Nakliyeciler Alarm Veriyor: Artan Maliyetler ve Vergi Yükü Sektörü Çöküşe Sürüklüyor

Nakliyat sektörü, yükselen maliyetler ve ağırlaşan vergi yükü nedeniyle ciddi bir darboğazdan geçiyor. Cumhuriyet Halk Partisi Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin Bor ilçesinde tır ve kamyon şoförleriyle bir araya gelerek sektörün içinde bulunduğu tabloyu yerinde gözlemledi. Türkiye’nin lojistik omurgasını oluşturan sürücüler; akaryakıt fiyatlarındaki artış, navlun bedellerindeki düşüş ve artan giderler nedeniyle ayakta kalmakta zorlanıyor. Otoparklarda yük bekleyen araçların sayısındaki artış ekonomik daralmanın sahaya yansıması olarak değerlendirilirken, birçok şoför sigorta primlerini dahi ödeyemediğini dile getiriyor. Gürer, “Lojistiğin görünmez kahramanları iflasın eşiğinde, nakliyecinin takografı artık dert yazıyor” sözleriyle yaşanan krizin boyutuna dikkat çekerek yetkililere çözüm çağrısında bulundu.

Sektör temsilcilerinin aktardığına göre gelir ile gider arasındaki denge tamamen bozulmuş durumda. Bir tırın yalnızca tek bir lastiğinin maliyeti 36 bin TL’ye kadar çıkarken, Niğde–İstanbul hattında yapılan bir seferden elde edilen kazanç da aynı seviyede kalıyor. Üstelik bu gelirin 4 bin 700 TL’si otoyol ve geçiş ücretlerine gidiyor. Kalan miktar yakıt, bakım, amortisman ve diğer zorunlu harcamalar düşüldüğünde sürücüye neredeyse hiçbir kazanç bırakmıyor. 27 yıldır direksiyon başında olan bazı şoförler, mesleği bırakıp mevsimlik işlere yönelmeyi düşündüklerini belirterek taşımacılığın sürdürülebilir olmaktan çıktığını ifade ediyor.

Nakliyecilerin karşı karşıya olduğu sorunlar yalnızca akaryakıt zamlarıyla sınırlı değil. Vergi kalemlerinin fazlalığı ve yüksek oranlar da küçük esnafı zorluyor. Yılda dört dönem ödenen KDV’nin yanı sıra stopaj ve gelir vergisi yükü sektörü baskı altına alıyor. Bir tırın yılın başında sigorta, kasko, vergi ve çeşitli harçlarla birlikte yaklaşık 400 bin TL’lik sabit giderle işe başladığı belirtiliyor. Trafik sigortası ve kasko bedellerinin 150 bin TL’nin altına düşmemesi, kendi aracıyla çalışan küçük işletmeleri sermaye açısından zayıflatırken; büyük ölçekli firmaların piyasada daha güçlü konumlanması navlun ücretlerindeki dengesizliği artırıyor.

Uygulamadaki mevzuat ve altyapı eksiklikleri de şoförlerin günlük yaşamını zorlaştırıyor. Yasal olarak günde 9 saatlik sürüş sınırına uymaya çalışan sürücüler, ana güzergâhlarda yeterli ve güvenli dinlenme alanı bulamadıklarını belirtiyor. Park yeri bulamayan ve yola devam etmek zorunda kalan şoförler, denetimlerde takograf ihlali gerekçesiyle yüksek para cezalarıyla karşılaşıyor. Bu cezalar zaten sınırlı olan kazancı daha da eritiyor. Emeklilik için prim gün sayısında indirim bekleyen ancak talepleri karşılanmayan birçok esnaf, BAĞ-KUR primlerini ödeyemediği için sağlık hizmetlerine erişimde de sorun yaşadığını dile getiriyor.

Milletvekili Ömer Fethi Gürer, taşımacılık sektöründeki sıkışmanın ülke ekonomisindeki genel yavaşlamanın bir göstergesi olduğunu vurguladı. Tır şoförlerinin yalnızca araç sahibi bireyler olmadığını, geniş bir ekonomik zincirin önemli halkasını oluşturduğunu ifade eden Gürer, “Nakliyeci esnafı kolay kolay şikâyet etmez; kamyonu onun hem evi hem iş yeridir. Eğer tırlar otoparklara çekilmişse bıçak kemiğe dayanmış demektir. İş olsa şoförümüz her koşulda çalışır ancak şu an giderler geliri yutmuş durumda.” diyerek sektörün alarm verdiğini belirtti.

Sektör temsilcileri, mevcut koşulların devam etmesi halinde tır sahiplerinin yaklaşık yüzde 70’inin iflas riskiyle karşı karşıya kalabileceğini, bunun da tedarik zincirinde ciddi aksamalara ve ekonomik kırılmalara yol açabileceğini ifade ediyor. Taşımacılıkta yaşanacak bir daralmanın üretimden perakendeye kadar pek çok alanı etkileyeceği ve genel ekonomik faaliyet üzerinde zincirleme bir baskı oluşturacağı değerlendiriliyor.