Genel
660 milyar dolarlık harcama yarışı YZ balonu korkularını yeniden alevlendirdi
5 şirket Türkiye GSYH'nın yarısı kadar YZ yatırımı yapacak
ABD’li teknoloji devlerinin 2026 yılında yapay zekâ (AI) için toplam 660 milyar dolarlık yatırım planlarını açıklaması, Wall Street’te sert satışları tetikledi. Amazon, Google ve Microsoft’un devasa sermaye harcamaları (capex), bulut gelirlerindeki güçlü artışa rağmen yatırımcıları tatmin etmezken, “AI balonu” endişeleri yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
Teknoloji hisselerinde sert satış dalgası
Büyük teknoloji şirketleri açıkladıkları bilançoların ardından yoğun satış baskısı altına girdi. Amazon, Google ve Microsoft son bir haftada toplamda yaklaşık 900 milyar dolar piyasa değeri kaybetti.
Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite, vadeli işlemlerdeki sınırlı toparlanmaya rağmen nisan ayından bu yana en kötü haftasına doğru ilerliyor. Son beş günde endeks genel olarak yüzde 4 geriledi.
Yatırımcıların temel endişesi, şirketlerin açıkladığı devasa sermaye harcamalarının – İsrail’in yıllık milli gelirini aşan bir büyüklükte – yapay zekânın kısa vadeli kârlılık potansiyelinin çok önüne geçmiş olması.
2024’ten 2026’ya harcama patlaması
Amazon, Google, Microsoft ve Meta Platforms’nın veri merkezleri ve ileri seviye AI çiplerine yönelik toplam harcamaları, 2025’teki 410 milyar dolardan bu yıl 660 milyar dolara yükseliyor. Bu rakam, 2024’teki 245 milyar dolara kıyasla yüzde 165’lik artış anlamına geliyor.
AllianceBernstein’da yoğunlaştırılmış ABD büyüme fonunun başındaki Jim Tierney, durumu şu sözlerle özetledi:
“Bu capex rakamları gerçekten nefes kesici.”
Şirketlerin birleşik yıllık gelirlerinin yüzde 14 artarak 1,6 trilyon dolara ulaşması bile yatırımcıların kaygılarını yatıştırmaya yetmedi.
Amazon ve Microsoft en sert darbeyi aldı
Amazon, 2026 yılı için sermaye harcamasını 200 milyar dolara çıkaracağını açıklayınca hisseleri piyasa öncesi işlemlerde yüzde 8 düştü. Bu rakam, piyasa beklentilerinin yaklaşık 50 milyar dolar üzerinde.
Amazon CEO’su Andy Jassy, yüksek harcamaların AI, yarı iletkenler, robotik ve uydu teknolojilerinde liderlik için zorunlu olduğunu savundu. Jassy, Amazon Web Services gelirlerinin yüzde 24 artmasını yatırımların meyve vermeye başladığının kanıtı olarak gösterdi.
Ancak en sert satış Microsoft’ta yaşandı. Şirket hisseleri bilanço açıklamasından bu yana yüzde 18 geriledi. Azure ve diğer bulut hizmetlerinden elde edilen gelirler yüzde 26 artarak 51,5 milyar dolara yükselse de, veri merkezi harcamalarındaki yüzde 66’lık artış piyasayı tedirgin etti.
Microsoft ayrıca ilk kez OpenAI’ye olan bağımlılığını detaylı biçimde açıkladı. Şirket, geleceğe dönük 625 milyar dolarlık bulut sözleşme portföyünün yüzde 45’inin OpenAI kaynaklı olduğunu duyurdu. Analistler bu durumu “tek müşteriye aşırı bağımlılık” olarak yorumladı.
AllianceBernstein analisti Anna Nunoo, “Bu çeyrek, artan capex açısından adeta bir şok etkisi yarattı” diyerek, Microsoft ve Amazon’un artık bu harcamaların cazip getiriler üreteceğini kanıtlamak zorunda olduğunu vurguladı.
Google güçlü kâr açıklasa da hisseleri düştü
Google’ın çatı şirketi Alphabet, yıllık gelirini ilk kez 400 milyar doların üzerine taşıdı ve 2025’te 132 milyar dolar kâr açıkladı. Ancak şirketin sermaye harcamalarını 185 milyar dolara çıkarma planı, hisselerde satış getirdi.
Jefferies analisti Brent Thill, “AI balonu korkuları geri dönüyor. Yatırımcılar teknoloji hisselerinde kısa bir mola vermiş durumda; şirketlerin söyledikleri şu aşamada pek fark yaratmıyor” değerlendirmesini yaptı.
Meta ve yazılım hisselerinde dalgalanma
Meta, capex’ini 135 milyar dolara çıkaracağını açıklamasına rağmen, yapay zekânın reklam etkinliğini artırdığını göstermesi sayesinde ilk etapta hisselerini yüzde 10 yükseltti. Ancak genel piyasa satış dalgası Meta’yı da içine aldı ve kazanımlar geri verildi.
Bu süreçte, Anthropic ve OpenAI’nin geliştirdiği yeni AI kodlama araçlarının yazılım şirketlerini tehdit edebileceği endişesiyle sektör genelinde baskı arttı.
Piyasalar ayrıca, OpenAI ile Nvidia arasında konuşulan 100 milyar dolarlık yatırım ve altyapı anlaşmasının gerçekleşmediğinin doğrulanmasıyla da sarsıldı.
OpenAI’ye önemli ölçüde bağımlı olan Oracle, beş günde yüzde 18 değer kaybetti. Şirket 25 milyar dolarlık borçlanmaya gitmesine rağmen OpenAI’nin fonlama kabiliyetine “yüksek güven” duyduğunu açıkladı.
Apple farklı bir yol izliyor
Bu tablo içinde Apple dikkat çekici biçimde ayrıştı. Şirket, ABD ve Çin’de iPhone 17 satışlarındaki artış sayesinde çeyreklik gelirini 144 milyar dolarla rekor seviyeye taşıdı.
Apple’ın son çeyrekteki capex’i yüzde 17 düşerek 2,4 milyar dolara, yıllık toplamı ise yaklaşık 12 milyar dolara geriledi. Ocak ayında Google’ın Gemini modelini Siri ve diğer AI özelliklerinde kullanmak üzere anlaşma yapan Apple, altyapı maliyetlerinin büyük kısmını Google’a devretmiş oldu.
TechInsights Başkan Yardımcısı Dan Hutcheson, “Apple’ın düşük capex’i, Google ile yapılan bu ortaklığın bir AI temettüsü” yorumunu yaptı.
Nvidia için kritik bilanço yaklaşıyor
Dünyanın en değerli halka açık şirketi olan Nvidia, ay sonunda açıklayacağı bilanço öncesinde dalgalı bir piyasa ortamıyla karşı karşıya. Yatırımcılar, yıllardır süren yüksek harcamaların artık somut gelir artışına dönüşmesini bekliyor.
Albert Bridge Capital kurucusu Drew Dickson, mevcut durumu şöyle özetledi:
“Çılgın zamanlardan geçiyoruz. Eskiden sadece capex artışı bile coşku yaratıyordu, şimdi ise piyasa bu harcamaların mantıklı bir zaman ufkunda gelire dönüşmesini istiyor.”
Kaynak: FT
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
