki liderliğini pekiştirecek.

Ermeni ve İran kaynakları, Gemini

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]